روز مباهله که در 24 ذیالحجه واقع شده است، یکی از درخشانترین روزهای تاریخ اسلام است. در این روز پیامبر اکرم (ص) پس از مناظره با مسیحیان نجران و لجاجت آنها، پیشنهاد مباهله (نفرین دو طرفه برای آشکار شدن دروغگو) را دادند. پیامبر (ص) تنها چهار نفر را با خود برد: علی (ع)، فاطمه (س)، حسن (ع) و حسین (ع). این انتخاب نشان داد که در تمام امت اسلامی، کسی محبوبتر و نزدیکتر از این چهار نفر به پیامبر و خداوند نیست.
آیه 61 سوره آلعمران معروف به آیه مباهله، نکته بسیار مهمی را در بر دارد. خداوند در این آیه از امیرالمؤمنین (ع) با تعبیر «انفسنا» (جان ما) یاد میکند. این یعنی علی (ع) جانِ پیامبر است و از نظر فضیلت و کمالات (جز مقام نبوت) همتراز رسول خداست. این آیه محکمترین دلیل قرآنی بر برتری و ولایت امیرالمؤمنین (ع) پس از پیامبر است.
واقعه مباهله نشان داد که قدرت اسلام تنها در شمشیر نیست، بلکه در منطق، برهان و معنویت است. وقتی اسقف اعظم مسیحیان چهرههای نورانی پنج تن را دید، گفت: «من چهرههایی را میبینم که اگر از خدا بخواهند کوه را از جا بکند، چنین خواهد کرد.» آنها از ترس عذاب الهی عقبنشینی کردند و جزیه را پذیرفتند. این روز، جشن پیروزی منطق وحیانی بر تعصب کورکورانه است.
برای روز 24 ذیالحجه اعمالی ذکر شده است که نشاندهنده عظمت آن است. غسل، روزه گرفتن، خواندن دعای مباهله (که شبیه دعای سحر است) و صدقه دادن از مهمترین مستحبات این روز است. همچنین زیارت امیرالمؤمنین (ع) و خواندن زیارت جامعه کبیره سفارش شده تا مؤمنان پیوند خود را با ولایت تجدید کنند.
نکته قابل تأمل این است که پیامبر (ص) در روز مباهله امام حسین (ع) را در کودکی در آغوش داشتند و به عنوان سند حقانیت اسلام معرفی کردند. سالها بعد، امت ناسپاس همین فرزند را در کربلا شهید کردند. یادآوری مباهله، یادآوری جایگاه رفیع حسین بن علی (ع) در نزد خدا و رسول است که نباید فراموش شود.
