مشاوره مدیریت (Management Consulting) ترکیبی منحصر به فرد از علم و هنر است. بخش علمی آن شامل جمعآوری آمار، تحلیل دادهها، و استفاده از مدلهای استاندارد (مثل پورتر، مکنزی) است. اما بخش هنری آن، توانایی برقراری ارتباط با مدیران، درک فرهنگ سازمانی، و ارائه راهحلهای خلاقانه است که در هیچ کتابی نوشته نشده. در روز آمار و برنامهریزی، از مشاورانی تقدیر میکنیم که هر دو بال این پرنده را قوی نگه داشتهاند.
در دنیای امروز که تغییرات سریع و غیرقابل پیشبینی هستند (مانند کرونا یا نوسانات ارز)، برنامهریزی خطی دیگر جواب نمیدهد. مشاوران استراتژیک از «برنامهریزی سناریویی» استفاده میکنند. آنها با تحلیل آماری روندها، چندین آینده محتمل (خوشبینانه، بدبینانه، محتمل) را ترسیم میکنند و برای هر کدام آماده میشوند. این رویکرد، سازمان را در برابر شوکها واکسینه میکند.
دوران مشاورانی که فقط بر اساس تجربه و شهود نصیحت میکردند، گذشته است. مشاوران امروزی باید مسلط به ابزارهای تحلیل کلانداده (Big Data) باشند. آنها با کاوش در دادههای فروش، رفتار مشتری و عملکرد پرسنل، «بینشهای عملیاتی» (Actionable Insights) استخراج میکنند. روز آمار، روز تاکید بر جایگاه داده در صنعت مشاوره است.
بسیاری از مدیران این دو را اشتباه میگیرند. استراتژی یعنی «انجام کارهای درست» (انتخاب هدف و مسیر کلی)، اما تاکتیک یعنی «انجام درست کارها» (روش اجرا). مشاوران مدیریت کمک میکنند تا سازمانها درگیر جزئیات تاکتیکی نشوند و تصویر بزرگ (Big Picture) یا همان استراتژی را گم نکنند. آمار ابزاری است که نشان میدهد آیا استراتژی درست انتخاب شده است یا خیر.
آمارها نشان میدهد که حدود ۷۰٪ برنامههای استراتژیک در مرحله اجرا شکست میخورند! دلیل آن عدم همسویی بدنه سازمان با اهداف مدیران است. هنر مشاوران فقط نوشتن برنامه زیبا روی کاغذ نیست، بلکه کمک به «جاریسازی استراتژی» و ترجمه آن به زبان ساده برای کارکنان است. استفاده از ابزارهایی مثل کارت امتیازی متوازن (BSC) در این مسیر حیاتی است.
