بزرگداشت فارابی و روز حکمت و فلسفه 1405

30 آبان

فلسفی

1

فارابی، معمار مدینه فاضله و ترسیم‌گر سعادت بشری است. روز حکمت و فلسفه گرامی باد.

فلسفی
2

او که «معلم ثانی» نام گرفت تا چراغ عقلانیت را پس از ارسطو در جهان اسلام روشن نگاه دارد.

فلسفی
3

بزرگداشت فارابی، تکریم عقل و احترام به جایگاه رفیع دانایی در تمدن ایرانی-اسلامی است.

فلسفی
4

حکمت فارابی، پیونددهنده آسمان وحی و زمین عقل است. یادش جاودان.

فلسفی
5

در روز حکمت، از فارابی بیاموزیم که سعادت جامعه در گرو حاکمیت خرد و اخلاق است.

فلسفی
6

فلسفه فارابی، نغمه‌ای است که در آن ریاضیات، موسیقی و متافیزیک هم‌آوا شده‌اند.

فلسفی
7

او موسس فلسفه اسلامی است؛ کسی که منطق را بومی کرد و حکمت را اسلامی.

فلسفی
8

روز ۳۰ آبان، یادآور مردی است که اندیشه‌اش مرزهای زمان را درنوردید.

فلسفی
9

فارابی نشان داد که یک فیلسوف می‌تواند عارف، ریاضیدان و موسیقی‌دان هم باشد.

فلسفی
10

حکمت، گمشده مومن است و فارابی کاشف بزرگ این گنجینه بود.

فلسفی

علمی و تاریخی

1

ابن‌سینا می‌گوید: من متافیزیک را نمی‌فهمیدم تا اینکه کتاب اغراض مابعدالطبیعه فارابی را خواندم.

علمی و تاریخی
2

فارابی با نگارش «موسیقی کبیر»، شاهکاری در هنر و ریاضیات خلق کرد که هنوز مرجع است.

علمی و تاریخی
3

او در «احصاء العلوم»، طبقه‌بندی نوینی از دانش‌ها ارائه داد که قرن‌ها در اروپا تدریس می‌شد.

علمی و تاریخی
4

سفرهای علمی فارابی از خراسان تا بغداد و دمشق، نشان از عطش بی‌پایان او برای دانستن داشت.

علمی و تاریخی
5

لقب «معلم ثانی» نشان‌دهنده جایگاه او به عنوان شارح و مکمل فلسفه ارسطو (معلم اول) است.

علمی و تاریخی
6

فارابی نخستین کسی بود که تلاش کرد بین فلسفه یونان و شریعت اسلام آشتی برقرار کند.

علمی و تاریخی
7

کتاب «آراء اهل مدینه فاضله»، مانیفست فلسفه سیاسی در جهان اسلام است.

علمی و تاریخی
8

او به زبان‌های متعددی مسلط بود و دانش را بدون واسطه از سرچشمه می‌گرفت.

علمی و تاریخی
9

زندگی زاهدانه فارابی در دمشق، الگویی از بی‌رغبتی فیلسوفان به زخارف دنیاست.

علمی و تاریخی
10

تاثیر فارابی بر فلاسفه غربی و یهودی (مانند ابن میمون) غیرقابل انکار است.

علمی و تاریخی

ادبی

1

در شهر حکمت، فارابی دروازه‌ای گشوده به سوی نور است.

ادبی
2

صدای قانونِ فارابی، هنوز در گوش تاریخ می‌پیچد و جان را می‌نوازد.

ادبی
3

ای حکیمِ نیشابوری‌تبار، کلماتت ستارگانی هستند در شب‌های تردید.

ادبی
4

قلم فارابی، کیمیایی بود که مسِ جهل را به طلای دانایی بدل می‌کرد.

ادبی
5

او در ردای زهد، پادشاه اقلیم اندیشه بود.

ادبی
6

حکمت، چشمه‌ای است که از کوهسار ذهن فارابی جوشید و تمدن ما را سیراب کرد.

ادبی
7

روز بزرگداشت مردی که تنهایی‌اش، پر از هیاهوی فرشتگان دانایی بود.

ادبی
8

فارابی، نامی است که بر تارک فلسفه اسلامی چون خورشید می‌درخشد.

ادبی
9

بخوان به نام خرد، که فارابی پیامبر عقلانیت در دوران حیرت بود.

ادبی
10

گرامی باد یاد آن مسافر دانایی که خانه اصلی‌اش، جهان معنا بود.

ادبی

انگیزشی

1

مانند فارابی باش؛ جامع‌الاطراف، عمیق و خستگی‌ناپذیر در راه علم.

انگیزشی
2

سخت‌ترین مفاهیم با تلاش و تفکر گشوده می‌شوند؛ فارابی این را ثابت کرد.

انگیزشی
3

فلسفه فقط خواندن نیست، زیستن خردمندانه است؛ درسی که فارابی به ما داد.

انگیزشی
4

برای رسیدن به مدینه فاضله، باید از خودمان شروع کنیم و فاضل شویم.

انگیزشی
5

علم مرز ندارد؛ فارابی برای آموختن، رنج سفرهای طولانی را به جان خرید.

انگیزشی
6

عقل، بزرگترین موهبت خداست؛ آن را مانند فارابی به کار بیندازیم.

انگیزشی
7

هیچ وقت برای یادگیری دیر نیست؛ حکمت، میراثی است که باید کسب کرد.

انگیزشی
8

آینده متعلق به ملت‌هایی است که قدردان حکیمان و دانشمندان خود هستند.

انگیزشی
9

با الهام از فارابی، موسیقیِ متن زندگی خود را با نت‌های دانایی بنوازید.

انگیزشی
10

بزرگی به ثروت نیست، به وسعت اندیشه است؛ فارابی شاهدی بر این مدعاست.

انگیزشی

کوتاه و رسمی

1

۳۰ آبان، روز حکمت و فلسفه و بزرگداشت ابونصر فارابی گرامی باد.

کوتاه و رسمی
2

سالروز تکریم موسس فلسفه اسلامی، حکیم فارابی مبارک.

کوتاه و رسمی
3

گرامی باد یاد و نام معلم ثانی، افتخار تمدن ایرانی و اسلامی.

کوتاه و رسمی
4

روز فلسفه، روز اندیشیدن به ریشه‌هاست.

کوتاه و رسمی
5

فارابی؛ نماد عقلانیت و معنویت در تاریخ اسلام.

کوتاه و رسمی
6

حکمت متعالیه ریشه در اندیشه‌های فارابی دارد.

کوتاه و رسمی
7

روز بزرگداشت پرچمدار علم و ادب، فارابی کبیر.

کوتاه و رسمی
8

ایران، مهد پرورش حکیمان و فیلسوفان بزرگ.

کوتاه و رسمی
9

به امید احیای مدینه فاضله فارابی در جوامع بشری.

کوتاه و رسمی
10

درود بر روان پاک بزرگ‌مرد فلسفه و حکمت.

کوتاه و رسمی

فارابی کیست؟

ابونصر محمد بن محمد فارابی (قرن ۳ و ۴ هجری)، معروف به معلم ثانی، یکی از بزرگترین فیلسوفان و دانشمندان عصر طلایی اسلام است. او در فاراب (خراسان بزرگ) متولد شد. فارابی در زمینه‌های مختلفی چون فلسفه، منطق، جامعه‌شناسی، پزشکی، ریاضیات و موسیقی تخصص داشت. او نخستین کسی بود که فلسفه یونانی را با مبانی اسلامی بازخوانی کرد و مکتب فلسفه اسلامی را بنیان نهاد.

چرا به او معلم ثانی می‌گویند؟

در تاریخ فلسفه، ارسطو را به دلیل تدوین علم منطق و دسته‌بندی علوم، «معلم اول» می‌نامند. فارابی به دلیل شرح بی‌نظیر آثار ارسطو، رفع ابهامات فلسفه یونان و پایه‌گذاری شالوده فلسفه اسلامی، لقب «معلم ثانی» را گرفت. بعدها میرداماد یا ملاصدرا نیز لقب معلم ثالث را دریافت کردند.

مدینه فاضله فارابی چیست؟

مهم‌ترین نظریه سیاسی فارابی در کتاب «آراء اهل المدینة الفاضلة» آمده است. او جامعه انسانی را به بدن انسان تشبیه می‌کند که باید اعضای آن هماهنگ باشند. در مدینه فاضله (آرمان‌شهر)، حاکم باید فیلسوف و پیامبرگونه باشد تا مردم را به سوی سعادت حقیقی (دنیوی و اخروی) هدایت کند. او جوامع مخالف این شهر را مدینه جاهله یا فاسقه می‌نامد.

فارابی و موسیقی

فارابی موسیقیدانی برجسته بود و کتاب «الموسیقی الکبیر» او مهم‌ترین اثر تئوری موسیقی در جهان اسلام است. او ساز قانون را تکمیل کرد و مهارت نوازندگی‌اش چنان بود که می‌گویند می‌توانست با نواختن ساز، جمعی را بخنداند، بگریاند یا به خواب فرو ببرد.

میراث فارابی برای امروز

اندیشه‌های فارابی درباره نظم اجتماعی، اخلاق رهبری و وحدت فلسفه و دین، همچنان برای دنیای امروز الهام‌بخش است. او معتقد بود سعادت انسان تنها در زندگی اجتماعی و تعاون محقق می‌شود، درسی که جامعه مدرن بیش از هر زمان به آن نیاز دارد.

سوالات متداول

روز بزرگداشت فارابی چه تاریخی است؟
۳۰ آبان ماه در تقویم رسمی ایران.
معلم اول و معلم ثانی چه کسانی هستند؟
معلم اول ارسطو و معلم ثانی ابونصر فارابی است.
مهمترین کتاب فارابی چیست؟
کتاب‌های «آراء اهل مدینه فاضله»، «احصاء العلوم» و «موسیقی کبیر» از مشهورترین آثار او هستند.
فارابی اهل کجا بود؟
او در شهر فاراب در خراسان بزرگ (قزاقستان امروزی) متولد شد اما پرورش یافته فرهنگ ایرانی-اسلامی بود.
آیا فارابی اختراع ساز داشت؟
بله، گفته می‌شود او ساز قانون را ابداع یا تکمیل کرده است.
رابطه ابن سینا و فارابی چیست؟
ابن سینا خود را مدیون فارابی می‌دانست و گفته است که متافیزیک ارسطو را تنها با کمک کتاب فارابی فهمیده است.
فلسفه فارابی چه سبکی دارد؟
فلسفه مشاء؛ او پیرو مکتب ارسطویی و نوافلاطونی بود که آن را با آموزه‌های اسلامی ترکیب کرد.
مدینه فاضله یعنی چه؟
شهری آرمانی که بر اساس عدالت، حکمت و شریعت اداره می‌شود و هدفش سعادت مردم است.
آرامگاه فارابی کجاست؟
در شهر دمشق (سوریه).
چرا روز ۳۰ آبان انتخاب شده است؟
این روز توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی برای گرامیداشت مقام این فیلسوف بزرگ نامگذاری شده است.
WordAbyss - متن بزرگداشت فارابی و روز حکمت و فلسفه ۳۰ آبان + زندگینامه 1405