هر یک از اجزای هفتسین در فرهنگ ایرانی نماد و نشانهای خاص هستند. سبزه نماد خرمی و نوزایی، سمنو نماد قدرت و خیر و برکت، سنجد نماد عشق و دلباختگی، سیر نماد تندرستی و میکروبزدایی، سیب نماد زیبایی و سلامت، سماق نماد صبر و بردباری و سرکه نماد پذیرش ناملایمات و تسلیم در برابر رضای خداست. همچنین سکه نماد رزق و روزی، آینه نماد روشنایی و قرآن کریم نشانگر توکل و استعانت از پروردگار است.
چیدن سفره هفتسین معمولاً چند ساعت قبل از تحویل سال و با مشارکت اعضای خانواده انجام میشود. استفاده از ظروف زیبا و سنتی، پهن کردن سفرهای از جنس ترمه یا قلمکار، و قرار دادن آینه و قرآن در بالای سفره از آداب اصلی آن است. این کار نه تنها یک سنت ظاهری، بلکه تمرینی برای همدلی و همکاری در خانواده است.
حضور قرآن کریم در سفره هفتسین، نشاندهنده پیوند عمیق فرهنگ ایرانی با معنویت و دین اسلام است. ایرانیان سال نو را با تلاوت آیات الهی آغاز میکنند تا در پناه کلام خدا، سالی پر از برکت و دوری از گناه را تجربه کنند. معمولاً اسکناسهای نو به عنوان عیدی لای صفحات قرآن قرار داده میشود تا متبرک شوند.
امروزه بسیاری از خانوادهها با حفظ سنتها، از ایدههای مدرن برای تزیین هفتسین استفاده میکنند. استفاده از رنگهای سال، ظروف دستساز هنری، شمعهای تزیینی و گلآرایی طبیعی میتواند زیبایی سفره را دوچندان کند. مهم این است که در عین نوآوری، اصالت و سادگی که روح هفتسین است، حفظ شود.
سفره هفتسین یکی از قویترین نمادهای هویت ملی ایرانیان در سراسر جهان است. این سنت کهن که نسل به نسل منتقل شده، مرزهای جغرافیایی را درنوردیده و هر جا که ایرانیای باشد، در لحظه تحویل سال این سفره برپا میشود. هفتسین رشته اتصال ایرانیان به تاریخ، فرهنگ و یکدیگر است.
