طنز و شوخطبعی، اگر با رعایت ادب و حرمت شعائر دینی همراه باشد، یکی از راههای افزایش نشاط اجتماعی در اعیاد است. در فرهنگ ایرانی، «مطایبه» و شوخی با سختیهای عبادت (مانند گرسنگی و تشنگی)، نشاندهنده صمیمیت بنده با خدا و دین است. اشعار و پیامهای طنز عید فطر، با زبان شوخی به استقبال پایان یک ماه ریاضت شرعی میروند و شیرینی عید را دوچندان میکنند.
یکی از پرتکرارترین و محبوبترین مضامین طنز عید فطر، موضوع «بازگشت وعده ناهار» است. حذف وعده ناهار برای روزهداران یکی از چالشهای فیزیولوژیک ماه رمضان است و بازگشت آن در روز عید، نمادی از بازگشت به روال عادی زندگی محسوب میشود. این شوخیها معمولاً حول محور یخچال، قابلمه و رستورانها میچرخد و حس مشترکی از درک متقابل بین روزهداران ایجاد میکند.
پارادوکس ماه رمضان این است که با وجود روزهداری، بسیاری از افراد به دلیل مصرف شیرینیهای مخصوص این ماه (زولبیا، بامیه، حلوا) دچار افزایش وزن میشوند. شوخی با ترازو و رژیمهای چاقی بعد از ماه رمضان، نقدی طنزآمیز به عادات غذایی نادرست ما در این ماه است که با لبخند بیان میشود.
در اسلام، «ادخال سرور» (شاد کردن دل مومن) ثواب دارد. تا زمانی که شوخیها به تمسخر احکام الهی یا توهین به مقدسات منجر نشود، پسندیده است. پیامهای طنز عید فطر باید بر محوریت «سختیهای شیرین روزهداری» و «شادی حلال» باشد، نه اینکه اصل روزه را زیر سوال ببرد.
عید فطر روز جایزه است و شادی در آن مستحب موکد است. اشتراکگذاری لطیفهها و اشعار طنز در گروههای خانوادگی و دوستانه، فضای عید را شادتر میکند و خستگی یک ماه عبادت و کار را از تن بیرون میکند. خنده بر هر درد بیدرمان دواست، و خنده در عید فطر، شکرگزاری بابت سلامت جسم و جان است.
