شباهت‌های آموزه‌های تورات و قرآن 1404

6 رمضان

توحید و خداشناسی

1

هر دو کتاب بر یگانگی خداوند و نفی هرگونه شریک برای او تاکید قاطع دارند.

توحید و خداشناسی
2

اساس دعوت در تورات و قرآن، پرستش خدای واحد (یهوه/الله) و دوری از بت‌پرستی است.

توحید و خداشناسی
3

صفات خداوند مانند خالقیت، ربوبیت، قدرت و علم مطلق در هر دو کتاب برجسته است.

توحید و خداشناسی
4

داستان مبارزه ابراهیم (ع) با بت‌پرستی در هر دو کتاب به عنوان الگوی توحید ذکر شده است.

توحید و خداشناسی
5

مفهوم توکل و اعتماد به خدا در سختی‌ها، آموزه مشترک تورات و قرآن است.

توحید و خداشناسی
6

نفی خدایان دروغین و طاغوت‌ها، محور اصلی تعالیم موسی (ع) و محمد (ص) است.

توحید و خداشناسی
7

هر دو کتاب خداوند را مبدا و منتهای هستی معرفی می‌کنند.

توحید و خداشناسی
8

دعا و نیایش به درگاه الهی به عنوان راه ارتباط با خدا در هر دو آیین توصیه شده است.

توحید و خداشناسی
9

عشق و محبت به خداوند و ترس از خشم او (خوف و رجا) در هر دو کتاب وجود دارد.

توحید و خداشناسی
10

خداوند در هر دو کتاب به عنوان روزی‌دهنده و حاکم مطلق جهان معرفی شده است.

توحید و خداشناسی

قصص انبیا

1

داستان حضرت یوسف (ع) با جزئیات شگفت‌انگیزی در هر دو کتاب آمده است که درس‌های اخلاقی فراوانی دارد.

قصص انبیا
2

ماجرای تولد موسی (ع)، رها شدن در نیل و بزرگ شدن در قصر فرعون در تورات و قرآن مشترک است.

قصص انبیا
3

داستان طوفان نوح و نجات مومنان در کشتی، در هر دو کتاب آسمانی ذکر شده است.

قصص انبیا
4

سرگذشت آدم و حوا، هبوط به زمین و وسوسه شیطان با تفاوت‌هایی جزئی در هر دو کتاب وجود دارد.

قصص انبیا
5

مبارزه موسی (ع) با فرعون و معجزه شکافته شدن دریا، از داستان‌های کلیدی هر دو کتاب است.

قصص انبیا
6

داستان گوساله سامری و انحراف بنی‌اسرائیل در غیاب موسی (ع) مورد تایید قرآن نیز هست.

قصص انبیا
7

ماجرای قربانی کردن فرزند توسط ابراهیم (ع) (با تفاوت در نام فرزند: اسحاق/اسماعیل) مشترک است.

قصص انبیا
8

صبوری ایوب (ع) در برابر مصائب در هر دو کتاب به عنوان الگو مطرح شده است.

قصص انبیا
9

داستان یونس (ع) و بلعیده شدن توسط ماهی و نجات او در هر دو منبع الهی آمده است.

قصص انبیا
10

هدف از ذکر این داستان‌ها در هر دو کتاب، عبرت گرفتن و هدایت انسان‌هاست.

قصص انبیا

احکام اخلاقی

1

احترام به والدین و نیکی به آنان، فرمانی موکد در ده فرمان تورات و آیات متعدد قرآن است.

احکام اخلاقی
2

ممنوعیت قتل نفس و ریختن خون بی‌گناه در هر دو شریعت از گناهان کبیره است.

احکام اخلاقی
3

دزدی و تصرف در مال دیگران در تورات و قرآن به شدت نهی شده است.

احکام اخلاقی
4

دروغ و شهادت دروغ دادن در هر دو کتاب از رذایل اخلاقی بزرگ شمرده می‌شود.

احکام اخلاقی
5

زنا و روابط نامشروع در هر دو آیین حرام و مستوجب مجازات است.

احکام اخلاقی
6

دستور به عدل و انصاف در معاملات و قضاوت، آموزه مشترک موسی (ع) و پیامبر اسلام (ص) است.

احکام اخلاقی
7

کمک به فقرا، یتیمان و مساکین در تورات و قرآن بارها سفارش شده است.

احکام اخلاقی
8

پرهیز از حسادت و طمع‌ورزی به اموال دیگران در هر دو کتاب مورد تاکید است.

احکام اخلاقی
9

وفای به عهد و پیمان در هر دو شریعت نشانه ایمان است.

احکام اخلاقی
10

تواضع و دوری از تکبر در برابر خدا و خلق، درسی مشترک از تورات و قرآن است.

احکام اخلاقی

قوانین اجتماعی

1

قصاص (چشم در برابر چشم) حکمی است که در تورات آمده و قرآن نیز آن را تایید (و البته توصیه به عفو) کرده است.

قوانین اجتماعی
2

حرمت خوردن گوشت خوک و مردار در شریعت یهود و اسلام مشترک است (با تفاوت‌هایی در جزئیات).

قوانین اجتماعی
3

وجوب روزه گرفتن برای تزکیه نفس در هر دو دین وجود دارد (یوم کیپور/ماه رمضان).

قوانین اجتماعی
4

احکام مربوط به طهارت و نجاسات در هر دو آیین جایگاه ویژه‌ای دارد.

قوانین اجتماعی
5

حرمت ربا و نزول‌خواری در تورات و قرآن مورد تاکید قرار گرفته است.

قوانین اجتماعی
6

لزوم تشکیل خانواده و ازدواج به عنوان سنت الهی در هر دو کتاب مطرح است.

قوانین اجتماعی
7

قوانین ارث و حقوق مالی خانواده در هر دو شریعت با دقت بیان شده است.

قوانین اجتماعی
8

تاکید بر حفظ حریم خصوصی و عدم تجسس در زندگی دیگران.

قوانین اجتماعی
9

دستور به حجاب و پوشش مناسب برای زنان در سنت یهود و اسلام وجود دارد.

قوانین اجتماعی
10

ممنوعیت شراب و مسکرات (در اسلام مطلق و در یهودیت با قیوداتی) جهت حفظ عقل.

قوانین اجتماعی

معاد و آخرت

1

ایمان به زندگی پس از مرگ و رستاخیز انسان‌ها اصل مشترک کتب آسمانی است.

معاد و آخرت
2

وجود بهشت و پاداش برای نیکوکاران در هر دو کتاب وعده داده شده است.

معاد و آخرت
3

عذاب جهنم برای بدکاران و کافران، هشداری مشترک در تورات و قرآن است.

معاد و آخرت
4

حساب و کتاب اعمال و دادگاه عدل الهی در روز قیامت، باور مشترک موحدان است.

معاد و آخرت
5

جاودانگی روح انسان و فنا ناپذیری حقیقت انسان در هر دو آموزه وجود دارد.

معاد و آخرت
6

پاداش اعمال خیر و مجازات گناهان در سرای دیگر، منطق عدالت الهی در هر دو کتاب است.

معاد و آخرت
7

توصیفاتی از نعمت‌های بهشتی (باغ‌ها و نهرها) در متون دینی هر دو آیین دیده می‌شود.

معاد و آخرت
8

ترسیم روز قیامت به عنوان روزی هولناک که هیچکس بار گناه دیگری را بر دوش نمی‌کشد.

معاد و آخرت
9

شفاعت (با اذن خدا) و امید به رحمت الهی در آخرت در هر دو مکتب مطرح است.

معاد و آخرت
10

هدف نهایی خلقت، بازگشت به سوی خدا و لقاءالله است.

معاد و آخرت

توحید؛ محور مشترک تورات و قرآن

مهم‌ترین نقطه اشتراک تورات و قرآن، دعوت به توحید و یکتاپرستی است. «ده فرمان» حضرت موسی (ع) با فرمان پرستش خدای واحد آغاز می‌شود و قرآن کریم نیز با «لا اله الا الله» بنا شده است. هر دو کتاب، بت‌پرستی و شرک را بزرگترین گناه می‌دانند. این شباهت بنیادین نشان می‌دهد که منشأ هر دو کتاب، چشمه واحد الهی است که در طول زمان جاری شده است.

اخلاقیات و ده فرمان در قرآن

بسیاری از دستورات اخلاقی و اجتماعی قرآن کریم، بازتابی از همان اصول جاودانه‌ای است که در تورات تحت عنوان «ده فرمان» آمده است. احترام به والدین، نهی از قتل، دزدی، زنا و شهادت دروغ، در آیات مختلف قرآن (مانند سوره انعام و اسرا) با بیانی شیوا و کامل‌تر تکرار شده است. این امر نشان‌دهنده ثبات اصول اخلاقی در ادیان ابراهیمی است.

قصص انبیا؛ روایت‌های همسو

بخش بزرگی از تورات و قرآن به داستان‌های پیامبران اختصاص دارد. داستان‌هایی مانند سرگذشت حضرت یوسف، مبارزات حضرت موسی با فرعون، و کشتی نوح در هر دو کتاب با شباهت‌های شگفت‌انگیزی نقل شده است. البته قرآن خود را «مُهَیمِن» (نگهبان و اصلاح‌کننده) می‌نامد و در برخی موارد، تحریفات یا نسبت‌های ناروایی که در تورات کنونی به پیامبران داده شده (مانند گناهان کبیره) را پیراسته و چهره معصومانه انبیا را ترسیم می‌کند.

قوانین تغذیه و طهارت

شباهت‌های فقهی و عملی بین یهودیت و اسلام بسیار زیاد است. احکامی مانند ذبح شرعی حیوانات، حرمت گوشت خوک و حیوانات درنده، و لزوم طهارت و غسل، در هر دو دین وجود دارد. واژه «حلال» در اسلام و «کوشر» در یهودیت، نشان‌دهنده سبک زندگی مشابهی است که بر پاکیزگی ظاهری و باطنی تاکید دارد و ریشه در تعالیم تورات و تکمیل آن در قرآن دارد.

موعودگرایی و آینده جهان

هر دو کتاب آسمانی نگاهی رو به آینده دارند و به پیروان خود بشارت می‌دهند که در نهایت، صالحان وارث زمین خواهند شد. اعتقاد به ظهور منجی (ماشیح در یهودیت و مهدی (عج) در اسلام) و برپایی حکومت عدل جهانی، افقی روشن را پیش روی پیروان تورات و قرآن ترسیم می‌کند. این امید مشترک، پتانسیلی برای همگرایی و صلح جهانی است.

سوالات متداول

آیا مسلمانان تورات فعلی را قبول دارند؟
مسلمانان معتقدند تورات اصلی که بر موسی (ع) نازل شد کتاب الهی است، اما تورات کنونی دچار تحریفاتی شده است. با این حال، بخش‌های زیادی از آن همچنان مطابق با حق و مورد احترام است.
مهمترین شباهت تورات و قرآن چیست؟
دعوت به توحید و یکتاپرستی و مبارزه با شرک، مهمترین و بنیادی‌ترین شباهت این دو کتاب آسمانی است.
آیا داستان‌های قرآن کپی‌برداری از تورات است؟
خیر، قرآن وحی مستقل الهی است. شباهت داستان‌ها به دلیل یکی بودن منبع وحی (خداوند) و واقعی بودن تاریخ انبیا است، نه کپی‌برداری. قرآن حتی جزئیات تحریف شده را اصلاح کرده است.
تفاوت دیدگاه تورات و قرآن درباره پیامبران چیست؟
قرآن پیامبران را معصوم و پاک از گناهان کبیره می‌داند، اما در تورات کنونی متاسفانه گاهی نسبت‌های ناروا (مانند شراب‌خواری یا فریب) به پیامبران داده شده است.
آیا احکام قصاص در تورات و قرآن یکی است؟
بله، اصل حکم قصاص (چشم در برابر چشم) که در تورات آمده، در قرآن نیز تایید شده است، اما قرآن بر عفو و بخشش تاکید بیشتری دارد.
ده فرمان موسی (ع) در کجای قرآن آمده است؟
ده فرمان به صورت پراکنده و یا متمرکز در آیاتی مانند آیات 151 تا 153 سوره انعام و آیات 23 تا 39 سوره اسرا بازگو شده است.
دیدگاه دو کتاب درباره خوردن گوشت خوک چیست؟
هر دو کتاب (تورات و قرآن) خوردن گوشت خوک را صراحتاً حرام و ممنوع اعلام کرده‌اند.
آیا در تورات نام پیامبر اسلام آمده است؟
قرآن می‌فرماید نام پیامبر اسلام در تورات و انجیل ذکر شده است (احمد/فارقلیط)، اما در نسخه‌های فعلی این نام‌ها حذف یا ترجمه شده‌اند (مثل پیشگویی‌های سفر تثنیه).
هدف مشترک تورات و قرآن چیست؟
هدایت انسان به سوی کمال، برپایی قسط و عدل، و بندگی خداوند یکتا.
چرا قرآن ناسخ تورات است؟
چون قرآن برنامه نهایی و کامل خداوند برای بشریت است و متناسب با رشد عقلانی انسان و نیازهای ابدی نازل شده است.
WordAbyss - شباهت‌ها و تفاوت‌های آموزه‌های تورات و قرآن کریم 1404