سفر اربعین به صورت خانوادگی، یک کارگاه عملی تربیت دینی است. کودکان و نوجوانان در این اتمسفر معنوی، مفاهیمی چون ایثار، فداکاری، صبر و محبت اهل بیت را با تمام وجود لمس میکنند. مشاهده میلیونها عاشق که برای یک هدف واحد حرکت میکنند، هویت شیعی فرزندان را تقویت کرده و آنها را در برابر تهاجمات فرهنگی بیمه میکند. روانشناسان معتقدند خاطرات معنوی دوران کودکی، پایدارترین اثر را در شکلگیری شخصیت مذهبی افراد دارد.
حضور کودکان در شلوغیهای اربعین نیازمند مدیریت هوشمندانه والدین است. استفاده از کالسکه نه تنها برای حمل و نقل کودک، بلکه برای حمل وسایل و ایجاد حریم امن برای خواب کودک بسیار کارآمد است. گم شدن در جمعیت یکی از نگرانیهای اصلی است؛ بنابراین آموزش نکات ایمنی به کودکان، استفاده از کارت مشخصات آویزان به گردن و تعیین محل قرار اضطراری از اقدامات پیشگیرانه ضروری است. همچنین همراه داشتن اسباببازیهای کوچک و خوراکیهای مورد علاقه، از بدخلقی ناشی از خستگی میکاهد.
سفر گروهی و خانوادگی بدون تقسیم کار میتواند منجر به فرسودگی و اختلاف شود. در تجربه خانوادههای موفق، پدر معمولاً مسئولیتهای فیزیکی سنگینتر مانند حمل بار و امنیت را بر عهده دارد و مادر مدیریت تغذیه، بهداشت و آرامش عاطفی فرزندان را پوشش میدهد. این همکاری و تعامل در شرایط سخت سفر، الگوی مناسبی از زندگی مشترک و همدلی را به فرزندان آموزش میدهد و پیوندهای خانوادگی را مستحکمتر میکند.
حفظ سلامت خانواده در برابر بیماریهای واگیردار و گرمازدگی اولویت اول است. کودکان سیستم ایمنی ضعیفتری دارند، بنابراین نظارت بر تغذیه آنها، استفاده از آبهای پلمپ شده، شستشوی مداوم دستها و استفاده از ماسک در مکانهای متراکم ضروری است. والدین باید نسبت به علائم خستگی و گرمازدگی هوشیار باشند و برنامه حرکت را بر اساس توان ضعیفترین عضو خانواده تنظیم کنند، نه بر اساس سرعت بزرگسالان.
زیارت خانوادگی برکاتی دارد که در زیارت فردی کمتر دیده میشود. دعای دستهجمعی اعضای خانواده زیر قبه سیدالشهدا، نورانیت خاصی به کانون خانواده میبخشد. روایات متعددی بر استحباب زیارت با اهل و عیال تاکید دارند. این سفر تمرینی برای سبک زندگی اسلامی است؛ جایی که سادگی، قناعت و خدمت به یکدیگر جایگزین تجملات و فردگرایی میشود. خانوادههایی که این تجربه را دارند، معمولاً صمیمیت و برکت بیشتری را در زندگی پس از سفر احساس میکنند.
