خداحافظ ای دیوار و در مسجد که سه روز پناهم بودید. دلم برای سکوت پرهیاهوی اینجا تنگ میشود. چگونه به دنیای شلوغ برگردم؟
غم فراق
2
سجادهام را جمع میکنم، اما دلم را نه. دلم اینجا جا میماند، لای مفاتیح، پای ستون، زیر گنبد فیروزهای. خداحافظ ای بهشت سه روزه.
غم فراق
3
وداع با اعتکاف، وداع با خودِ واقعیام است که اینجا پیدا کرده بودم. خدایا، نگذار غبار دنیا دوباره روی آینه دلم بنشیند.
غم فراق
4
ای مسجد، شاهد باش که من با کولهباری از گناه آمدم و با امید به رحمت میروم. دل کندن از حریم امن تو چقدر سخت است.
غم فراق
5
تمام شد. چه زود گذشت این سه روز عاشقی. حالا من میروم و حسرت این لحظات ناب تا سال بعد در سینهام میماند.
غم فراق
قول و قرار با خدا
1
خدایا، دارم از خانهات میروم، اما قول میدهم عهدی که با تو بستم را نشکنم. خداحافظ ای خلوتگاه انس، تا دیداری دیگر.
قول و قرار با خدا
2
در لحظه وداع، با تو عهد میبندم که نور این سه روز را خرج تاریکیهای گناه نکنم. خدایا کمکم کن بر سر پیمانم بمانم.
قول و قرار با خدا
3
خداحافظ اعتکاف، اما سلام بر بندگی. قول میدهم معتکف دلم باشم، حتی وقتی در میان بازار دنیام.
قول و قرار با خدا
4
خدایا! این خداحافظی، وداع با بندگی نیست. مسجد را ترک میکنم اما تو را هرگز. دستم را رها نکن.
قول و قرار با خدا
5
ای صاحب خانه، مهمانت دارد میرود. قول میدهم حرمت نمک و نان معنویات را نگه دارم و آبروداری کنم.
قول و قرار با خدا
شکرگزاری
1
خدایا شکرت که راهم دادی. شکرت که گذاشتی سه روز فقط با تو باشم. با دلی تنگ اما لبی خندان از رضایت تو میروم.
شکرگزاری
2
خداحافظ ای روزهای شیرین. شکر برای هر لحظه مناجات، برای هر قطره اشک، برای هر افطار و سحر. الحمدلله.
شکرگزاری
3
چقدر سبک دارم میروم. خدایا بابت این تولد دوباره ممنونم. وداع میکنم به امید وصالی دوباره.
شکرگزاری
4
اشکهای وداعم، اشک غم نیست، اشک شکر است. شکر برای توفیق حضور در ضیافت خاصانت.
شکرگزاری
5
پروردگارا، اگر این آخرین اعتکاف عمرم بود، آن را ذخیره قبر و قیامتم قرار ده. شکرت ای کریم.
شکرگزاری
خطاب به مسجد
1
ای مسجد، ای خانه خوب خدا، ممنون که مرا در آغوش گرفتی. خداحافظ ای سنگر آرامش.
خطاب به مسجد
2
خداحافظ ستونهای صبور، خداحافظ محراب پر نور. شما شاهد نالههای شبانه من بودید، شهادت دهید که پشیمان بودم.
خطاب به مسجد
3
در و دیوار مسجد، بوی عطر خدا میدهد. دل کندن از این فضا جانکاه است. خداحافظ ای قطعهای از بهشت.
خطاب به مسجد
4
اینجا زمین نیست، آسمان است. دارم از آسمان به زمین برمیگردم. خداحافظ ای معراجگاه من.
خطاب به مسجد
5
ای فرشهای مسجد که بوسه بر پیشانیام زدید، خداحافظ. دلم برای بوی تربت اینجا پر میزند.
خطاب به مسجد
کوتاه و احساسی
1
دلم اینجا جا موند، خداحافظ اعتکاف.
کوتاه و احساسی
2
تموم شد... خدایا پاکم نگه دار.
کوتاه و احساسی
3
خداحافظ ای بهترین سه روز عمرم.
کوتاه و احساسی
4
سختترین کار دنیا: جمع کردن سجاده اعتکاف.
کوتاه و احساسی
5
میروم، اما دلم پیش توست یا رب.
کوتاه و احساسی
6
وداع، تلخ است اما امید بازگشت شیرین.
کوتاه و احساسی
7
خدایا! اعتکاف تمام شد، امان از دنیا.
کوتاه و احساسی
8
بازگشت به قفس دنیا... خداحافظ آزادی.
کوتاه و احساسی
9
خداحافظ ای ماهِ عسلِ بندگی.
کوتاه و احساسی
10
الوداع ای خلوت ناب، الوداع.
کوتاه و احساسی
حال و هوای وداع با اعتکاف
لحظات پایانی اعتکاف، شبیه غروب جمعه است؛ دلگیر اما سرشار از امید. معتکفینی که سه روز با روزه و نماز انس گرفتهاند، حالا باید به دنیای مادی برگردند. این دلتنگی مقدس، نشانهی زنده شدن قلب است. وداع با مسجد، نه به معنای پایان بندگی، بلکه به معنای آغاز یک سبک زندگی جدید بر پایه تقواست.
چگونه حال اعتکاف را حفظ کنیم؟
بزرگترین ترس معتکفین در لحظه خداحافظی، از دست دادن حال خوش معنوی است. اساتید اخلاق توصیه میکنند که برای حفظ این حال، باید «مراقبه» داشت. یعنی در طول روز خدا را ناظر دیدن و از گناه پرهیز کردن. همچنین ارتباط مستمر با مسجد و شرکت در نمازهای جماعت، باعث میشود نور اعتکاف در دل خاموش نشود.
دلنوشته؛ زبان حال دل
نوشتن دلنوشته در ساعات پایانی اعتکاف، راهی برای ثبت احساسات ناب است. وقتی معتکف احساسات، عهدها و حالات خود را روی کاغذ میآورد، سندی برای آینده خود میسازد. خواندن این دلنوشتهها در روزهای سخت زندگی، یادآوری میکند که «من همان کسی هستم که سه روز مهمان خدا بودم» و انگیزه بازگشت به مسیر حق را زنده میکند.
خداحافظی با اعتکاف؛ سلامی به جامعه
معتکف از مسجد خداحافظی میکند تا سلامی دوباره به جامعه، خانواده و مسئولیتهایش بدهد. او اکنون نیرویی تازه یافته تا در جامعه اثرگذار باشد. وداع با گوشهنشینی، آغازِ جهاد اکبر (مبارزه با نفس) در وسط میدان زندگی است. معتکف واقعی، نور مسجد را با خود به خیابان و محل کار میبرد.
اشکهای وداع
گریههای سوزناک معتکفین در لحظات آخر و هنگام قرائت دعای وداع، نشانهی رقت قلب است. این اشکها قیمت دارد و آتشی که گناهان بر جان انداخته بود را خاموش میکند. وداع با ماه رجب و ایام البیض، وداع با فرصتی است که شاید تا سال بعد تکرار نشود.
سوالات متداول
چرا هنگام خداحافظی از اعتکاف دلم میگیرد؟
این دلتنگی نشانه سلامت روح و لذت بردن از مناجات با خداست؛ روح شما میل به جایگاه اصلی خود (قرب الهی) دارد.
بهترین کار در لحظات آخر اعتکاف چیست؟
نوشتن عهدنامه با خدا، سجده شکر، و دعا برای ثبات قدم در دین.
آیا دعای وداع خاصی برای اعتکاف وجود دارد؟
دعای مخصوصی به نام وداع اعتکاف در برخی کتب نقل شده، اما خواندن مناجاتهای عمومی وداع با ماه رمضان یا بیان حرف دل با زبان خویش هم عالی است.
بعد از اعتکاف چه تغییری باید بکنیم؟
باید اطرافیان حس کنند که شما مهربانتر، صبورتر و باخداتر شدهاید.
اگر دوباره گناه کردیم چه؟
ناامید نشوید؛ بلافاصله توبه کنید و یاد عهدهای اعتکاف بیفتید. خدا همیشه پذیرای توبه است.
چطور ارتباطمان را با دوستان اعتکافی حفظ کنیم؟
تشکیل گروههای مجازی مذهبی یا قرارهای هفتگی در مسجد یا هیئت.
آیا میشود در خانه هم معتکف شد؟
خیر، طبق فقه شیعه، اعتکاف باید حتماً در مسجد جامع شهر باشد.
فلسفه خداحافظی با در و دیوار مسجد چیست؟
مکانها در روز قیامت شهادت میدهند؛ ما با آنها وداع میکنیم و میخواهیم که بر عبادت ما شهادت دهند.
سوغات ما از اعتکاف چیست؟
نورانیت دل، بخشش گناهان و استجابت دعا.
اولین کاری که بعد از خروج از مسجد باید کرد چیست؟
صدقه دادن برای دفع بلا و سلام کردن گرم به خانواده.