روز جهانی یوگا هر ساله در ۲۱ ژوئن جشن گرفته میشود. این تاریخ که طولانیترین روز سال در نیمکره شمالی (انقلاب تابستانی) است، در سال ۲۰۱۴ با پیشنهاد نخستوزیر هند و تصویب مجمع عمومی سازمان ملل متحد به عنوان روز جهانی یوگا نامگذاری شد. هدف از این روز، افزایش آگاهی جهانی درباره مزایای بیشمار یوگا برای سلامتی جسم و روان است. یوگا، واژهای سانسکریت به معنای «اتحاد» و «پیوند» است که نماد هماهنگی بین ذهن و بدن میباشد.
یوگا فراتر از یک ورزش فیزیکی ساده است؛ یوگا یک دانش باستانی و سبک زندگی است که شامل تمرینات بدنی (آسانا)، تمرینات تنفسی (پرانایاما) و تمرکز ذهنی (مدیتیشن) میشود. اگرچه بسیاری از افراد یوگا را برای افزایش انعطافپذیری و قدرت عضلانی انجام میدهند، اما هدف نهایی آن ایجاد آرامش درونی، کاهش استرس و رسیدن به تعادل روحی است. در ایران، یوگا به عنوان یک رشته ورزشی زیر نظر فدراسیون ورزشهای همگانی فعالیت میکند.
تمرین مداوم یوگا تأثیرات شگفتانگیزی بر سلامت دارد. از نظر جسمی، باعث بهبود انعطافپذیری، تقویت عضلات، اصلاح وضعیت ستون فقرات، کاهش دردهای مزمن (مانند کمردرد) و بهبود تنفس میشود. از نظر روانی، یوگا با کاهش سطح هورمون کورتیزول، استرس و اضطراب را کاهش داده، کیفیت خواب را بهبود میبخشد و تمرکز و حافظه را تقویت میکند.
یکی از زیباییهای یوگا این است که محدودیت سنی و جسمی ندارد. از کودکان تا سالمندان و حتی زنان باردار (با نظر پزشک) میتوانند تمرینات متناسب با شرایط خود را انجام دهند. یوگا برای کودکان باعث افزایش تمرکز و اعتماد به نفس میشود و برای سالمندان به حفظ تعادل و جلوگیری از پوکی استخوان کمک میکند. حتی حرکات ساده یوگا پشت میز کار میتواند خستگی کارمندان را رفع کند.
هر سال شعاری برای این روز انتخاب میشود که بر جنبه خاصی از یوگا تمرکز دارد، مانند «یوگا برای سلامتی»، «یوگا برای صلح» یا «یوگا در خانه». این شعارها تأکید میکنند که یوگا ابزاری در دسترس برای ارتقای کیفیت زندگی بشر در هر شرایطی است.
