متن دعای وداع امام سجاد (ع) با ماه رمضان در صحیفه سجادیه 1404

«السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا شَهْرَ اللَّهِ الْأَكْبَرَ، وَ يَا عِيدَ أَوْلِيَائِهِ»؛ سلام بر تو ای بزرگترین ماه خدا و ای عید دوستان او.

«السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا أَكْرَمَ مَصْحُوبٍ مِنَ الْأَوْقَاتِ»؛ سلام بر تو ای گرامی‌ترین همنشین از میان زمان‌ها و ای بهترین ماه در روزها و ساعت‌ها.

«السَّلَامُ عَلَيْكَ مِنْ شَهْرٍ قَرُبَتْ فِيهِ الْآمَالُ»؛ سلام بر تو ای ماهی که آرزوها در آن نزدیک شد و اعمال در آن پخش و فراوان گردید.

«السَّلَامُ عَلَيْكَ مِنْ قَرِينٍ جَلَّ قَدْرُهُ مَوْجُوداً، وَ أَفْجَعَ فَقْدُهُ مَفْقُوداً»؛ سلام بر تو ای همدمی که چون هست، قدرش بزرگ است و چون می‌رود، نبودش دردناک و فاجعه‌بار است.

«السَّلَامُ عَلَيْكَ مِنْ أَلِيفٍ آنَسَ مُقْبِلًا فَسَرَّ، وَ أَوْحَشَ مُنْقَضِياً فَمَضَّ»؛ سلام بر تو ای مونسی که چون آمد، دل‌ها را شاد کرد و چون رفت، وحشت و تنهایی به جای گذاشت.

«السَّلَامُ عَلَيْكَ كَمْ مِنْ سُوءٍ صُرِفَ بِكَ عَنَّا»؛ سلام بر تو، چه بسیار بدی‌ها که به واسطه تو از ما دور شد و چه بسیار خیرات که به سوی ما روان گشت.

«السَّلَامُ عَلَيْكَ مَا كَانَ أَحْرَصَنَا بِالْأَمْسِ عَلَيْكَ، وَ أَشَدَّ شَوْقَنَا غَداً إِلَيْكَ»؛ سلام بر تو، که دیروز چه حریصانه تو را می‌خواستیم و فردا چه مشتاقانه منتظر تو خواهیم بود.

«اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ اجْبُرْ مُصِيبَتَنَا بِشَهْرِنَا»؛ خدایا بر محمد و آلش درود فرست و مصیبت ما را در فراق این ماه جبران کن.

«اللَّهُمَّ اسْلَخْنَا بِانْسِلَاخِ هَذَا الشَّهْرِ مِنْ خَطَايَانَا»؛ خدایا با گذشتن این ماه، ما را نیز از گناهانمان خارج ساز و لباس پاکی بر ما بپوشان.

«وَ أَوْجِبْ لَنَا بِعُذْرِنَا فِيهِ أَوْجَبَ الْأُجُورِ»؛ و به خاطر عذرخواهی ما از کوتاهی در این ماه، واجب‌ترین و کامل‌ترین پاداش‌ها را نصیبمان فرما.

سلام بر تو ای ماه خدا که بندگان مومن در تو احساس عزت می‌کردند و گناهکاران در تو خوار می‌شدند.

خداحافظ ای ماهی که شیطان در تو دست و پا بسته بود و راه نیکی‌ها هموار و آسان بود.

سلام بر تو که چه طولانی بودی برای گناهکاران (به خاطر روزه) و چه پرهیبت بودی در دل‌های مومنان.

بدرود ای همسایه عزیز که در جوارت دل‌ها نرم شد و گناهان کم گردید.

سلام بر سحرهای تو، بر افطارهای تو، و بر شب‌های قدر تو که از هزار ماه برتر بود.

خدایا، ما با این ماه وداع می‌کنیم در حالی که دلمان از رفتنش گرفته و جانمان به درد آمده است.

خدایا تو شاهدی که ما در این ماه تلاش کردیم، اگرچه ناقص. پس به کرم خودت این اندک را از ما بپذیر.

سلام بر تو ای ماهی که تا بودی، برکت با ما بود و حالا که می‌روی، می‌ترسیم برکت هم برود.

خدایا، اگر در این ماه کوتاهی کردیم، ما را مؤاخذه مکن و عیدی ما را مغفرت کامل قرار ده.

بدرود ای ماهی که هنوز نرفته، دلمان برایت تنگ شده است. خدا کند که سال بعد هم باشیم و ببینیمت.

امام سجاد (ع) در این دعا، ماه رمضان را مانند یک «شخص» مخاطب قرار می‌دهد؛ این نشان می‌دهد که زمان شعور دارد و در قیامت شهادت می‌دهد.

عبارت «عید اولیائه» نشان می‌دهد که عید واقعی دوستان خدا، زمانی است که بتوانند بندگی کنند، نه زمانی که بخورند و بیاشامند.

امام (ع) از واژه «مصیبت» برای رفتن ماه رمضان استفاده می‌کند؛ یعنی از دست دادن فرصت بندگی، مصیبتی بزرگتر از مصائب دنیوی است.

در این دعا، امام (ع) بیشتر از آنکه از گرسنگی و تشنگی بگوید، از برکات معنوی، دوری بلاها و صفای باطن در این ماه یاد می‌کند.

تکرار «السلام علیک» (حدود 20 بار) نشان‌دهنده عمق ادب، احترام و محبت امام نسبت به این شعائر الهی است.

درخواست «جبران مصیبت» یعنی خدایا آنچه از درجات عالی که در این ماه نتوانستیم کسب کنیم، تو با فضل خودت به ما عطا کن.

امام (ع) به ما می‌آموزد که رابطه مومن با عبادت، رابطه عاشق و معشوق است، نه رابطه کارگر و کارفرما که منتظر پایان کار باشد.

این دعا یک دوره کامل «زمان‌شناسی» و «فرصت‌شناسی» است که ارزش لحظات عمر را گوشزد می‌کند.

خداحافظی امام، خداحافظی کسی است که حق ماه را شناخته و ادا کرده، اما باز هم احساس شرمندگی و تقصیر دارد.

پیام اصلی دعا این است: اگر رمضان می‌رود، خدای رمضان هست؛ اما افسوس بر ما که ظرفیت زمانی خاص را از دست دادیم.

سلام بر تو ای ماه آرزوها، که چه زود گذشتی. (فرازی از دعای وداع امام سجاد)

خدایا مصیبت ما را در فراق ماه رمضان جبران کن. الوداع یا شهر الله.

سلام بر تو ای همدمی که رفتنت فاجعه است و نبودنت دردناک. خداحافظ رمضان.

دیروز چه مشتاق آمدنت بودیم و فردا چه دلتنگ رفتنت خواهیم شد.

خدایا با پایان این ماه، خطاهای ما را هم پایان بده. (صحیفه سجادیه)

سلام بر تو که چقدر بدی‌ها را از ما دور کردی و خوبی‌ها را آوردی.

الوداع ای ماهی که دل‌ها در آن رقیق و گناهان در آن کم بود.

خداحافظ ای ماهِ برتر از هزار ماه. التماس دعای وداع.

ای خدا، عذر تقصیر ما را بپذیر و پاداش کامل به ما بده، اگرچه عملمان کم بود.

سلام بر تو و بر شب قدر تو که از هر شبی بهتر بود.

بارالها، این وداع را وداع آخر ما با ماه مبارک رمضان قرار مده.

خدایا، همانطور که ماه را به پایان رساندی، گناهان ما را نیز محو و نابود گردان.

پروردگارا، توفیق بده تا آنچه از نورانیت در این ماه کسب کردیم، تا پایان عمر حفظ کنیم.

خدایا، اگر عمر ما به رمضان سال بعد قد نمی‌دهد، اجر روزه‌داران سال بعد را هم به ما عطا کن.

ای رب العالمین، ما را از کسانی قرار ده که ماه رمضان بر آنها شاهد نیکی باشد، نه شاکی از بدی.

الهی، قلب امام سجاد (ع) را از ما راضی بگردان و ما را پیرو واقعی آن حضرت در نیایش و بندگی قرار ده.

خدایا، هر خیری که در این ماه نازل کردی و ما جا ماندیم، در روز عید فطر به ما ارزانی دار.

یا رب، شیرینی مناجات با دعای ابوحمزه را در شب‌های دیگر سال نیز به ما بچشان.

خدایا، ما را ببخش اگر حق میزبانی‌ات را آنطور که شایسته بود به جا نیاوردیم.

اللهم اهل الکبریاء و العظمة، ما را در زمره رستگاران این ماه ثبت فرما.