متن ادبی درباره رندی و عرفان حافظ برای کپشن 1405

رند حافظ، آن زیرکِ آزاده ایست که تسبیح و خرقه را دامِ تزویر نمیکند. او مستِ عشق است و هوشیارِ حقیقت. روز حافظ مبارک.

در مکتب حافظ، «رندی» یعنی رهایی از بند ریا. یعنی آنکه ظاهر و باطنت یکی باشد، حتی اگر به قیمت بدنامی نزد زاهدان تمام شود.

حافظ به ما آموخت که میتوان خدا را پرستید اما بنده تزویر نبود. میتوان عاشق بود و رسوای عالم شد، اما رنگ و ریا نداشت.

رند عالم سوز باش تا مصلحت بین! که مصلحت بینی کارِ عاقلانِ ترسوست و عشق، کارِ دیوانگانِ جسور.

«منم که شهره شهرم به عشق ورزیدن / منم که دیده نیالودم به بد دیدن»... این عصاره رندی است: پاکی چشم و دل در عین عاشقی.

رندی حافظ، طغیانی است علیه تقدس مآبی های دروغین. او آینه ای ساخت تا زاهدانِ ریاکار، چهره واقعی خود را در آن ببینند.

عاشق و رند و نظرباز و امم... حافظ نقاب از چهره دین فروشان برمیدارد و دینِ عشق را معرفی میکند.

رندی یعنی بدانی که لطف خدا بیشتر از جرم ماست و ناامیدی از درگاهش، بزرگترین گناه.

در مسلک ما رندان، خیانت به یار و دروغ، گناه کبیره است؛ نه مستی از جام محبت دوست.

حافظ رند است، چون اسیر هیچ قیدی نیست جز قید عشق. آزادگی اش مبارک باد.

عرفان حافظ، عرفانِ گوشه نشینی نیست؛ عرفانِ مبارزه با نفس و جامعه ریاست. او عارفی است که در دل جامعه، خدا را میجوید.

«طفیل هستی عشقند آدمی و پری»... حافظ فلسفه خلقت را در یک کلمه خلاصه میکند: عشق.

خداوند در شعر حافظ، نه آن پادشاه خشمگین، بلکه آن دوستِ (یار) نزدیک و مهربانی است که ناز بنده اش را میکشد.

در دیوان حافظ، «می» نماد معرفت است و «ساقی» واسطه فیض الهی. مستی او، مستی از درک حضور حق است.

غمِ حافظ، غمِ نان نیست؛ غمِ دوری از اصل خویش است. «هر کسی کو دور ماند از اصل خویش / باز جوید روزگار وصل خویش».

حافظ به ما یاد داد که راه رسیدن به خدا، از کوچه پس کوچه های دل میگذرد، نه از ظاهرِ آراسته و سجاده های رنگین.

«شستشویی کن و آنگه به خرابات خرام»... یعنی تا دلت را از کبر و غرور پاک نکنی، راهی به حریم قرب الهی نداری.

عرفان حافظ، عرفانِ شادمانه است. او با غمِ دنیا میجنگد و شادیِ وصل را بشارت میدهد.

در نگاه حافظ، بزرگترین حجاب میان انسان و خدا، «خودبینی» است. «تو خود حجاب خودی حافظ از میان برخیز».

راز جاودانگی حافظ در این است که عرفان را از آسمان به زمین آورد و با زبان مردم سخن گفت.

جهان از نگاه حافظ، «هیچ بر هیچ» است اگر عشق در آن نباشد. «عشق» تنها حقیقتِ پایدارِ هستی است.

جبر و اختیار در شعر حافظ موج میزند. گاهی «چرخ برهم زنم ار غیر مرادم گردد» و گاهی «رضا به داده بده وز جبین گره بگشا».

حافظ فیلسوفی است که به جای استدلال خشک، با زبانِ دل و شهود سخن میگوید. او حکمت را با هنر آمیخت.

«آسایش دو گیتی تفسیر این دو حرف است: با دوستان مروت، با دشمنان مدارا». این اوج فلسفه اخلاق و صلح طلبی است.

حافظ به ما میگوید که زمان حال را دریابیم (اغتنام فرصت). «هر وقت خوش که دست دهد مغتنم شمار».

نقدِ صوفی گریِ ظاهری، بخش مهمی از اندیشه اجتماعی حافظ است. او منتقد سرسخت نهادهای قدرتِ آلوده به ریا بود.

نگاه حافظ به گناه، نگاهی امیدوارانه به رحمت الهی است. او انسان را جایز الخطا و خدا را تواب و رحیم میداند.

دنیا در چشم حافظ، کاروانسرایی است که نباید به آن دل بست. «غلام همت آنم که زیر چرخ کبود / ز هر چه رنگ تعلق پذیرد آزاد است».

انسان کامل در نظر حافظ، همان «رند» است؛ کسی که در عین هوشیاری، سرمستِ عشق است و از قضاوت خلق نمی هراسد.

فلسفه حافظ، فلسفه امید است. «یوسف گمگشته باز آید به کنعان غم مخور». او هرگز تسلیم تاریکی نمیشود.