روز جهانی ریشهکنی فقر هر ساله در ۱۷ اکتبر برگزار میشود. این روز نخستین بار در سال ۱۹۸۷ در پاریس، با گردهمایی هزاران نفر برای ابراز همبستگی با قربانیان فقر و گرسنگی شکل گرفت. سازمان ملل متحد در سال ۱۹۹۲ رسماً این روز را نامگذاری کرد. هدف اصلی این رویداد، رساندن صدای محرومان به گوش جهانیان و تأکید بر این واقعیت است که فقر نقض حقوق بشر محسوب میشود.
در فرهنگ اسلامی و آرمانهای انقلاب اسلامی ایران، مبارزه با فقر و حمایت از مستضعفین جایگاه ویژهای دارد. اسلام فقر را تنها یک پدیده اقتصادی نمیداند، بلکه آن را تهدیدی برای سلامت اخلاقی و دینی جامعه برمیشمارد. تأکید بر عدالت اجتماعی، توزیع عادلانه ثروت از طریق خمس و زکات، و فرهنگ قرضالحسنه، راهکارهای عملی اسلام برای ریشهکنی فقر هستند.
فقر تنها به معنای درآمد کم نیست. فقر چندبعدی شامل عدم دسترسی به آموزش، بهداشت، آب سالم، مسکن مناسب و عدم توانایی در مشارکتهای اجتماعی است. روز جهانی ریشهکنی فقر بر لزوم توجه به تمام این ابعاد تأکید دارد و دولتها را تشویق میکند تا سیاستهای جامعی برای پوشش تمام نیازهای اساسی شهروندان اتخاذ کنند.
تجربه نشان داده است که کمکهای مالی مستقیم تنها مسکنی موقت هستند. راهکار پایدار برای ریشهکنی فقر، توانمندسازی افراد از طریق آموزش مهارتهای شغلی، حمایت از کسبوکارهای کوچک و ایجاد فرصتهای برابر است. در ایران نیز نهادهایی مانند کمیته امداد امام خمینی (ره) با تمرکز بر اشتغالزایی، گامهای موثری در این زمینه برداشتهاند.
هر فرد در جامعه نسبت به همنوعان خود مسئول است. مشارکت در فعالیتهای خیریه، حمایت از تولیدات افرادی که از فقر رها شدهاند، و ترویج فرهنگ انفاق، وظایفی است که بر دوش تکتک اعضای جامعه قرار دارد. این روز تلنگری است تا فراموش نکنیم که بیتفاوتی نسبت به فقر، خود نوعی ظلم است.
