به جای «مرسی» بگوییم «سپاس» یا «درود». فارسی زیباست.
جایگزینهای زیبا
2
چرا «تایم»؟ وقتی واژه زیبای «زمان» را داریم. فارسی را پاس بداریم.
جایگزینهای زیبا
3
به جای «اوکی» بگوییم «باشه» یا «بسیار خوب». اصالت کلام را حفظ کنیم.
جایگزینهای زیبا
4
واژه «ایرکاندیشن» بیگانه است، «تهویه مطبوع» یا «کولر» خودمانیتر است.
جایگزینهای زیبا
5
«لوکیشن» نفرستید، «موقعیت» بفرستید. زبان مادری هویت ماست.
جایگزینهای زیبا
6
به جای «دیلیت» بگوییم «حذف». فارسی، زبانی توانمند است.
جایگزینهای زیبا
7
«چت» کردن یا «گفتگو» کردن؟ کدام شیرینتر است؟ انتخاب با شماست.
جایگزینهای زیبا
8
به جای «مسیج» از واژه زیبای «پیام» یا «پیامک» استفاده کنیم.
جایگزینهای زیبا
9
«استارت» نزنیم، «شروع» یا «آغاز» کنیم. احترام به فردوسی، احترام به فارسی است.
جایگزینهای زیبا
10
واژگان فارسی، موسیقی روحنوازی دارند. آنها را با واژگان غریب ناهمگون نکنیم.
جایگزینهای زیبا
فرهنگسازی
1
استفاده از واژگان بیگانه کلاس نیست، نشانه کمسوادی نسبت به زبان مادری است.
فرهنگسازی
2
فردوسی سی سال رنج برد تا ما فارسی سخن بگوییم، با واژگان بیگانه رنجش را هدر ندهیم.
فرهنگسازی
3
زبان فارسی، قند است؛ آن را با تلخی واژگان نامانوس خراب نکنیم.
فرهنگسازی
4
بیایید در روز فردوسی عهد ببندیم که فارسی بنویسیم و فارسی بگوییم.
فرهنگسازی
5
زیبایی سخن در سادگی و اصالت آن است، نه در استفاده از کلمات پیچیده خارجی.
فرهنگسازی
6
حفظ زبان فارسی، حفظ مرزهای فرهنگی ایران است. مرزبان باشیم.
فرهنگسازی
7
به فرزندانمان بیاموزیم که به زبان مادری خود افتخار کنند و درست سخن بگویند.
فرهنگسازی
8
هر واژه فارسی، یک گنجینه تاریخی است. این گنج را پاس بداریم.
فرهنگسازی
9
غلط نوشتن و غلط گفتن، تیشه به ریشه فرهنگ هزار ساله ماست.
فرهنگسازی
10
زبان ما، پرچم ماست. نگذاریم رنگ ببازد.
فرهنگسازی
چالش زبانی
1
امروز سعی کنیم حتی یک کلمه انگلیسی در مکالماتمان به کار نبریم.
چالش زبانی
2
چالش روز فردوسی: پیدا کردن معادل فارسی برای ۱۰ کلمه پرکاربرد خارجی.
چالش زبانی
3
آیا میتوانید یک پاراگراف بنویسید که تمام کلماتش فارسی سره باشد؟
چالش زبانی
4
بیایید «هکسره» را در پیامهایمان رعایت کنیم. (حالِ خوب نه حاله خوب).
چالش زبانی
5
فینگلیش نوشتن را کنار بگذاریم و به خط زیبای فارسی بنویسیم.
چالش زبانی
6
نامهای ایرانی و اصیل برای فرزندان و فروشگاههایمان انتخاب کنیم.
چالش زبانی
7
در فضای مجازی، پاسبان زبان فارسی باشیم و غلطها را محترمانه تذکر دهیم.
چالش زبانی
8
کلمات فراموش شده فارسی را دوباره زنده کنیم.
چالش زبانی
9
به جای «لایک»، بگوییم «پسندیدم». قدرت زبانمان را نشان دهیم.
چالش زبانی
10
امروز یک بیت از شاهنامه بخوانیم و معنای آن را بفهمیم.
چالش زبانی
کوتاه و تلنگر
1
فارسی، شکر است.
کوتاه و تلنگر
2
پارسی را پاس بداریم.
کوتاه و تلنگر
3
بیگانه نگوییم، فارسی بگوییم.
کوتاه و تلنگر
4
من فارسی حرف میزنم.
کوتاه و تلنگر
5
زبان من، هویت من.
کوتاه و تلنگر
6
نه به فینگلیش.
کوتاه و تلنگر
7
واژگان فارسی، میراث فردوسی.
کوتاه و تلنگر
8
درست بنویسیم.
کوتاه و تلنگر
9
فارسی، زبان عشق و خرد.
کوتاه و تلنگر
10
اصالت در کلام.
کوتاه و تلنگر
خطر واژگان بیگانه
ورود بیرویه واژگان بیگانه (بهویژه انگلیسی) به مکالمات روزمره، تهدیدی جدی برای زبان فارسی است. استفاده از کلماتی مانند «تایم»، «لوکیشن»، «میتینگ» و... به جای معادلهای فارسی، باعث تضعیف ساختار زبان و فراموشی واژگان اصیل میشود. روز فردوسی زمان مناسبی برای بازنگری در گفتارمان است.
فارسی را پاس بداریم
شعار «فارسی را پاس بداریم» به معنای تعصب خشک نیست، بلکه به معنای استفاده هوشمندانه و زیبا از ظرفیتهای زبان مادری است. زبانی که توانسته آثار بزرگی چون شاهنامه و مثنوی را خلق کند، قطعاً توانایی بیان مفاهیم روزمره را دارد.
فینگلیش؛ آفتی برای خط فارسی
نوشتن فارسی با حروف انگلیسی (فینگلیش) در فضای مجازی، باعث تضعیف مهارت املایی و بیگانگی نسل جدید با خط زیبای فارسی شده است. بازگشت به خط فارسی، گامی مهم در حفظ هویت فرهنگی است.
معادلسازی واژگان
فرهنگستان زبان و ادب فارسی تلاش میکند برای واژگان جدید علمی و تکنولوژیک، معادلهای فارسی بسازد. استفاده از این معادلها (مانند «رایانه» به جای کامپیوتر یا «بالگرد» به جای هلیکوپتر) به غنای زبان کمک میکند.
زیبایی فارسی سره
فارسی سره به متنی گفته میشود که در آن از واژگان عربی و بیگانه استفاده نشده باشد. اگرچه صحبت کردن به فارسی سره در همه جا ممکن نیست، اما تمرین آن در روز فردوسی، زیبایی و آهنگین بودن زبان پارسی را یادآوری میکند.
سوالات متداول
چرا نباید از کلمات خارجی استفاده کنیم؟
چون به مرور زمان باعث فراموشی واژگان فارسی و تضعیف هویت زبانی و فرهنگی ما میشود.
جایگزین کلمه مرسی چیست؟
سپاس، درود، متشکرم، ممنون.
آیا استفاده از کلمات عربی هم غلط است؟
کلمات عربی که در فارسی جا افتادهاند بخشی از زبان ما هستند، اما افراط در آن یا استفاده از کلمات نامانوس عربی توصیه نمیشود.
چطور فارسی روان صحبت کنیم؟
با مطالعه کتابهای ادبیات فارسی، شاهنامه خوانی و گوش دادن به سخنرانان فصیح.
فارسی سره چیست؟
فارسی خالص بدون هیچ واژه بیگانه (حتی عربی).
آیا کلمه سلام فارسی است؟
خیر، عربی است. معادلهای باستانی آن «درود» است، اما در فرهنگ اسلامی-ایرانی سلام پذیرفته شده است.
چالش روز فردوسی چیست؟
صحبت کردن و نوشتن بدون استفاده از کلمات انگلیسی و غیرضروری.
معادل فارسی اوکی چیست؟
باشه، بسیار خوب، قبول، حله.
معادل فارسی تایم چیست؟
زمان، وقت، ساعت.
چرا فینگلیش نوشتن بد است؟
چون باعث میشود املای صحیح کلمات فراموش شود و خط فارسی مهجور بماند.