سوغاتی آوردن از سفرهای زیارتی، سنتی فراتر از خرید کالا است. در فرهنگ شیعی، سوغاتی مشهد (مانند تسبیح، مهر، سجاده، نبات، زعفران و انگشتر) به عنوان «تبرک» شناخته میشود. زائران معمولاً این وسایل را به ضریح میمالند یا در حرم با آنها نماز میخوانند تا «نورانیت» مکان مقدس را جذب کنند. وقتی این هدیه به دوستان و خانواده داده میشود، در واقع بخشی از آن حال و هوای معنوی و برکت حرم به آنها منتقل میگردد. متن روی کادو باید این حس ارزشمند تبرک را منتقل کند.
نبات و زعفران مشهد، نمادهای اصلی سوغات خراسان هستند. نبات نماد «شیرینکامی» و زعفران نماد «نشاط» است. وقتی این خوراکیها متبرک میشوند، به عنوان داروی معنوی و جسمی تلقی میگردند. نوشتن جملاتی مانند «کامتان شیرین به شیرینی زیارت» روی بستههای نبات، بار عاطفی و معنایی هدیه را افزایش میدهد. مردم معتقدند نبات تبرک شده حرم، شفاست.
انگشتر عقیق یا فیروزه و تسبیح، هدایایی هستند که سالها باقی میمانند. زائر با هدیه دادن تسبیح، در ثواب ذکرهایی که گیرنده میگوید شریک میشود. متن روی این کادوها معمولاً دعوت به یاد خدا و دعا کردن است. مثلاً: «با هر دانه این تسبیح، یک صلوات نذر ظهور کن». این هدایا یادآور دائمی امام رضا (ع) در زندگی روزمره افراد میشوند.
هنگام تقدیم سوغاتی به والدین، لحن نوشته باید سرشار از تواضع و قدرشناسی باشد. تاکید بر اینکه «این هدیه در برابر مقام شما ناچیز است» و «سوغات اصلی دعای خیر است»، ادب زائر را نشان میدهد. برای والدین، نفس اینکه فرزند در سفر زیارتی به یادشان بوده، ارزشمندترین هدیه است. بستهبندی زیبا و نوشتن یک دستنوشته کوتاه، ارزش معنوی هدیه را صدچندان میکند.
خرید سوغاتی برای کودکان، روشی عالی برای ایجاد محبت اهل بیت در دلهای کوچک آنهاست. وقتی کودک میبیند که از «شهر امام رضا (ع)» برایش هدیه آوردهاند، خاطره خوشی از نام امام در ذهنش نقش میبندد. متنهای روی کادوی کودکان باید ساده و محبتآمیز باشد و به آنها بگوید که امام رضا (ع) دوستشان دارد. این کار، نوعی تربیت دینی غیرمستقیم است.
