در فرهنگ غنی ایرانی و آموزههای دین مبین اسلام، بر تقویت قوای جسمانی در کنار تزکیه نفس تأکید فراوانی شده است. پیامبر اکرم (ص) میفرمایند: «به فرزندان خود تیراندازی، شنا و سوارکاری بیاموزید.» این حدیث نشاندهنده اهمیت آمادگی جسمانی برای دفاع از حق و خدمت به جامعه است. ورزش پهلوانی و زورخانهای نیز که ریشه در تاریخ ایران دارد، ترکیبی از قدرت بدنی، فتوت و اخلاقمداری است.
در تقویم رسمی ایران، ۲۶ مهرماه به عنوان روز تربیت بدنی و ورزش نامگذاری شده است و هر ساله هفتهای به همین نام (از ۲۶ مهر تا ۲ آبان) گرامی داشته میشود. هدف از این نامگذاری، آشنایی بیشتر جامعه با اهمیت و اثرات کاربرد ورزش در زندگی فردی و اجتماعی، توسعه ورزش همگانی و تشویق مردم به تحرک و فعالیت بدنی است.
ورزش تنها بر سلامت جسم تأثیر ندارد، بلکه نقش کلیدی در سلامت روان ایفا میکند. فعالیت بدنی منظم باعث ترشح هورمونهای شادیبخش مانند اندروفین میشود که استرس و اضطراب را کاهش میدهد. جامعهای که ورزش در آن نهادینه شده باشد، جامعهای با نشاط، امیدوار و دارای بهرهوری بالاتر خواهد بود.
با توجه به سبک زندگی ماشینی و کمتحرکی در دنیای امروز، توسعه ورزش همگانی از نان شب واجبتر است. پارکها، فضاهای سبز و باشگاههای ورزشی باید محلی برای حضور خانوادهها باشند. ورزش همگانی کمهزینهترین و مؤثرترین راه برای پیشگیری از بیماریهای غیرواگیر مانند دیابت، فشار خون و چاقی است.
زنان به عنوان محور سلامت خانواده، نقش مهمی در ترویج فرهنگ ورزش دارند. پس از انقلاب اسلامی، توجه ویژهای به ورزش بانوان با رعایت موازین شرعی شده است و بانوان ایرانی توانستهاند در میادین بینالمللی با حفظ حجاب اسلامی، افتخارات زیادی کسب کنند. روز تربیت بدنی فرصتی برای تقدیر از این شیرزنان ورزشکار است.
