روز عاشورا (دهم محرم سال ۶۱ هجری)، روزی است که امام حسین (ع)، نوه پیامبر اسلام (ص)، به همراه ۷۲ تن از یاران باوفایش در سرزمین کربلا به شهادت رسیدند. این روز، اوج رویارویی حق و باطل بود. مصیبت عاشورا چنان سنگین است که امام رضا (ع) فرمود: «روز حسین، پلکهای ما را زخم کرده است.»
جنگ در روز عاشورا از صبح آغاز شد و یاران امام یکییکی به شهادت رسیدند. ظهر عاشورا، امام حسین (ع) با اندک یاران باقیمانده نماز خوف خواندند (در حالی که دشمن تیر میانداخت). پس از شهادت همه یاران و خاندان، امام حسین (ع) تنها ماند و پس از وداع با اهل حرم، به میدان رفت و پس از نبردی نابرابر، در گودال قتلگاه با لب تشنه ذبح شد.
عاشورا تنها یک تراژدی نیست، بلکه یک مکتب است. پیامهای اصلی آن عبارتند از: «هیهات منا الذله» (هرگز زیر بار ذلت نمیرویم)، اصلاح امت، امر به معروف و نهی از منکر، اقامه نماز، ایثار و فداکاری. امام حسین (ع) مرگ با عزت را بهتر از زندگی با ذلت میدانست.
پس از شهادت امام، لشکر دشمن به خیمهها حمله کرد، اموال را غارت نمود و خیمهها را به آتش کشید. زنان و کودکان وحشتزده در بیابان پراکنده شدند. شب یازدهم (شام غریبان)، شبی پر از ترس و اندوه برای بازماندگان بود که حضرت زینب (س) پرستاری آنان را بر عهده داشت.
پیامبر (ص) فرمود: «حسین منی و انا من حسین». بقای اسلام ناب محمدی مدیون قیام عاشوراست. اگر حسین (ع) قیام نمیکرد، بدعتهای بنیامیه دین اسلام را نابود میکرد. خون حسین (ع) چهره نفاق را افشا کرد و اسلام را بیمه نمود.
