«دحو» در لغت به معنای گستردن، پهن کردن و مسطح گردانیدن است. دحوالارض به معنای گسترده شدن زمین است. بر اساس متون دینی، در آغاز تمام سطح کره زمین را آب فرا گرفته بود. در روز ۲۵ ذی القعده، اولین خشکی از زیر مکانی که اکنون خانه کعبه قرار دارد، بیرون آمد و به تدریج گسترش یافت تا قاره ها و خشکی های امروزی شکل گرفتند.
اینکه آغاز پیدایش خشکی از کعبه بوده است، پیامی عمیق دارد. کعبه نه تنها قبله مسلمانان در نماز، بلکه نقطه ثقل و شروع حیات در کره زمین است. این موضوع نشان می دهد که خلقت مادی جهان نیز با محوریت توحید و عبادت خداوند شکل گرفته است. به عبارت دیگر، زمین برای بندگی خلق شده است.
علم زمین شناسی نیز تایید می کند که زمین در ابتدا مذاب و سپس پوشیده از آب بوده و خشکی ها به تدریج سر برآورده اند. دحوالارض اشاره به مرحله ای است که پوسته زمین سرد و سخت شده و قابلیت زیست پیدا کرده است. قرآن کریم با ظرافت از این پدیده با واژه «دحاها» یاد کرده است.
علاوه بر جنبه فیزیکی، دحوالارض جنبه معنوی بزرگی دارد. در روایات آمده است که در این روز، رحمت خداوند بر زمین و اهل آن گسترده شد. بنابراین، دحوالارض جشنِ «قابل سکونت شدن» زمین و «نزول برکات» آسمانی است.
این روز مصادف با رویدادهای بزرگ تاریخی دیگری نیز هست؛ از جمله هبوط حضرت آدم به زمین، نجات کشتی نوح، و میلاد پیامبران اولوالعزم مانند ابراهیم و عیسی (علیهم السلام). این تقارن ها نشان دهنده قداست ذاتی این زمان در برنامه الهی است.
