دلنوشته برای امام سجاد (ع) و مزار خاکی بقیع 1405

8 شوال

غم نامه زین العابدین

1

آقای من، یا زین العابدین. شنیده ام که سی و پنج سال برای پدرت گریه کردی. هر جا آب دیدی گریه کردی، هر جا ذبح گوسفند دیدی ناله زدی. حالا سزاوار نیست که قبر تو اینگونه خشک و بی سایه باشد.

غم نامه زین العابدین
2

ای راوی کربلا، ای که صحیفه سجادیه ات مرهم رازهای مگوست. مزار خاکیت در بقیع، ادامه همان خیمه های سوخته است. تو در کربلا سوختی و حالا زیر آفتاب مدینه میسوزی.

غم نامه زین العابدین
3

امام سجاد (ع)، ای بیمار مصلحتی دشت نینوا. حکمت بیماری ات بقای امامت بود، اما حکمت غربت مزارت چیست؟ شاید میخواهی به ما بگویی دنیا جای راحت نیست.

غم نامه زین العابدین
4

وقتی به بقیع نگاه میکنم، دلم بیشتر از همه برای تو میسوزد. چون تو روضه خوان بقیه بودی، اما حالا خودت روضه خوانی نداری.

غم نامه زین العابدین
5

سنگ قبرت شکسته است، اما وقارت پابرجاست. از همین خاک گرم، بوی مناجات «ابوحمزه» می آید.

غم نامه زین العابدین
6

آقا جان، کبوترهای بقیع تنها زائران تو هستند. خوش به حال کبوترها که اجازه دارند روی سنگ مزارت بنشینند، ولی ما پشت دیوارها مانده ایم.

غم نامه زین العابدین
7

میگویند سایه بان قبرت، بال ملائکه است. اما دل شیعه آرام نمیگیرد. ما برایت سایه بانی از جنس طلا خواهیم ساخت.

غم نامه زین العابدین
8

ای وارث خون خدا، سلام بر تو روزی که با غل و زنجیر رفتی و سلام بر تو روزی که غریبانه دفن شدی.

غم نامه زین العابدین
9

بقیع، کتاب تاریخ رنج های توست. هر ذره خاکش، یک روضه است.

غم نامه زین العابدین
10

یا علی بن الحسین، دعایم کن. دعای تو که زینت عبادت کنندگانی، مستجاب است. بخواه که بیاییم و خاک پایت را توتیا کنیم.

غم نامه زین العابدین

مناجات با امام چهارم

1

مولای سجده کننده، سر بر خاک بقیع میگذارم (در خیال) و هم ناله با تو میگویم: الهی لبیک.

مناجات با امام چهارم
2

صحیفه ات را میخوانم و در هر فرازش، غربت تو را میبینم. چه کردی با کلمات که بوی خدا میدهند؟

مناجات با امام چهارم
3

دلم لک زده برای یک سجده طولانی در کنار مزارت. کی میشود این حسرت تمام شود؟

مناجات با امام چهارم
4

ای معلم دعا، به ما بیاموز چگونه برای رهایی بقیع دعا کنیم.

مناجات با امام چهارم

حرف دل

1

کاش من یک کبوتر بودم در آسمان بقیع.

حرف دل
2

خورشید، شرم کن! این که میتابی بر او، زینت آسمان هاست.

حرف دل
3

غریب گیر آوردنت... هم در شام، هم در مدینه.

حرف دل

امام سجاد (ع)؛ تداوم غربت عاشورا در بقیع

امام سجاد (ع) حلقه اتصال واقعه عاشورا و دوران امامت در مدینه است. ایشان پس از بازگشت از شام، سالها در مدینه زیستند و با سلاح «دعا» و «گریه»، پیام کربلا را زنده نگه داشتند. مزار خاکی ایشان در بقیع، نمادی از تداوم مظلومیت اهل بیت است. اگر در کربلا خیمه ها را سوزاندند، در بقیع حرم را ویران کردند. دلنوشته های خطاب به ایشان، معمولاً حول محور این استمرار رنج و غم میگردد.

صحیفه سجادیه؛ گنجینه ای از دل خاک

هرچند مزار امام سجاد (ع) ویران شده، اما میراث جاودان او، «صحیفه سجادیه» (زبور آل محمد)، همچنان می درخشد. این کتاب دعا، راهنمای بشریت در تاریک ترین دوران هاست. در متون ادبی، تضاد بین «مزار ویران» و «میراث آباد» (معارف بلند) بسیار مورد توجه قرار میگیرد. دشمن توانست سنگ ها را بشکند، اما نتوانست کلام امام را خاموش کند.

خورشید و سایه؛ استعاره های بقیع

در دلنوشته های مربوط به ائمه بقیع، به ویژه امام سجاد (ع)، تابش مستقیم خورشید بر قبور مطهر، عنصری کلیدی است. این تصویرسازی، دل مخاطب را به درد می آورد. نویسنده با خطاب قرار دادن خورشید، از او میخواهد که با حیا بتابد یا از ابرها میخواهد که سایه بان شوند. این آرایه های ادبی، عمق ارادت و غیرت دینی را نشان میدهد.

زائران بالدار

کبوتران بقیع، تنها موجوداتی هستند که بدون مانع و بازرسی، به زیارت قبور میروند. این موضوع دستمایه متون احساسی بسیاری شده است. شیعیان خود را کمتر از کبوتر میدانند و حسرت آزادی پرواز آنها را میخورند. کبوتر در اینجا نماد وصال و زائر عاشق است.

صبر امام سجاد؛ الگوی منتظران

امام سجاد (ع) اسوه صبر و استقامت است. تخریب بقیع نیز آزمونی برای صبر شیعیان است. در دلنوشته ها، از امام خواسته میشود که صبری به شیعیان عطا کند تا زمان بازسازی و ظهور، بر عهد خود پایبند بمانند.

سوالات متداول

امام سجاد (ع) چند سال پس از عاشورا زندگی کردند؟
حدود 34 یا 35 سال که تمام این مدت به یاد شهدای کربلا عزادار بودند.
چرا امام سجاد (ع) در بقیع دفن شدند؟
بقیع قبرستان عمومی مسلمانان و محل دفن عموی ایشان (امام حسن) و اجدادشان بود و ایشان وصیت کردند در آنجا کنار اهل بیت دفن شوند.
آیا امام سجاد (ع) گنبد داشتند؟
بله، پیش از تخریب توسط وهابی ها، بر روی قبر ایشان و سه امام دیگر، بقعه و گنبد بزرگی وجود داشت.
صحیفه سجادیه اثر کیست؟
مجموعه دعاهای امام سجاد (ع) که توسط فرزندانشان نقل شده و به زبور آل محمد معروف است.
بهترین توسل به امام سجاد (ع) چیست؟
خواندن دعای هفتم صحیفه سجادیه (یا من تحل به عقد المکاره) و نذر صلوات برای مادرشان حضرت شهربانو.
رابطه امام سجاد و امام باقر در بقیع چیست؟
امام باقر (ع) فرزند امام سجاد (ع) هستند و دقیقاً در کنار پدر بزرگوارشان دفن شده اند.
چرا در دلنوشته ها به غل و زنجیر اشاره میشود؟
اشاره به دوران اسارت ایشان بعد از کربلا است که با غل و زنجیر به شام برده شدند.
پیام مزار خاکی امام سجاد چیست؟
اینکه حقانیت به ساختمان و طلا نیست، بلکه به نفوذ در دلهاست؛ و اینکه دشمنی با اهل بیت تمام نشده است.
آیا زیارتنامه خاصی برای امام سجاد (ع) هست؟
بله، در مفاتیح الجنان زیارتنامه ائمه بقیع و زیارت مخصوص امام سجاد (ع) آمده است.
دلنوشته برای بقیع باید چه حسی داشته باشد؟
حسی آمیخته از غم، غربت، دلتنگی، و در عین حال خشم مقدس نسبت به عاملان تخریب.
WordAbyss - دلنوشته برای امام سجاد (ع) و غربت بقیع | هشتم شوال 1405