ایران به دلیل موقعیت خاص زمینشناسی در کمربندهای کانیزایی جهان (مانند کمربند آلپ-هیمالیا)، دارای تنوع بینظیری از مواد معدنی است. وجود بیش از ۶۰ میلیارد تن ذخایر قطعی و شناسایی ۶۸ نوع ماده معدنی، ایران را در زمره ۱۵ کشور برتر معدنی جهان قرار داده است. معادن مس، سنگ آهن، طلا، سرب و روی از مهمترین این ذخایر هستند.
با توجه به نوسانات قیمت نفت و تحریمهای نفتی، بخش معدن به عنوان بهترین جایگزین برای درآمدهای ارزی کشور شناخته میشود. توسعه زنجیره ارزش مواد معدنی (از استخراج تا فرآوری و تولید محصول نهایی) میتواند درآمدی پایدار و اشتغالی گسترده ایجاد کند و اقتصاد تکمحصولی ایران را نجات دهد.
شغل معدنکاری در تمام دنیا به عنوان یکی از سختترین و پرخطرترین مشاغل شناخته میشود. کار در اعماق زمین، مواجهه با گازهای سمی، خطر ریزش، گرد و غبار همیشگی و کار با ماشینآلات سنگین، نیازمند جسمی قوی و روحیهای نترس است. قانون کار ایران نیز این شغل را در رده مشاغل سخت و زیانآور طبقهبندی کرده است.
معادن به دو دسته کلی روباز (مانند مس سرچشمه و سنگ آهن گلگهر) و زیرزمینی (مانند معادن زغالسنگ طبس) تقسیم میشوند. استخراج از معادن روباز معمولاً ایمنتر و ارزانتر است، اما معادن زیرزمینی چالشهای فنی و ایمنی بسیار بیشتری دارند و حس واقعی «معدنکاری» را تداعی میکنند.
یکی از دغدغههای اصلی در حوزه معدن، تخریب محیط زیست و منابع طبیعی است. معدنکاری مدرن تلاش میکند با رعایت اصول توسعه پایدار، بازسازی معادن پس از استخراج و مدیریت باطلهها، کمترین آسیب را به طبیعت وارد کند. تعادل میان بهرهبرداری اقتصادی و حفظ محیط زیست، هنر معدنکاری نوین است.
