مجموعه دوبیتی و شعر کوتاه تسلیت شهادت امام حسن عسکری 1405

8 ربیع‌الاول

سوزناک

1

سامرا ماتم سرا شد، سامرا خون گریه کن / در عزای عسکری بر چهره هامون گریه کن رفت از دار جهان باب گرامی ولی / مهدی صاحب زمان را دیده جیحون گریه کن

سوزناک
2

زهر کین آتش زده بر جسم و جان عسکری / سوخت از زهر ستم، تاب و توان عسکری مهدی اش بر سر زنان، نالد ز غم در ماتمش / تیره شد از دود آهش، آسمان عسکری

سوزناک
3

پدری در دم مرگ است و پسر می بیند / اشک خونین ز دو چشمان پدر می بیند پدری راز دلش را به پسر می گوید / پسری داغ پدر را به جگر می بیند

سوزناک
4

شده مسموم زهر کینه مولا / شده غرق عزا و ناله دنیا امام عسکری جان داده امروز / سیه پوشش شده امواج دریا

سوزناک
5

آتش زهر ستم بر دل مولا افتاد / لرزه بر پیکر فرزند زهرا افتاد سامرا شد سیه پوش و عزادار غمش / ناله در عرش خدا، در دل طاها افتاد

سوزناک

غربت_سامرا

1

سامرا غرق عزا شد، شیعه بی یار و پناه / کس نباشد جز خدا بر غربت او گواه در حصار دشمنان جان داد پور فاطمه / مهدی زهرا نماید بر رخ بابش نگاه

غربت_سامرا
2

در هوای سامرا پر می کشد مرغ دلم / داغ تو مولای من حل می کند هر مشکلم غربتت آتش زده بر جان عالم یا حسن / یاد رنج بی کرانت می برد آب و گلم

غربت_سامرا
3

ای که در شهر غربت جان سپردی / غم عالم به زیر خاک بردی میان دشمنان تنها و بیکس / چه خون دل که از این قوم خوردی

غربت_سامرا
4

غریب شهر سامرا، فدای غربتت شوم / فدای آن مزار و آن حریم و تربتت شوم تو در میان دشمنان، غریب و بی کس و تکی / اجازه ده که لحظه ای انیس خلوتت شوم

غربت_سامرا
5

نه شمعی و نه چراغی، سامرا تاریک است / به جان شیعه راه غصه ها نزدیک است اگر چه گنبد و گلدسته ات ویران شد / بنای عشق تو در قلب ما باریک است

غربت_سامرا

پدر_امام_زمان

1

تسلیت یا بن الحسن، بابای تو مسموم شد / همدم و مونس تو، از زندگی محروم شد جامه ی نیلی بپوش و گریه کن بهر پدر / آن امامی که ز حق، در این جهان مظلوم شد

پدر_امام_زمان
2

آجرک الله یا بقیه الله / در عزای پدر کشی تو آه شال ماتم فکنده ای بر دوش / سامرا گشته بر تو ماتم گاه

پدر_امام_زمان
3

پدر رفت و پسر با دیده ی تر / زند بر سینه و بر سر مکرر ردای سبز امامت مبارک / ولی دلخون شدی از داغ پدر

پدر_امام_زمان
4

مهدی صاحب زمان، وقت عزاداری شده / اشک چشمان شما، از دیده ها جاری شده در عزای عسکری، عالم سیه پوشیده است / نوبت صبر و قرار و خویشتنداری شده

پدر_امام_زمان
5

یتیم گشته ای ای جان جانان / امام عصر ای خورشید تابان پدر رفت و تو ماندی و غم او / سرت بادا سلامت ماه کنعان

پدر_امام_زمان

مناجات_و_توسل

1

یا امام عسکری دستم به دامان شما / جان فدای غربت و چشمان گریان شما در روز شهادتت، حاجت ز تو خواهم طلب / ای فدای لطف و جود و خوان احسان شما

مناجات_و_توسل
2

بر دلم داغ تو مانده یا ابا المهدی مدد / کشتی عمرم به گل مانده در این جزر و مد دستگیر عالمی، دست مرا هم ول مکن / تا که نامت می برم، بد می شود از خانه رد

مناجات_و_توسل
3

قسم بر سامرا و گنبد تو / قسم بر آن حریم و مرقد تو شفیع ما تو باشی روز محشر / الهی من شوم عبد و ید تو

مناجات_و_توسل
4

ای یازدهم امام خسته / ای رشته ی جان ما گسسته ما را به نگاه خود دعا کن / ای راه به آسمان، تو بسته

مناجات_و_توسل
5

نام تو حسن، خُلقت حسن، رویت حسن / ای کریم اهل بیت دوم و جان و تن سائل کوی توام، ردم مکن جان پسرت / ای که هستی شافع و نور دل هر انجمن

مناجات_و_توسل

عامیانه_و_نوحه

1

حسن عسکری ام، خون جگر و بیمارم / سر به بالین پسر، لحظه آخر دارم تشنه ام آب بیارید که جانم بر لب / یاد لب تشنگی جد غریبم زارم

عامیانه_و_نوحه
2

یه مدینه، یه بقیع، یه سامرا، یه کاظمین / دل ما پر میزنه واسه همشون، یا حسین امروز اما سامرا یه حال دیگه ای داره / مهدی زهرا برا باباش داره خون می باره

عامیانه_و_نوحه
3

ای وای، امام عسکری کشته زهر کینه شد / دوباره تازه داغ اون، کوچه و اون مدینه شد معتمد لعنتی، کشت امام ما رو / آتیش زده با زهرش، جیگر مولا رو

عامیانه_و_نوحه
4

بازم یه حسن شهید شد، بازم یه جیگر پاره / شیعه برای غربتت، بارون غم می باره سامرا کربلا شده، مهدی صاحب عزاست / صدای ناله و فغان، از زمین و از هواست

عامیانه_و_نوحه
5

پاشید بریم سامرا، مجلس ختم بگیریم / برای داغ آقامون، همگی با هم بمیریم آقامون جوون بود و، پر آرزو رفت زیر خاک / قربون اون پیکر پاک، قربون اون سینه چاک

عامیانه_و_نوحه

اهمیت شعر در عزاداری اهل بیت

شعر همواره رسانه ای قدرتمند در انتقال پیام مظلومیت اهل بیت (ع) بوده است. دوبیتی ها به دلیل کوتاهی و آهنگین بودن، در حافظه ها ماندگار می شوند و برای پیامک های تسلیت، استوری های شبکه اجتماعی و کتیبه های هیئت بسیار مناسب هستند. شعر خوب می تواند شور و شعور حسینی و علوی را در دل ها زنده کند.

مضامین اصلی اشعار شهادت امام عسکری

در اشعار مربوط به شهادت امام حسن عسکری (ع)، مضامینی همچون غربت در شهر سامرا، حصر در پادگان نظامی، جوانی امام، تشنگی لحظه شهادت، و لرزش دست مبارک ایشان هنگام نوشیدن آب (که یادآور روضه های کربلاست) و از همه مهم تر حضور امام زمان (عج) بر بالین پدر، برجسته می شود.

سبک دوبیتی و رباعی در مرثیه

دوبیتی (با وزن مفاعیلن مفاعیلن فعولن) و رباعی، قالب های محبوبی در ادبیات فارسی برای بیان احساسات عمیق و لحظه ای هستند. باباطاهر و فایز دشتی از پیشگامان این سبک اند، اما در ادبیات آیینی، شاعران بسیاری برای مراثی اهل بیت از این قالب برای ایجاد سوز و گداز استفاده کرده اند.

ارتباط سامرا و کربلا در شعر

شاعران آیینی اغلب بین شهادت امام عسکری (ع) و واقعه کربلا گریز می زنند. تشنگی امام، مسمومیت و غریبی ایشان، پل هایی است که دل مخاطب را به روضه سیدالشهدا (ع) متصل می کند. همچنین اشاره به نام «حسن» و کریم بودن ایشان، یادآور امام حسن مجتبی (ع) و مظلومیت ایشان است.

نقش شعر در تعظیم شعائر

انتشار اشعار کوتاه و پرمغز در فضای مجازی در روز شهادت، نوعی تعظیم شعائر الهی است. این کار باعث می شود فضای جامعه رنگ و بوی عزا بگیرد و یاد و نام امام معصوم در لابه لای روزمرگی ها فراموش نشود.

سوالات متداول

بهترین بیت برای تسلیت به امام زمان چیست؟
آجرک الله یا بقیه الله / در عزای پدر کشی تو آه. این بیت معروف ترین ذکر تسلیت است.
چرا در شعرها به «حسن دوم» اشاره می شود؟
چون نام ایشان حسن است و مانند جدشان امام حسن مجتبی (ع)، غریب، مسموم و کریم بودند.
سوزناک ترین مضمون در اشعار امام عسکری چیست؟
لحظه ای که ظرف آب به دندان های لرزان امام می خورد و امام زمان (عج) به پدر آب می دهند.
شاعران معروف آیینی که برای امام عسکری شعر گفته اند کیستند؟
بسیاری از شاعران معاصر مانند سازگار، برقعی، لطیفیان و ... اشعار زیبایی در این زمینه دارند.
آیا دوبیتی ها برای نوحه خوانی مناسب هستند؟
بله، دوبیتی ها به دلیل وزن روان، به راحتی در دستگاه های مختلف مداحی و سینه زنی قابل اجرا هستند.
تفاوت سامرا و بقیع در شعرها چیست؟
در شعرها معمولا به گنبد طلایی سامرا (قبل از تخریب و بعد از بازسازی) در برابر خاک خاکی بقیع اشاره می شود، اما هر دو نماد غربت هستند.
منظور از «یازدهمین خورشید» در اشعار چیست؟
اشاره به یازدهمین امام معصوم، حضرت حسن بن علی العسکری (ع) است.
آیا استفاده از اشعار عامیانه در عزاداری صحیح است؟
بله، زبان حال و اشعار ساده که از دل برآید، اگر وهن آمیز نباشد، برای ارتباط عاطفی عموم مردم بسیار موثر است.
گریز روضه در شعر امام عسکری معمولا به کجاست؟
معمولا به تشنگی امام حسین (ع) یا غربت امام حسن مجتبی (ع) گریز زده می شود.
چه هشتگی برای اشتراک گذاری اشعار مناسب است؟
#امام_حسن_عسکری #شهادت_امام_عسکری #آجرک_الله_یا_صاحب_الزمان #سامرا.
WordAbyss - شعر دوبیتی و پیامک تسلیت شهادت امام حسن عسکری (ع) | 8 ربیع الاول 1405