سل نهفته وضعیتی است که در آن باکتری مایکوباکتریوم توبرکلوزیس در بدن فرد وجود دارد، اما توسط سیستم ایمنی مهار شده و در حالت غیرفعال یا خوابیده قرار دارد. فرد مبتلا به سل نهفته هیچ احساس بیماری نمی کند و علائمی ندارد. نکته بسیار مهم این است که این افراد بیماری را به دیگران منتقل نمی کنند. با این حال، باکتری در بدن زنده است و منتظر فرصتی (مانند ضعف ایمنی) است تا بیدار شده و تبدیل به سل فعال شود.
شاید بپرسید «اگر من بیمار نیستم و کسی را آلوده نمی کنم، چرا باید دارو بخورم؟». پاسخ در «پیشگیری» است. حدود 5 تا 10 درصد از افراد دارای سل نهفته، در برهه ای از زندگی خود (به ویژه در 2 سال اول عفونت یا در دوران پیری و بیماری) دچار سل فعال می شوند. سل فعال خطرناک، مسری و کشنده است. درمان سل نهفته، این خطر را از بین می برد و در واقع نوعی واکسیناسیون شیمیایی برای آینده است.
چون سل نهفته علامت بالینی ندارد، پزشکان نمی توانند با معاینه معمولی آن را تشخیص دهند. تنها راه شناسایی آن، واکنش سیستم ایمنی به آنتی ژن های سل است. این کار از طریق تست پوستی (TST/PPD) یا آزمایش خون گاما اینترفرون (IGRA) انجام می شود. اگر این تست ها مثبت باشند و در عین حال عکس ریه سالم باشد و فرد علائم نداشته باشد، تشخیص سل نهفته قطعی می شود.
در گذشته درمان سل نهفته شامل مصرف روزانه دارو به مدت 9 ماه بود که برای افراد سالم خسته کننده بود. امروزه رژیم های درمانی کوتاه تری (مانند رژیم های 3 ماهه یا 4 ماهه) معرفی شده اند که پایبندی به آنها راحت تر است. انتخاب نوع درمان بر عهده پزشک متخصص عفونی و بر اساس شرایط بیمار است.
برای افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند (مثل بیماران HIV، سرطانی، یا کسانی که داروهای کورتون و سرکوبگر ایمنی مصرف می کنند)، تبدیل سل نهفته به فعال بسیار سریع و خطرناک رخ می دهد. برای این گروه ها، درمان سل نهفته یک اقدام اورژانسی و حیاتی محسوب می شود و نباید به تاخیر بیفتد.
