آقای آتشنشان، مهربون و خوشزبان، لباس قرمز داره، کلاه ایمنی سر داره.
شعر کودکانه
2
۱-۲-۵ شماره ماست، زنگ بزن فوری، خطر همینجاست.
شعر کودکانه
3
آتیش که دیدی جیغ نزن، فرار نکن، فقط زنگ بزن به ۱۲۵.
شعر کودکانه
4
کبریت خطرناکه بچهها، بازی نکنید با آتیشها، میسوزه دست و پایتان، غم میشینه تو دلتان.
شعر کودکانه
5
آتشنشان قهرمانه، دوست خوب بچههاست، هر جا خطر باشه اون، فرشته نجات ماست.
شعر کودکانه
6
اگه لباست آتیش گرفت، ندو ندو، وایسا و بخواب رو زمین، قل بخور قل بخور.
شعر کودکانه
7
ماشین آتشنشانی، آژیر کشان میادش، راهو باز کنید براش، تا زود برسه به دادش.
شعر کودکانه
8
بچههای باهوش و زرنگ، با کبریت نمیکنن جنگ، ایمنی رو خوب میدونن، همیشه سالم میمونن.
شعر کودکانه
9
آتشنشان فداکار، دوستِ منه تو هر کار، یادم میده ایمنی، تا نباشه هیچ غمی.
شعر کودکانه
10
دود که دیدی سینه خیز، برو بیرون تند و تیز، دستمال بگیر جلوی دهان، تا نشی تو ناتوان.
شعر کودکانه
نکات آموزشی
1
بچههای عزیز، اگر دود دیدید، باید چهار دست و پا (سینه خیز) از اتاق خارج شوید چون هوای پایین تمیزتر است.
نکات آموزشی
2
هرگز با کبریت، فندک و شمع بازی نکنید. آتشبازی کار بچهها نیست.
نکات آموزشی
3
اگر جایی آتش دیدید، سریع از آنجا دور شوید و به یک بزرگتر خبر دهید یا به ۱۲۵ زنگ بزنید.
نکات آموزشی
4
در زمان آتشسوزی هرگز از آسانسور استفاده نکنید، فقط از پلهها بروید.
نکات آموزشی
5
شماره ۱۲۵ را حفظ کنید، اما یادمان باشد فقط موقع خطر واقعی زنگ بزنیم.
نکات آموزشی
6
اگر لباسمان آتش گرفت: ۱. بایستیم (نرویم)، ۲. بخوابیم روی زمین، ۳. غلت بزنیم (قل بخوریم).
نکات آموزشی
7
آتشنشانها دوستان ما هستند، نباید از آنها بترسیم. آنها میآیند تا کمک کنند.
نکات آموزشی
8
همیشه راه خروج اضطراری خانه یا مدرسه را یاد بگیرید تا در زمان خطر گم نشوید.
نکات آموزشی
9
به پریزهای برق دست نزنید و سیمهای لخت را اصلا لمس نکنید.
نکات آموزشی
10
اگر بوی گاز حس کردید، چراغ را روشن نکنید و سریع به بزرگترها بگویید پنجره را باز کنند.
نکات آموزشی
برای مربیان و والدین
1
روز آتشنشان فرصت خوبی است تا با بازی و نمایش، شماره ۱۲۵ را به کودکان آموزش دهید.
برای مربیان و والدین
2
بازدید از ایستگاه آتشنشانی میتواند ترس کودکان را بریزد و آنها را با تجهیزات ایمنی آشنا کند.
برای مربیان و والدین
3
نقاشی با موضوع آتشنشان شجاع، روشی عالی برای تثبیت مفاهیم ایمنی در ذهن کودک است.
برای مربیان و والدین
4
مانور زلزله و آتشسوزی را در خانه به صورت بازی تمرین کنید تا کودک در شرایط واقعی هول نشود.
برای مربیان و والدین
5
قصه «لاکپشت دانا و آتش» را برای کودکان تعریف کنید تا یاد بگیرند موقع خطر در لاک خود پنهان نشوند بلکه فرار کنند.
برای مربیان و والدین
6
به کودکان بیاموزید که مزاحمت تلفنی برای ۱۲۵ میتواند جان یک انسان دیگر را به خطر بیندازد.
برای مربیان و والدین
7
لباس آتشنشانی بپوشید و در قالب نمایش، خطرات آشپزخانه را به کودک نشان دهید.
برای مربیان و والدین
8
کپسول آتشنشانی را به کودکان نشان دهید و بگویید این وسیلهای برای خاموش کردن آتش است، نه اسباببازی.
برای مربیان و والدین
9
کارتونهای آموزشی مثل «سامی آتشنشان» یا «پت و مت» (بخش ایمنی) را با هم تماشا کنید و تحلیل کنید.
برای مربیان و والدین
10
جشن روز ایمنی را در مهدکودکها با حضور یک کارشناس آتشنشانی برگزار کنید.
برای مربیان و والدین
داستان کوتاه
1
روزی روزگاری در جنگل سبز، خرگوش کوچولو داشت با کبریت بازی میکرد که ناگهان بوته خشک آتش گرفت. او ترسید اما یاد حرف آقای جغد افتاد...
داستان کوتاه
2
علی کوچولو وقتی دید دود از آشپزخانه میآید، نترسید. دست خواهرش را گرفت، سینه خیز رفتند بیرون و همسایه را صدا کردند.
داستان کوتاه
3
ماشین قرمز بزرگ با صدای ویژ ویژ آمد. سارا پرسید این چیست؟ مادر گفت: این ماشین قهرمانهاست که میروند آتش را خاموش کنند.
داستان کوتاه
4
امید میخواست بداند کپسول قرمز چیست. پدرش گفت: این قهرمان خاموش است که وقتی آتش بیدار میشود، با او میجنگد.
داستان کوتاه
5
آتشنشان مهربان به مدرسه آمد و گفت: بچهها، دود همیشه بالا میرود، پس ما باید پایین بمانیم تا نفس بکشیم.
داستان کوتاه
شعار کودکانه
1
اول ایمنی، بعد بازی.
شعار کودکانه
2
من همیار آتشنشانم، ایمنی را خوب میدانم.
شعار کودکانه
3
کبریت خطر داره، دست نزن بچه جون.
شعار کودکانه
4
فرار نه، تماس با ۱۲۵.
شعار کودکانه
5
آتشنشان، قهرمان شهر ما.
شعار کودکانه
6
خانه ایمن، زندگی شاد.
شعار کودکانه
7
با احتیاط باش، سلامت باش.
شعار کودکانه
8
من دوستم با ایمنی، دشمنم با بی احتیاطی.
شعار کودکانه
9
آتش شوخی نداره، ما هم شوخی نداریم.
شعار کودکانه
10
آژیر قرمز یعنی خطر، راهو باز کن زودتر.
شعار کودکانه
چرا آموزش ایمنی به کودکان حیاتی است؟
کودکان آسیبپذیرترین قشر در برابر حوادث آتشسوزی هستند. آموزش مفاهیم ساده اما حیاتی مانند «توقف، افتادن و غلتیدن» و نحوه تماس با ۱۲۵ میتواند تفاوت بین مرگ و زندگی را رقم بزند. ذهن کودکان در این سنین آماده یادگیری است و این آموزشها در ناخودآگاه آنان نقش میبندد.
روشهای جذاب برای آموزش ایمنی به کودک
استفاده از زبان شعر، داستان، نمایش عروسکی و کارتون، بهترین روش برای انتقال مفاهیم خشک ایمنی به کودکان است. بازیهایی مثل «فرار از ماز» (شبیهسازی خروج اضطراری) یا «تلفن بازی» (تمرین تماس با ۱۲۵) بسیار موثرتر از سخنرانیهای خشک هستند.
نقش مدارس و مهدکودکها در فرهنگسازی
مدارس و مهدکودکها به عنوان خانه دوم کودکان، نقشی کلیدی در نهادینه کردن فرهنگ ایمنی دارند. برگزاری مانورهای دورهای، دعوت از آتشنشانان برای سخنرانی و اختصاص زنگ ایمنی در هفته، میتواند نسلی آگاه و ایمنمحور تربیت کند.
ترس کودکان از آتشنشانان را از بین ببریم
برخی کودکان به دلیل ماسک و لباسهای خاص آتشنشانان، از آنها میترسند و ممکن است در زمان حادثه پنهان شوند. والدین و مربیان باید با نشان دادن تصاویر مهربان و توضیح اینکه پشت آن ماسک یک دوست قرار دارد، این ترس را به اعتماد تبدیل کنند.
ایمنی در خانه؛ اولین کلاس درس
خانه باید اولین کلاس درس ایمنی باشد. والدین با رعایت نکات ایمنی (مثل دور نگه داشتن مواد شوینده و اشتعالزا، نصب هشدار دود و ...) الگوی عملی کودکان هستند. مشارکت دادن کودکان در چکلیست ایمنی خانه، حس مسئولیتپذیری را در آنها تقویت میکند.
سوالات متداول
اگر لباس کودک آتش گرفت چه باید بکند؟
باید بداند که نباید بدود، بلکه باید بایستد، روی زمین بخوابد و غلت بزند (Stop, Drop, Roll).
کودکان چه شمارهای را برای آتشنشانی باید حفظ کنند؟
شماره ۱۲۵ (یک، دو، پنج) شماره سراسری آتشنشانی در ایران است.
چگونه ترس کودک از آتشنشان را کم کنیم؟
با بردن کودک به ایستگاه آتشنشانی، خرید اسباببازی ماشین آتشنشانی و خواندن داستانهای قهرمانانه درباره آنها.
بهترین سن برای شروع آموزش ایمنی چه زمانی است؟
از ۳ سالگی میتوان مفاهیم پایه مثل دست نزدن به کبریت و اجاق گاز را آموزش داد.
آیا مانور زلزله و آتش برای کودکان استرسزاست؟
اگر به صورت بازی و با آرامش اجرا شود، خیر. باید تأکید شود که این فقط یک تمرین برای قویتر شدن است.
کودکان در هنگام دود چه باید بکنند؟
باید یاد بگیرند که دستمال خیس جلوی دهان بگیرند و چهار دست و پا (سینه خیز) از محیط خارج شوند.
چه کارتونهایی برای آموزش ایمنی مناسب است؟
کارتونهایی مثل «سامی آتشنشان»، «پت و مت» و انیمیشنهای آموزشی تولید شده توسط سازمان آتشنشانی.
آیا کودک میتواند از کپسول آتشنشانی استفاده کند؟
معمولاً خیر، کپسولها سنگین هستند. کودک فقط باید یاد بگیرد که خطر را اطلاع دهد و فرار کند.
چگونه به کودک یاد دهیم با ۱۲۵ شوخی نکند؟
باید توضیح دهیم که وقتی او بیهوده خط را اشغال میکند، ممکن است یک نفر که واقعاً در آتش گیر افتاده، نتواند تماس بگیرد و جانش را از دست بدهد.