معراج پیامبر اکرم (ص) (بنا بر روایتی) 1404

17 رمضان

معنوی

1

هفدهم رمضان، بنا بر برخی روایات، سالروز معراج ملکوتی پیامبر اکرم (ص) است.

معنوی
2

معراج، سفر عاشقانه حبیب به سوی محبوب بود؛ سفری از خاک تا افلاک.

معنوی
3

سبحان الذی اسری بعبده لیلا... پاک و منزه است خدایی که بنده‌اش را شبانه سیر داد.

معنوی
4

امشب پیامبر (ص) مهمان ویژه خدا در عرش بود، جایی که حتی جبرئیل هم راه نداشت.

معنوی
5

معراج، نشان داد که مقام انسان کامل از فرشتگان مقرب هم بالاتر است.

معنوی
6

نماز، هدیه سوغات معراج است. معراج مؤمن، نماز اوست.

معنوی
7

در شب معراج، پیامبر (ص) حقایق هستی، بهشت و دوزخ را به چشم سر و دل دیدند.

معنوی
8

این سفر روحانی در ماه رمضان، پیامی از عروج معنوی برای روزه‌داران دارد.

معنوی
9

معراج نردبانی است که خدا برای محمد (ص) گذاشت تا راه آسمان را برای ما باز کند.

معنوی
10

امشب آسمان‌ها آذین‌بندی شده‌اند تا قدوم مبارک اشرف مخلوقات را خوش‌آمد بگویند.

معنوی

روایی

1

اگرچه ۲۷ رجب مشهورتر است، اما روایاتی هفدهم یا بیست و یکم رمضان را تاریخ معراج می‌دانند.

روایی
2

معراج جسمانی و روحانی پیامبر (ص) از مسجدالحرام به مسجدالاقصی و از آنجا به آسمان‌ها بود.

روایی
3

در این سفر، خداوند بی‌واسطه با پیامبرش سخن گفت (قاب قوسین او ادنی).

روایی
4

دیدار با پیامبران پیشین و امامت بر آنان در بیت‌المقدس، بخشی از این سفر بود.

روایی
5

حدیث قدسی معروف (یا احمد...) حاصل گفتگوهای شب معراج است.

روایی
6

در شب معراج، ولایت علی (ع) در آسمان‌ها تثبیت و به ملائکه عرضه شد.

روایی
7

پیامبر (ص) در بازگشت، از کاروان قریش خبر دادند تا صدق گفتارشان ثابت شود.

روایی
8

معراج در بیداری رخ داد، نه در خواب؛ و این آزمونی برای ایمان مردم بود.

روایی
9

براق، مرکب آسمانی پیامبر در این سفر شگفت‌انگیز بود.

روایی
10

مشاهدات پیامبر از عذاب‌های دوزخ، هشداری برای امت اسلامی است.

روایی

عرفانی

1

معراج یعنی شکستن حصار ماده و پرواز در بیکران معنا.

عرفانی
2

رمضان ماه عروج است و معراج پیامبر، قله این عروج.

عرفانی
3

ای روزه‌دار، تو هم می‌توانی در شب‌های رمضان، معراجی‌وار به خدا نزدیک شوی.

عرفانی
4

سفر از خود به خدا، حقیقت معراج است.

عرفانی
5

پیامبر رفت تا به ما بگوید راه آسمان بسته نیست.

عرفانی
6

در خلوت معراج، رازی میان خدا و رسولش رد و بدل شد که محرمش فقط علی (ع) بود.

عرفانی
7

قاب قوسین او ادنی، نهایت قرب و نزدیکی است که در وهم نمی‌گنجد.

عرفانی
8

نماز، براقِ ماست برای سفر به سوی دوست.

عرفانی
9

امشب دل‌هایمان را روانه مسجدالاقصی و سدرة المنتهی می‌کنیم.

عرفانی
10

عروج برتر از ملائک، شایسته کسی است که بنده محض خداست (اسری بعبده).

عرفانی

آموزشی

1

معراج دو مرحله داشت: اسراء (زمینی تا قدس) و معراج (آسمانی تا عرش).

آموزشی
2

آیه اول سوره اسراء و آیات سوره نجم، سند قرآنی معراج هستند.

آموزشی
3

پنج وعده نماز یومیه در شب معراج واجب شد (ابتدا ۵۰ رکعت بود که با شفاعت کم شد).

آموزشی
4

پیامبر (ص) در آسمان‌ها با فرشتگان و ارواح انبیا دیدار و گفتگو کردند.

آموزشی
5

سیبی که پیامبر در معراج خوردند، نطفه حضرت زهرا (س) شد (طبق برخی روایات).

آموزشی
6

انکار معراج جسمانی توسط برخی فلاسفه رد شده و ظاهر آیات بر جسمانی بودن آن دلالت دارد.

آموزشی
7

مسجدالاقصی به عنوان ایستگاه اول معراج، قداست ویژه‌ای در اسلام دارد.

آموزشی
8

علم امروزی با نظریه‌های نسبیت، امکان چنین سفری را محال نمی‌داند.

آموزشی
9

معراج نشان داد که انسان گل سرسبد آفرینش است.

آموزشی
10

درس معراج: بندگی کلید بزرگی است.

آموزشی

دعا

1

خدایا به حق صاحب معراج، ما را از نمازگزاران واقعی قرار ده.

دعا
2

پروردگارا، در این ماه رمضان، نصیبی از عروج معنوی به ما عطا کن.

دعا
3

الهی، چشم دل ما را به حقایق عالم باز گردان.

دعا
4

یا رب، شفاعت پیامبر معراج‌رفته را نصیب ما بگردان.

دعا
5

خدایا، ما را در مسیر صراط مستقیم که راه معراج است، ثابت‌قدم بدار.

دعا
6

اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم.

دعا
7

خدایا به حرمت این شب، گرفتاری‌های دنیوی ما را برطرف نما.

دعا
8

ای خدایی که محمد (ص) را بالا بردی، درجات ما را عالی گردان.

دعا
9

آرزوی پرواز تا بی‌نهایت را در دل‌هایمان زنده نگه دار.

دعا
10

خدایا، لذت سجده‌ای که پیامبر در معراج تجربه کرد را به ما بچشان.

دعا

تاریخ وقوع معراج؛ هفدهم رمضان

درباره تاریخ دقیق وقوع معراج پیامبر اکرم (ص)، میان مورخان و مفسران اختلاف نظر وجود دارد. در حالی که مشهورترین قول ۲۷ رجب (مبعث) یا شب هفدهم ربیع‌الاول است، اما برخی منابع معتبر تاریخی و روایی، از جمله روایتی که علامه طباطبایی در تفسیر المیزان به آن اشاره کرده، شب هفدهم یا بیست و یکم ماه مبارک رمضان را به عنوان شب معراج ذکر کرده‌اند. این تفاوت روایات ممکن است به دلیل تکرار معراج (بیش از یک بار) یا اختلاف در ثبت تاریخ باشد. به هر حال، ماه رمضان به دلیل ظرفیت بالای معنوی، بستری مناسب برای این عروج عظیم بوده است.

حقیقت معراج؛ جسمانی یا روحانی؟

عقیده اکثر علمای شیعه و ظاهر آیات قرآن (سوره اسراء و نجم) بر این است که معراج پیامبر (ص) «جسمانی» و در بیداری بوده است، نه در خواب یا فقط روحانی. خداوند با قدرت بی‌نهایتش، پیامبر را در یک شب از مکه به بیت‌المقدس و از آنجا به آسمان‌ها و سدرة المنتهی سیر داد. تعبیر «اسری بعبده» (بنده‌اش را سیر داد) نشان‌دهنده همراهی روح و جسم است، زیرا کلمه عبد به مجموع روح و جسم اطلاق می‌شود.

سوغات معراج: نماز و ولایت

سفر معراج دستاوردهای بزرگی برای امت اسلام داشت. مهم‌ترین سوغات این سفر، تشریع «نمازهای پنج‌گانه» بود. خداوند نماز را به عنوان هدیه‌ای برای عروج مؤمنان به پیامبر اهدا کرد (الصلوة معراج المومن). همچنین طبق روایات متعدد، در شب معراج، خداوند بر ولایت امیرالمؤمنین علی (ع) و ائمه اطهار تأکید فرمود و ملائکه با آن حضرت آشنا شدند. سیب بهشتی که مقدمه خلقت حضرت زهرا (س) شد نیز از دیگر ارزاق این سفر بود.

مشاهدات پیامبر در آسمان‌ها

پیامبر (ص) در این سفر شگفت‌انگیز، حقایق عالم هستی را مشاهده کردند. ایشان بهشت و نعمت‌های آن و دوزخ و عذاب‌های آن را دیدند. با پیامبران پیشین (مانند آدم، ابراهیم، موسی و عیسی علیهم‌السلام) دیدار و گفتگو کردند و در بیت‌المقدس بر آنان امامت نمودند. مشاهده ملائکه، عرش الهی و دریافت وحی مستقیم بدون واسطه جبرئیل در مقام «قاب قوسین او ادنی»، اوج این سفر عرفانی بود.

پیام معراج برای انسان امروز

معراج پیامبر (ص) به انسان یادآوری می‌کند که راه‌های آسمان بسته نیست و انسان خاکی ظرفیت رسیدن به مقامی بالاتر از فرشتگان را دارد. این واقعه نشان می‌دهد که علم و قدرت خداوند محدود به قوانین فیزیکی شناخته شده ما نیست. درس بزرگ معراج، «بندگی» است؛ زیرا پیامبر با عبودیت خالصانه به این مقام رسید. هر انسانی می‌تواند با بال‌های ایمان و عمل صالح، معراجی معنوی را تجربه کند.

سوالات متداول

معراج در چه تاریخی اتفاق افتاد؟
اقوال مختلف است، اما یکی از روایات معتبر هفدهم رمضان سال ۱۲ بعثت (یا قبل از هجرت) را بیان می‌کند.
معراج از کجا شروع شد؟
از مسجدالحرام (خانه ام‌هانی یا کنار کعبه) به مسجدالاقصی و سپس به آسمان‌ها.
آیا پیامبر با جسم رفتند یا روح؟
عقیده شیعه این است که معراج جسمانی و در بیداری بوده است.
آیه قرآن درباره معراج کدام است؟
آیه اول سوره اسراء (سبحان الذی اسری...) و آیات ابتدایی سوره نجم.
براق چیست؟
مرکب آسمانی و بسیار سریعی که پیامبر (ص) با آن به معراج رفتند.
هدف از معراج چه بود؟
نشان دادن آیات عظمی الهی به پیامبر و تکریم مقام ایشان (لنریه من آیاتنا).
نماز چگونه در معراج واجب شد؟
ابتدا ۵۰ نماز واجب شد، اما با پیشنهاد حضرت موسی (ع) و شفاعت پیامبر، به ۵ نماز در شبانه‌روز کاهش یافت اما ثواب ۵۰ نماز را دارد.
قاب قوسین او ادنی یعنی چه؟
کنایه از نهایت نزدیکی و قرب پیامبر به خداوند در شب معراج است.
چه کسانی معراج را انکار کردند؟
مشرکان قریش آن را تکذیب کردند، اما پیامبر با دادن نشانی‌های کاروانشان و مسجدالاقصی، صدق خود را ثابت کردند.
حدیث قدسی چیست؟
سخنانی که خداوند در شب معراج خارج از قرآن به پیامبر فرمود (مثل یا احمد لولاک لما خلقت الافلاک).
WordAbyss - معراج پیامبر (ص) در ماه رمضان - ۱۷ رمضان 1404