متن نوستالژیک بوی ماه مهر و خاطرات مدرسه 1405

1 مهر

نوستالژی دهه ۶۰ و ۷۰

1

باز آمد بوی ماه مدرسه... بوی پاک کن های دو رنگ که هیچ وقت خودکار را پاک نکردند، فقط کاغذ را سوراخ کردند. یادش بخیر.

نوستالژی دهه ۶۰ و ۷۰
2

دلم تنگ شده برای آن دفترهای کاهی خط کشی شده با خودکار قرمز، برای جلد کردن کتاب ها با روزنامه و پلاستیک، برای بوی نارنگی وسط کلاس.

نوستالژی دهه ۶۰ و ۷۰
3

اول مهر برای ما یعنی بوی لباس نوی گشاد که قرار بود تا سال بعد اندازه مان شود. یعنی تراشیدن مداد تا نوکش تیزِ تیز شود.

نوستالژی دهه ۶۰ و ۷۰
4

یادش بخیر صف های صبحگاهی، از جلو نظام، و ناظمی که همیشه دنبال موهای بلند و ناخن های ما بود. چه دوران نابی بود.

نوستالژی دهه ۶۰ و ۷۰
5

کیف های سنگین، نیمکت های چوبی سه نفره، و بخاری نفتی که همیشه بوی دود می داد. کجایی کودکی؟

نوستالژی دهه ۶۰ و ۷۰
6

آن روزها استوری و لایک نبود، تمام دلخوشی ما کارت صد آفرین و مهر هزار آفرین پای دفتر مشقمان بود.

نوستالژی دهه ۶۰ و ۷۰
7

لیوان های تاشو، جامدادی های آهنربایی که دکمه داشت، و پاک کن هایی که بوی توت فرنگی می داد اما مزه پلاستیک! یاد باد آن روزگاران.

نوستالژی دهه ۶۰ و ۷۰
8

زنگ تفریح و حمله به بوفه برای خریدن کیک و نوشابه شیشه ای. چه طعم بهشتی داشت آن روزها.

نوستالژی دهه ۶۰ و ۷۰
9

مشق نوشتن با مداد سوسمار نشان و ترس از شکستن نوکش. الان که فکر می کنم، خوشبخت ترین بودیم.

نوستالژی دهه ۶۰ و ۷۰
10

بوی ماه مهر می آید و من هنوز دلم لرز می گیرد، نه از ترس درس، بلکه از حسرت روزهایی که تکرار نمی شوند.

نوستالژی دهه ۶۰ و ۷۰

ادبی و احساسی

1

پاییز که می شود، دفتر خاطراتم را باد ورق می زند. فصل مشق های نانوشته و خنده های بی بهانه مبارک.

ادبی و احساسی
2

مدرسه های قدیم روح داشتند، حیاطشان پر از صدای زندگی بود و دیوارهایشان شاهد دوستی های ابدی.

ادبی و احساسی
3

کاش میشد دوباره کودک شد و تنها دغدغه زندگی، جلد کردن دفتر مشق و نوشتن با خط نستعلیق بود.

ادبی و احساسی
4

بوی ماه مهر، بوی کوچ های دسته جمعی به سرزمین دانایی بود. سفری که ما را از کودکی به جوانی رساند.

ادبی و احساسی
5

برگ ریزان پاییز، یادآور ریزش نمره های تک ماست و رویش جوانه های امید در دل معلم های صبورمان.

ادبی و احساسی
6

هنوز هم وقتی بوی پاییز می آید، ناخودآگاه دنبال کیف مدرسه ام می گردم. انگار بخشی از وجودم در آن نیمکت ها جا مانده.

ادبی و احساسی
7

ما نسل روپوش های طوسی و سرمه ای هستیم، نسل دل های رنگی و رویاهای بزرگ. اول مهر بر همکلاسی های دیروز مبارک.

ادبی و احساسی
8

تقویم را که ورق می زنم، به اول مهر که می رسم، مکث می کنم. چقدر زود دیر شد آن روزهای شیرین.

ادبی و احساسی
9

مدرسه تمام شد، اما درس هایش نه. هنوز هم زندگی از ما امتحان می گیرد، کاش تقلب آزاد بود!

ادبی و احساسی
10

سلام بر مهر، سلام بر مدرسه، و سلام بر کودکی که در کوچه پس کوچه های خاطرات گم شد.

ادبی و احساسی

یاد یاران

1

کجایید ای شهیدان خدایی، بلاجویان دشت کربلایی... یادش بخیر صبحگاه هایی که با این نوحه شروع می شد.

یاد یاران
2

همکلاسی قدیمی، هنوز هم جای تو در نیمکت کنار من خالیست. چه زود بزرگ شدیم و چه زود دور شدیم.

یاد یاران
3

یاد معلم کلاس اول بخیر که با گچ سفید، روی تخته سیاه، نور می پاشید. روح رفتگان شاد و تن ماندگان سلامت.

یاد یاران
4

به یاد آن دوستانی که زنگ آخر، شریک نان و پنیرمان بودند و حالا شریک غم و شادی هایمان در فاصله های دور.

یاد یاران
5

بعضی ها از مدرسه فقط سواد یاد گرفتند، اما ما رفاقت یاد گرفتیم. رفاقت هایی که بوی ماه مهر می دهد.

یاد یاران
6

دلم برای معلمی تنگ شده که جدی بود اما چشمانش می خندید. روز اول مهر به یاد همه معلم های دلسوز.

یاد یاران
7

عکس های دسته جمعی مدرسه، تنها شاهدان آن روزهای بی تکرارند. چهره هایی که حالا غبار زمان بر آنها نشسته.

یاد یاران
8

تقدیم به همه بچه های دهه شصت که جنگ و مدرسه را با هم تجربه کردند. شما قهرمانان خاموش تاریخید.

یاد یاران
9

یاد آن ناظم سختگیر بخیر که فکر می کردیم دشمن ماست، اما حالا می فهمیم که نگران آینده ما بود.

یاد یاران
10

رفیق جان، اول مهر بهانه ایست تا بگویم: دلم برای شیطنت های زنگ تفریح و تقلب های سر امتحان تنگ شده.

یاد یاران

کوتاه و تلنگر

1

باز باران با ترانه... یادش بخیر.

کوتاه و تلنگر
2

تصمیم کبری را گرفتیم، ولی کوکب خانم نشدیم!

کوتاه و تلنگر
3

بابا نان داد، اما حالا بابا جان داد تا نان دهد.

کوتاه و تلنگر
4

دهقان فداکار پیر شد، پتروس انگشتش یخ زد، و ما بزرگ شدیم.

کوتاه و تلنگر
5

مشق شب: هزار بار بنویس «کودکی برگرد».

کوتاه و تلنگر
6

جریمه هایمان عشق بود، تنبیه هایمان درس.

کوتاه و تلنگر
7

مدرسه ای که دیوار نداشت، اما معرفت داشت.

کوتاه و تلنگر
8

خودکار لای انگشت، شکنجه شیرین آن روزها.

کوتاه و تلنگر
9

زنگ ورزش و شلوار گرمکن هایی که زانو می انداخت.

کوتاه و تلنگر
10

بوی ماه مهر، بوی زندگی بود.

کوتاه و تلنگر

چرا بوی ماه مهر نوستالژیک است؟

«بوی ماه مهر» ترکیبی است از بوی کاغذ نو، تراشه های مداد، هوای خنک پاییزی و شاید واکس کفش. برای نسل های گذشته ایران، این بو تداعی کننده شروع یک فصل جدید از زندگی، دیدار دوستان و البته کمی اضطراب شیرین است. این نوستالژی ریشه در تجربیات مشترک و ساده زیستی آن دوران دارد که در تضاد با پیچیدگی های دنیای دیجیتال امروز است.

لوازم تحریر دهه ۶۰ و ۷۰

لوازم تحریر آن دوران تنوع کمی داشت اما خاطره انگیز بود. پاک کن های دو رنگ (قرمز و آبی) که قرار بود خودکار را پاک کنند اما کاغذ را پاره می کردند، مدادهای «سوسمار نشان»، تراش های رومیزی که حکم کالای لوکس را داشتند، و جامدادی های چند طبقه آهنربایی. داشتن هر کدام از این ها حس مالکیت بزرگی به دانش آموز می داد.

بازی های زنگ تفریح قدیم

در نبود موبایل و تبلت، زنگ تفریح اوج هیجان بود. بازی هایی مثل «بالا بلندی»، «زو»، «هفت سنگ»، «لی لی» و «کش بازی» (برای دختران) حیاط مدرسه را پر از شور و هیاهو می کرد. این بازی ها علاوه بر سرگرمی، درس تعامل اجتماعی و کار تیمی بودند.

تغذیه های مدرسه ای نوستالژیک

تغذیه مدرسه معمولا نان و پنیر و گردو بود که مادر در کیسه فریزر می گذاشت. گاهی خریدن «کیک یزدی»، «بیسکویت مادر»، «پفک نمکی» یا ساندویچ های کالباس بوفه مدرسه که در کاغذ کاهی پیچیده می شد، بزرگترین تفریح خوشمزه آن دوران محسوب می شد.

کتاب های درسی قدیمی

تصاویر و متون کتاب های فارسی قدیم مثل «تصمیم کبری»، «کوکب خانم»، «چوپان دروغگو»، «خانواده آقای هاشمی» و شعر «روباه و زاغ» در حافظه جمعی ایرانیان حک شده است. این داستان ها حاوی درس های اخلاقی ساده و کاربردی بودند که هنوز هم ضرب المثل هستند.

سوالات متداول

شعر باز آمد بوی ماه مدرسه اثر کیست؟
این شعر ماندگار سروده زنده یاد قیصر امین پور است که با آهنگسازی و اجرای گروه کر به یکی از نمادهای اول مهر تبدیل شده است.
مداد سوسمار نشان ساخت کجا بود؟
مدادهای نشان نشان (Susmar) در واقع ساخت شرکت آلمانی Faber-Castell بودند که به دلیل نشان شوالیه (که شبیه سوسمار دیده می شد) به این نام معروف شدند.
چرا پاک کن های آبی خودکار را پاک نمی کردند؟
بخش آبی این پاک کن ها برای پاک کردن جوهر خودکار روی کاغذهای ضخیم طراحی شده بود و حاوی ذرات ساینده بود، اما روی کاغذ دفتر معمولی باعث پارگی می شد.
کارت صد آفرین چه ارزشی داشت؟
کارت های صد آفرین و هزار آفرین سیستم تشویقی مدارس ابتدایی بودند که دانش آموزان با جمع کردن تعدادی از آنها می توانستند جایزه بگیرند یا صرفا به آنها افتخار کنند.
جلد کردن کتاب ها چگونه بود؟
معمولا با کاغذ کادو یا روزنامه و سپس یک لایه پلاستیک شفاف ضخیم انجام می شد تا کتاب در طول سال خراب نشود. این کار مراسمی خانوادگی در شهریور ماه بود.
بخاری های مدارس قدیم چه نوعی بود؟
در اکثر مدارس بخاری های نفتی چکه ای یا کاربراتوری وجود داشت که بوی نفت خاصی داشتند و گاهی باعث دوده گرفتن کلاس می شدند.
تفاوت نیمکت های قدیم و جدید چیست؟
نیمکت های قدیم معمولا چوبی، پیوسته (میز و صندلی متصل) و سه نفره بودند که باعث تنگی جا و دعوا سر خط وسط میز می شد.
مهمترین دغدغه دانش آموزان قدیم چه بود؟
نوشتن مشق شب، حفظ کردن شعر، نمره انضباط، و ترس از ناظم و خط کشی که گاهی برای تنبیه استفاده می شد.
نوستالژی روپوش مدرسه چیست؟
رنگ های یکدست و تیره (طوسی، سرمه ای، قهوه ای) و جنس پارچه های ضخیم که مادران معمولا آن را بزرگتر می گرفتند تا چند سال پوشیده شود.
آیا پیک شادی هنوز وجود دارد؟
پیک شادی دفترچه ای برای تکالیف نوروزی بود که الان تقریبا منسوخ شده و جای خود را به تکالیف مهارتی داده است، اما کابوس حل کردن آن در روز 13 بدر فراموش نشدنی است.
WordAbyss - متن نوستالژیک بوی ماه مهر - خاطرات مدرسه دهه ۶۰ و ۷۰ 1405