(یا مقلب القلوب) یعنی ای کسی که اختیار دلها دست توست. قلب در عرفان، حرم خداست. در آغاز سال از صاحبخانه میخواهیم که خانهاش را از غیر خودش پاک کند. سال نو مبارک، سالی که دلتان فقط جای خدا باشد.
تفسیر_یا_مقلب_القلوب
2
قلب انسان دائم در حال دگرگونی است. (مقلب القلوب) یعنی خدایا، نگذار دلم با باد حوادث بلرزد، آن را به سمت خودت ثابت کن. عیدتان مبارک و دلتان آرام به یاد او.
تفسیر_یا_مقلب_القلوب
3
چشمها (ابصار) ظاهر را میبینند، اما خدا مقلب الابصار است، یعنی میتواند چشم دل را باز کند. در سال جدید، آرزو کنیم که باطن جهان را ببینیم، نه فقط پوسته آن را. نوروزتان عارفانه.
تفسیر_یا_مقلب_القلوب
4
تغییر سال، نشانه قدرت خداست. (یا مدبر اللیل و النهار) به ما یادآوری میکند که تاریکی شب ماندنی نیست و روز روشن میرسد. به تدبیر او اعتماد کن. سال نو مبارک.
تفسیر_یا_مقلب_القلوب
5
(یا محول الحول و الاحوال)؛ حول یعنی نیرو. یعنی خدایا قدرتی به ما بده که حالمان را عوض کنیم. بدون نیروی تو، هیچ تغییری ممکن نیست. عید بندگی مبارک.
تفسیر_یا_مقلب_القلوب
6
(حول حالنا) یعنی ما از وضعیت فعلی راضی نیستیم و کمال را میخواهیم. این دعا، فریاد کمالخواهی انسان است. امیدوارم امسال به کمال انسانی خود نزدیکتر شوید.
تفسیر_یا_مقلب_القلوب
7
(احسن الحال) چیست؟ حالی است که در آن انسان جز خدا نبیند و جز رضای او نخواهد. این همان مقام (رضا) است. سال نو، تمرینی برای رسیدن به این مقام مبارک باد.
تفسیر_یا_مقلب_القلوب
8
تحویل سال، یک تحول بیرونی است، اما دعای ما برای تحول درونی است. اگر طبیعت سبز شد و ما خشک ماندیم، ضرر کردهایم. سبز باشید و سبز بمانید.
تفسیر_یا_مقلب_القلوب
9
بهار، رستاخیز طبیعت است و هشداری برای رستاخیز انسان. مولانا میگوید: این بهار نو ز بعد برگریز / هست برهان بر وجود رستخیز. سال نو مبارک.
تفسیر_یا_مقلب_القلوب
10
در دعای تحویل سال، ما فاعل نیستیم، مفعولیم. میگوییم (حول) یعنی (تو تغییر بده). این اوج تسلیم و توکل است. سالی سرشار از توکل برایتان آرزومندم.
تفسیر_یا_مقلب_القلوب
متن_ادبی_عرفانی
1
نوروز، فصلِ آشتیِ زمین با آسمان است. خاکِ مرده، نفخهی الهی میگیرد و زنده میشود. ما نیز منتظرِ نفخهی مسیحایی اوییم. عیدتان مبارک.
متن_ادبی_عرفانی
2
سفره هفتسین، محرابِ عبادتِ ایرانیان است. قرآن در رأس، آینه برای راستگویی، و سبزه برای حیات. این سفره بوی خدا میدهد. سال نو مبارک.
متن_ادبی_عرفانی
3
بهار میآید تا بگوید: ناامیدی کفر است. وقتی چوبِ خشک شکوفه میدهد، چرا کویرِ دلِ تو گلستان نشود؟ امیدوار باش و نو شو.
متن_ادبی_عرفانی
4
خدایا! در این سالِ جدید، ما را از خوابِ غفلت بیدار کن، چنانکه زمین را از خوابِ زمستانی بیدار کردی. نوروزِ بیداری مبارک.
متن_ادبی_عرفانی
5
عیدِ واقعی آن روزی است که انسان، گناهی نکند و قدمی به سوی معبود بردارد. امیدوارم تمامِ روزهای سالِ جدیدتان، عید باشد.
متن_ادبی_عرفانی
6
سالِ نو یعنی یک فرصتِ دیگر برای (آدم) شدن. خدا هنوز به ما امید دارد که فرصت داده است. قدردانِ این فرصت باشیم.
متن_ادبی_عرفانی
7
بیایید خانهتکانی را از دلها شروع کنیم. کینهها را دور بریزیم تا جایِ محبتِ خدا باز شود. سالِ نو بر پاکدلان مبارک.
متن_ادبی_عرفانی
8
آینهِ سفره هفتسین، نمادِ دلِ مومن است. اگر صاف باشد، نورِ خدا را منعکس میکند. دلهایتان صیقلی و شفاف باد.
متن_ادبی_عرفانی
9
ماهی در تنگ میچرخد و ما در مدارِ زمان. مهم این است که مرکزِ دایرهمان خدا باشد. سالِ نو بر موحدان مبارک.
متن_ادبی_عرفانی
10
خدایا! ما را در سالِ جدید، از خودمان بگیر و به خودت برسان. که بهترین حال، بیخودی و با خدایی است. عیدتان مبارک.
متن_ادبی_عرفانی
نیایش_کوتاه
1
الهی! حالِ ما را چنان کن که خود میپسندی. سال نو مبارک.
نیایش_کوتاه
2
خدایا! بهارِ دلهای ما تویی. ما را بیبهار مگذار. نوروز مبارک.
نیایش_کوتاه
3
سالِ نو را با یادِ تو آغاز میکنم که یادِ تو آرامشِ دلهاست.
نیایش_کوتاه
4
خدایا! تقدیرِ ما را در سالِ جدید، در مسیرِ بندگیات قرار ده.
نیایش_کوتاه
5
بهارِ طبیعت رسید، بهارِ جانهای ما کی میرسد؟ اللهم عجل لولیک الفرج.
نیایش_کوتاه
عمق معنایی دعای یا مقلب القلوب
دعای تحویل سال، برخلاف ظاهر کوتاهش، یک دوره کامل خداشناسی و انسانشناسی است. این دعا با شناخت خدا به عنوان مالکِ تغییرات (مقلب، مدبر، محول) آغاز میشود و با درخواستِ بالاترین نعمت یعنی (احسن الحال) پایان مییابد. در تفاسیر عرفانی، احسن الحال به معنای رهایی از تعلقات دنیوی و رسیدن به آرامش ابدی در جوار حق است.
نوروز در نگاه عرفا
عرفای بزرگ ایرانی همچون مولانا و حافظ، نوروز را نمادی از تجلی صفات الهی میدانستند. بهار تجلی صفت (الحی) (زنده کننده) خداوند است. از نگاه آنان، انسان باید با دیدنِ رستاخیزِ طبیعت، به یادِ رستاخیزِ نهایی و شکوفاییِ استعدادهای درونی خود بیفتد.
تحول درونی در برابر تحول بیرونی
پیام اصلی نوروزِ عرفانی این است که تغییراتِ ظاهری (لباس نو، خانه تکانی) بدونِ تغییراتِ باطنی (تزکیه نفس، خوشاخلاقی) ارزشی ندارد. سالِ جدید زمانی مبارک است که انسانِ جدیدی متولد شود.
ارتباط آینه و آب در سفره هفتسین با عرفان
آینه در ادبیات عرفانی نمادِ دلِ پاک است که حقایق را منعکس میکند، و آب نمادِ روشنایی و علمِ الهی است. حضورِ این دو عنصر در سفره هفتسین، دعوتی است به داشتنِ دلی صاف و روانی پاک برای دریافتِ نورِ معرفت در سالِ جدید.
بهترین زمان برای تفکر
لحظه تحویل سال، لحظهای است که زمان گویی متوقف میشود. این لحظه بهترین زمان برای محاسبه نفس (چه کردیم؟) و مراقبه (چه میخواهیم باشیم؟) است. تبریکهای عرفانی، مخاطب را به این تفکر دعوت میکنند.
سوالات متداول
احسن الحال دقیقاً چه حالی است؟
حالی که در آن انسان نه از گذشته پشیمان است و نه از آینده نگران؛ یعنی حالِ رضا و تسلیم در برابر خدا.
آیا دعای تحویل سال آیه قرآن است؟
خیر، این عبارت دقیقاً در قرآن نیست، اما مفاهیم آن برگرفته از آیات قرآن و روایات اهل بیت (ع) است.
چرا خدا را مدبر اللیل و النهار میخوانیم؟
چون گردش شب و روز نمادِ نظمِ جهان و گذرِ عمر است و تنها خداست که بر این زمان مدیریت دارد.
تفسیر ماهی قرمز در عرفان چیست؟
ماهی نمادِ انسانی است که در دریایِ هستی شناور است و نباید فراموش کند که حیاتش وابسته به آب (خدا) است.
بهترین کتاب برای مطالعه عرفانی نوروز چیست؟
مثنوی معنوی مولانا و دیوان حافظ، سرشار از اشارات بهاری و عرفانی هستند.
آیا صله رحم جنبه عرفانی دارد؟
بله، دیدار با خویشاوندان و شاد کردن دل مومن، از مظاهرِ عبادت و نزدیک شدن به خداست.
منظور از (حول) در دعا چیست؟
حول به معنی نیرو و قدرت است (لاحول و لا قوه الا بالله). ما از خدا نیرو برای تغییر میخواهیم.
چگونه دعای تحویل سال را با حضور قلب بخوانیم؟
با توجه به معنی کلمات و تصور اینکه در محضر خدا ایستادهایم و فقیرِ درگاه اوییم.
رابطه نوروز و معاد چیست؟
بهار نمونهای کوچک از قیامت است (الذی احیاها لمحیی الموتی - همان که زمین را زنده کرد، مردگان را زنده میکند).