عزت نفس (Self-Esteem) به معنای ارزیابی و احساسی است که فرد نسبت به ارزش وجودی خود دارد. این حس، زیربنای سلامت روان است. فردی که عزت نفس دارد، خود را لایق زندگی خوب، شادی و موفقیت می داند. روز جهانی عشق ورزی به خویشتن، فرصتی برای بازنگری در میزان ارزشی است که برای خود قائلیم.
بسیاری نگرانند که دوست داشتن خود منجر به خودشیفتگی شود. اما روانشناسی مرز دقیقی بین این دو قائل است. خودشیفتگی (نارسیسیسم) نوعی اختلال شخصیت است که با احساس برتری کاذب و عدم همدلی همراه است، در حالی که عزت نفس سالم با تواضع، واقع بینی و احترام به دیگران همراه است. عزت نفس واقعی، صلح با خود است، نه جنگ با دیگران.
در روانشناسی، ناتانیل براندن پدر جنبش عزت نفس شناخته می شود. او شش ستون را معرفی می کند: زندگی آگاهانه، خودپذیری، مسئولیت پذیری، ابراز وجود، زندگی هدفمند و یکپارچگی شخصی. تقویت این ستون ها در زندگی روزمره، راهکار علمی افزایش عشق به خویشتن است.
عزت نفس اکتسابی است و ریشه در کودکی دارد. والدینی که به فرزندان خود عشق بی قید و شرط می دهند (دوستت دارم چون هستی، نه چون نمره ۲۰ گرفتی)، کودکانی با عزت نفس بالا تربیت می کنند. تخریب عزت نفس در کودکی با سرزنش و مقایسه، اثرات جبران ناپذیری در بزرگسالی دارد.
خبر خوب این است که عزت نفس قابل ترمیم و بازسازی است. با تمریناتی مانند شفقت با خود (Self-Compassion)، تغییر گفتگوهای درونی منفی، مراجعه به روانشناس و مطالعه کتاب های معتبر، می توان بر احساس بی ارزشی غلبه کرد و به صلحی پایدار با خویشتن رسید.
