دستان هنرمند تو، رنگینکمان را بر زمین جاری میکند. ای بافنده گلیم، روزت مبارک.
تقدیر ویژه
2
جاجیم، یادگار سادگی و صمیمیت زندگی روستایی است. درود بر تو که این میراث را زنده نگه داشتهای.
تقدیر ویژه
3
هنر تو در سادگی است؛ گره نمیزنی اما با تار و پود، عشق میبافی. روزت مبارک گلیمباف هنرمند.
تقدیر ویژه
4
سلام بر دستان زحمتکشی که از پشم گوسفندان، زیباترین زیراندازهای جهان را خلق میکنند.
تقدیر ویژه
5
بافنده عزیز، نقشهای هندسی گلیم تو، تجلی نظم و زیبایی طبیعت است. خسته نباشی.
تقدیر ویژه
6
هر تخته گلیم، داستانی از کوچ، ایل و طبیعت است. روز پاسداشت هنر عشایری بر شما مبارک.
تقدیر ویژه
7
جاجیمبافی، هنرِ در هم تنیدن رنگهاست بی آنکه گرهای در کار باشد. این هنر ناب بر شما مبارک.
تقدیر ویژه
8
تو با دستان خالی و دلی پر از امید، زیباترین نقشها را بر جان گلیم میاندازی. روزت گرامی باد.
تقدیر ویژه
9
تقدیر از شیرزنان عشایر و روستا که با بافت گلیم و جاجیم، اقتصاد خانواده و فرهنگ ایل را حفظ میکنند.
تقدیر ویژه
10
هنر شما بوی طبیعت، بوی پشم و بوی زندگی میدهد. روز ملی فرش و صنایع دستی بر بافندگان گلیم مبارک.
تقدیر ویژه
تبلیغاتی و هنری
1
سادگی گلیم، مدرنترین انتخاب برای دکوراسیون امروزی است. هنر دست بافندگان ما را دریابید.
تبلیغاتی و هنری
2
جاجیم، پارچهای ضخیم از جنس عشق و رنگ. مناسب برای هر خانه ایرانی.
تبلیغاتی و هنری
3
گلیمهای سوزنی و شیریکیپیچ، شاهکارهای ناشناخته هنر ایران هستند. روز بافندگانش مبارک.
تبلیغاتی و هنری
4
هیچ دستگاهی نمیتواند روح و احساسی را که بافنده در گلیم میدمد، تولید کند.
تبلیغاتی و هنری
5
از گلیم به عنوان تابلو، زیرانداز و حتی کیف استفاده کنید و از هنر ایرانی لذت ببرید.
تبلیغاتی و هنری
6
حمایت از گلیمباف، حمایت از محیط زیست است؛ چرا که همه چیز از طبیعت میآید و به طبیعت باز میگردد.
تبلیغاتی و هنری
7
رنگهای گیاهی و نقشهای ذهنی، گلیم ایرانی را در جهان بیرقیب کرده است.
تبلیغاتی و هنری
8
جاجیمِ دستبافت، هدیهای ارزشمند و ماندگار برای کسانی که دوستشان دارید.
تبلیغاتی و هنری
9
امروز روز تکریم کسانی است که پشم را میریسند، رنگ میکنند و میبافند تا چشمان ما را نوازش دهند.
تبلیغاتی و هنری
10
بیایید فرش و گلیم را دوباره به متن زندگیمان برگردانیم.
تبلیغاتی و هنری
عشایری و بومی
1
نوای زنگ کاروان و صدای دفه گلیمبافی، موسیقی متن زندگی عشایر است. درود بر غیرتتان.
عشایری و بومی
2
سیاهچادرهای عشایر، دانشگاه هنر و رنگ است. روزتان مبارک استادان بیمدرک.
عشایری و بومی
3
نقشهای گلیم، زبان گویای زنان ایل است که غمها و شادیهایشان را میبافند.
عشایری و بومی
4
شما پاسداران فرهنگ اصیل و ناب ایرانی در دل کوهها و دشتها هستید.
عشایری و بومی
5
خداقوت به مادرانی که کودک را بر پشت میبندند و گلیم را بر دار میبافند.
عشایری و بومی
تفاوت گلیم، جاجیم و فرش
اصلیترین تفاوت این سه در نوع بافت است. فرش «پرزدار» است و با گره بافته میشود. گلیم «تختبافت» است و پرز ندارد و از درگیری تار و پود ایجاد میشود. جاجیم نیز مانند گلیم بدون پرز است اما تفاوت آن در این است که معمولاً چهار تخته باریک بافته شده و سپس به هم دوخته میشوند و نقوش آن بیشتر راه راه و هندسی است و تارهای آن رنگی است (برخلاف گلیم که پود باعث رنگ میشود).
گلیم؛ هنر ذهنی و خلاقانه
بیشتر گلیمها و جاجیمها به صورت «ذهنیباف» تولید میشوند. یعنی بافنده بدون نگاه کردن به نقشه کاغذی و تنها بر اساس طرحهایی که از مادران خود آموخته یا از طبیعت الهام گرفته، شروع به بافتن میکند. این ویژگی باعث میشود هیچ دو گلیمی کاملاً شبیه هم نباشند.
کاربردهای متنوع گلیم و جاجیم
در گذشته از جاجیم به عنوان روانداز (کرسی)، رختخوابپیچ و محافظ بار استفاده میشد. گلیم نیز به عنوان زیرانداز، خورجین و نمکدان (کیسه نمک) کاربرد داشت. امروزه این بافتهها کاربردهای مدرنی پیدا کردهاند؛ از روکش مبلمان و کوسن گرفته تا کیف، کفش و تابلوهای تزئینی دیواری.
انواع معروف گلیم ایرانی
ایران مهد گلیمهای متنوع است. گلیم «شیریکیپیچ» سیرجان (که ثبت جهانی شده)، گلیم «ورنی» آذربایجان، گلیم «هرسین» کرمانشاه، گلیم «قشقایی» فارس و گلیم «سوزنی» از معروفترینها هستند. هر منطقه تکنیک بافت، رنگبندی و نقوش مخصوص به خود را دارد.
اهمیت حفظ این هنر
بافندگی گلیم و جاجیم اغلب توسط زنان روستایی و عشایری انجام میشود و نقش مهمی در معیشت آنها دارد. با تغییر سبک زندگی و یکجانشینی عشایر، خطر فراموشی برخی از تکنیکهای اصیل بافت وجود دارد. خرید و حمایت از این محصولات، ضامن بقای این هنر کهن است.
سوالات متداول
تفاوت اصلی گلیم و قالی چیست؟
قالی پرز (خواب) و گره دارد، اما گلیم مسطح است و پرز ندارد.
جاجیم چه کاربردی دارد؟
در قدیم برای پیچیدن رختخواب (جایِ جا) و روکش کرسی استفاده میشد، امروزه برای کیف و کوسن کاربرد دارد.
آیا گلیم قابل شستشو است؟
بله، اما باید با آب سرد و شوینده ملایم شسته شود تا رنگها تداخل پیدا نکنند (به خصوص گلیمهای گیاهی).
گلیم شیریکیپیچ چیست؟
نوعی گلیم خاص منطقه سیرجان است که بافت آن شبیه قالی است اما پرز ندارد و بسیار ظریف و ارزشمند است.
گلیم ورنی چیست؟
نوعی گلیم یکرو و بدون پرز است که در منطقه آذربایجان و توسط عشایر شاهسون بافته میشود و به «فرشنما» معروف است.
مواد اولیه گلیم چیست؟
معمولاً تمام پشم است، اما گاهی از پنبه برای تار و پشم برای پود استفاده میشود.
آیا گلیمبافی سختتر از قالیبافی است؟
هر دو سختی خود را دارند، اما قالیبافی به دلیل وجود گره معمولاً زمانبرتر است، در حالی که گلیمبافی نیاز به مهارت بالای دستان در رد کردن پود دارد.
قیمت گلیم چطور تعیین میشود؟
بر اساس نوع بافت (ساده یا سوزنی)، کیفیت پشم، نوع رنگرزی (گیاهی یا شیمیایی) و ظرافت طرح.
جاجیمبافی بیشتر در کدام مناطق رایج است؟
اردبیل، آذربایجان شرقی، کرمانشاه و مازندران (آلاشت) از مراکز مهم جاجیمبافی هستند.
چرا به جاجیم رختخوابپیچ میگفتند؟
زیرا مهمترین کاربرد آن بستن و مرتب کردن رختخوابها در چادر عشایر یا خانهها بود.