شب عید نوروز در ایران همواره با سنت سبزی پلو با ماهی گره خورده است. اما در سالهای اخیر، افزایش قیمت ماهی دستمایه شوخیها و طنزهای اجتماعی بسیاری شده است. مردم با زبان طنز و شوخی، سعی میکنند تلخی گرانی را کم کنند و با نگاهی خندهدار به این موضوع، از استرسهای اقتصادی بکاهند. این جوکها نشاندهنده روحیه تابآوری و شوخطبعی ایرانیان حتی در شرایط سخت است.
خوردن سبزی پلو با ماهی در شب اول سال، نماد برکت، زایش و حیات است. سبزی نماد خرمی و ماهی نماد حیات و جنبوجوش است. اما وقتی قیمتها سر به فلک میکشد، این سنت زیبا با چالش مواجه میشود. طنزهای مربوط به گرانی ماهی، در واقع نقدی اجتماعی با زبانی نرم است که به گرانی اقلام اساسی اشاره دارد و در شبکههای اجتماعی بسیار بازنشر میشود.
روانشناسان معتقدند طنز یکی از مکانیسمهای دفاعی سالم برای مقابله با استرس است. وقتی مردم درباره گرانی ماهی و سبزی پلو جوک میسازند، در واقع در حال تخلیه روانی فشار اقتصادی هستند. این شوخیها حس همدردی و اشتراک در درد را بین مردم ایجاد میکند و باعث میشود همه بدانند که در این شرایط تنها نیستند.
در بسیاری از این متون طنز، مردم به شوخی جایگزینهایی برای ماهی پیشنهاد میدهند. از تن ماهی و کوکو سبزی گرفته تا نگاه کردن به ماهی قرمز سفره هفتسین! این خلاقیت در طنزپردازی نشاندهنده ذوق ایرانی است که حتی از سفره خالی یا کوچکشده هم میتواند لبخند بسازد و لحظات شادی را برای اطرافیان رقم بزند.
شبکههای اجتماعی در ایام نزدیک به نوروز پر میشود از کپشنها و استوریهای خندهدار درباره قیمت آجیل و ماهی. این محتواها معمولاً وایرال میشوند و بازتابی از وضعیت معیشتی جامعه هستند. استفاده از این کپشنها برای پستهای اینستاگرامی، راهی برای همراهی با ترندهای روز و جذب مخاطب با استفاده از زبان مشترک طنز است.
