امی ماری زوون، مثل دماوند استواره. نلِّم که یاد جه بوره.
مازنی (تبری)
5
وچه جان، ته زوون ته هویت هسته. ونه قدر ره بدون.
مازنی (تبری)
6
مازرونی خونِش و امیری، با مازنی زوون زندهئه. این چراغ ره روشن داریم.
مازنی (تبری)
7
هر کجه دری، مازنی گپ بزن تا همه دونن ته کجه شینه.
مازنی (تبری)
8
زبان مازندرانی، آینه تمامنمای فرهنگ و تاریخ تبرستان است.
مازنی (تبری)
9
بیایید با حفظ زبان تبری، روح نیاکانمان را شاد کنیم.
مازنی (تبری)
10
مازرونِ هوا و مازنیِ نوا، هر دو جانِ آدم ره تازه کننه.
مازنی (تبری)
دغدغهمند و هشداردهنده
1
مرگ یک زبان، مرگ یک فرهنگ است. نگذاریم گیلکی و مازنی به تاریخ بپیوندند.
دغدغهمند و هشداردهنده
2
سکوت ما در برابر فراموشی زبان مادری، خیانت به نسلهای آینده است.
دغدغهمند و هشداردهنده
3
اگر امروز زبان مادری را به کودکانمان نیاموزیم، فردا باید در موزهها دنبال هویتمان بگردیم.
دغدغهمند و هشداردهنده
4
زبانهای محلی سرمایههای ملی ایران هستند. تخریب آنها، تخریب فرهنگ ملی است.
دغدغهمند و هشداردهنده
5
مدرنیته نباید به قیمت نابودی سنتها و زبانهای بومی تمام شود.
دغدغهمند و هشداردهنده
6
بیایید تعصب بیجا را کنار بگذاریم و با افتخار به لهجه و گویش خود صحبت کنیم.
دغدغهمند و هشداردهنده
7
خطر انقراض زبانهای بومی جدی است. هر خانواده یک پایگاه حفاظت از زبان مادری باشد.
دغدغهمند و هشداردهنده
8
زبان مادری تنها ارثیهای است که مالیات ندارد اما ارزشش با طلا برابری میکند.
دغدغهمند و هشداردهنده
9
یک ملت زنده، ملتی است که زبان و فرهنگ خود را زنده نگه دارد.
دغدغهمند و هشداردهنده
10
روز زبان مادری تلنگری است تا بیدار شویم و میراثدار شایستهای باشیم.
دغدغهمند و هشداردهنده
اهمیت حفظ زبانهای بومی ایران
زبانهای گیلکی و مازنی (تبری) بخش جداییناپذیری از هویت ملی و فرهنگی ایران هستند. این زبانها حامل قرنها دانش بومی، ادبیات شفاهی، موسیقی و آداب و رسوم مردم شمال کشور میباشند. حفظ این زبانها نه تنها به معنای حفظ تنوع فرهنگی است، بلکه به غنای زبان فارسی نیز کمک میکند، زیرا بسیاری از واژگان کهن پارسی در این گویشها زنده ماندهاند.
نقش خانواده در انتقال زبان مادری
خانواده مهمترین نهاد برای انتقال زبان مادری به نسل جدید است. روانشناسان و زبانشناسان معتقدند کودکانی که زبان مادری خود را به خوبی فرا میگیرند، در یادگیری زبانهای دوم و سوم (مانند فارسی رسمی و زبانهای خارجی) موفقتر عمل میکنند. صحبت کردن با کودکان به زبان مادری در محیط خانه، پایههای هویتی و عاطفی آنها را مستحکم میکند.
خطر انقراض زبانهای شمالی
متاسفانه در سالهای اخیر به دلیل تغییر سبک زندگی، مهاجرتها و باورهای غلط فرهنگی، تکلم به زبانهای گیلکی و مازنی در میان نسل جوان کاهش یافته است. یونسکو نسبت به خطر انقراض زبانهای بومی هشدار داده است. روز جهانی زبان مادری (2 اسفند) فرصتی است تا با آگاهیبخشی، روند فراموشی این میراث گرانبها را متوقف کنیم.
فواید دوزبانگی برای کودکان
تحقیقات علمی نشان میدهد که مغز کودکان دوزبانه (کسانی که هم زبان مادری محلی و هم زبان رسمی را میدانند) انعطافپذیری بیشتری دارد. این کودکان مهارتهای حل مسئله قویتری دارند و درک بهتری از مفاهیم انتزاعی پیدا میکنند. بنابراین، آموزش زبان گیلکی یا مازنی به کودکان، هدیهای ارزشمند برای رشد شناختی آنهاست.
راهکارهای احیای زبان مادری
استفاده از زبان مادری در شبکههای اجتماعی، تولید محتوای جذاب فرهنگی، نوشتن شعر و داستان، و صحبت کردن بدون خجالت در مکانهای عمومی از جمله راهکارهای زنده نگه داشتن این زبانهاست. باید این باور غلط که «صحبت به زبان محلی نشانه کمسوادی است» را با «دانستن زبان محلی نشانه اصالت و هویت است» جایگزین کنیم.
سوالات متداول
روز جهانی زبان مادری چه روزی است؟
این روز مصادف با 21 فوریه میلادی و معمولاً برابر با 2 اسفند خورشیدی است که توسط یونسکو نامگذاری شده است.
چرا زبان گیلکی و مازنی در خطر است؟
کاهش تکلم والدین با فرزندان، تاثیر رسانهها، و باورهای غلط فرهنگی درباره کلاس اجتماعی از دلایل اصلی هستند.
آیا یادگیری زبان مادری به فارسی صحبت کردن کودک لطمه میزند؟
خیر، تحقیقات نشان داده دوزبانگی نه تنها لطمه نمیزند بلکه به رشد هوش زبانی و یادگیری بهتر زبان رسمی کمک میکند.
چگونه کودکان را به یادگیری زبان محلی تشویق کنیم؟
با شعرخوانی، قصه گویی، تماشای تئاترها و کارتونهای بومی و تشویق آنها هنگام صحبت کردن.
تفاوت گیلکی و مازنی چیست؟
این دو زبان اگرچه از یک خانواده (زبانهای کاسپین) هستند، اما در واژگان، دستور زبان و آواها تفاوتهای قابل توجهی دارند.
آیا گیلکی و مازنی گویش هستند یا زبان؟
از نظر زبانشناسی، اینها زبانهای مستقلی هستند که دارای دستور زبان و واژگان مختص به خود میباشند، هرچند گاهی به اشتباه گویش نامیده میشوند.
نقش مدرسه در حفظ زبان مادری چیست؟
مدارس میتوانند با اختصاص ساعاتی به ادبیات بومی و برگزاری جشنوارههای فرهنگی، در کنار زبان رسمی فارسی، به حفظ زبان مادری کمک کنند.
چه کسانی مسئول حفظ زبان هستند؟
همه افراد جامعه، به ویژه والدین، هنرمندان، نویسندگان و فعالان فرهنگی مسئولیت اصلی را بر عهده دارند.
معنی واژه «مارِ زوون» چیست؟
در زبانهای شمالی به معنای «زبان مادر» یا همان زبان مادری است.
بهترین هدیه برای این روز چیست؟
کتاب شعر یا داستان به زبان محلی، یا حتی یک مکالمه طولانی و صمیمانه با اعضای خانواده به زبان مادری.