یادش بخیر سفرههای افطار با نان خشک و آب گرم، اما دلی سرشار از نور خدا.
خاطرات تلخ و شیرین
2
خاطره ممنوعیت مداد و کاغذ، و نوشتن روی زرورق سیگار برای ثبت لحظات تاریخی. یادش گرامی.
خاطرات تلخ و شیرین
3
فراموش نمیکنیم روزی را که خبر ارتحال امام (ره) در اردوگاه پیچید؛ گریههای بیصدا و سینههایی که از غم میسوخت.
خاطرات تلخ و شیرین
4
یاد آن دعاهای کمیل و توسل یواشکی زیر پتو، که تمام امیدمان در غربت بود.
خاطرات تلخ و شیرین
5
شکنجههای تکریت و موصل، دانشگاهی بود که در آن درس مردانگی و مقاومت پاس کردیم.
خاطرات تلخ و شیرین
6
به یاد روزهایی که صلیب سرخ میآمد و تنها سلاح ما برای مبارزه، سکوت معنادار یا فریاد اللهاکبر بود.
خاطرات تلخ و شیرین
7
خاطره تقسیم کردن یک خرما بین چند نفر، درس ایثاری بود که در هیچ دانشگاهی تدریس نمیشود.
خاطرات تلخ و شیرین
8
تونل مرگ، کابلهای خیس، و لبخندی که بر لب داشتیم تا دشمن را تحقیر کنیم.
خاطرات تلخ و شیرین
9
یاد حاج آقا ابوترابی بخیر که وجودش اردوگاه را به قطعهای از بهشت تبدیل کرده بود.
خاطرات تلخ و شیرین
10
روزی که رادیوی مخفی خبر پیروزی رزمندگان را میداد، برق شادی در چشمان بیرمق بچهها دیدنی بود.
خاطرات تلخ و شیرین
روایتگری
1
بازخوانی خاطرات اسارت، بازخوانی تاریخ مظلومیت و اقتدار یک ملت است.
روایتگری
2
هر آزاده یک کتاب نانوشته است؛ بیایید پیش از آنکه دیر شود، این کتابها را بخوانیم.
روایتگری
3
خاطرات اسارت افسانه نیست، واقعیتهایی است که شانههای تاریخ را لرزاند.
روایتگری
4
از سلولهای تنگ استخبارات تا اردوگاههای رمادی، وجب به وجبش با خون دل نوشته شده است.
روایتگری
5
امروز وظیفه ماست که نگذاریم غبار فراموشی بر گنجینه خاطرات آزادگان بنشیند.
روایتگری
نکات آموزنده
1
در اسارت یاد گرفتیم که آزادگی به میلهها نیست، به رهایی روح از تعلقات است.
نکات آموزنده
2
وحدت و همدلی در اردوگاه، تنها راه مقابله با تفرقهافکنیهای بعثیها بود.
نکات آموزنده
3
ابتکارات آزادگان در ساخت وسایل زندگی با ابتداییترین ابزارها، نشانه خلاقیت ایرانی بود.
نکات آموزنده
4
آموزش زبانهای خارجی و حفظ قرآن در شرایطی که داشتن کتاب جرم بود، معجزه همت ایرانی است.
نکات آموزنده
5
خاطرات اسارت به ما میگوید: پایان شب سیه سپید است.
نکات آموزنده
اهمیت تاریخ شفاهی آزادگان
خاطرات دوران اسارت بخش مهمی از «ادبیات بازداشتگاهی» و گنجینه تاریخ شفاهی دفاع مقدس است. این خاطرات شامل جزئیات دقیقی از شکنجهها، مقاومتهای فرهنگی، ابتکارات خلاقانه برای بقا و تعاملات اجتماعی در شرایط بحرانی است. ثبت این خاطرات مانع از تحریف تاریخ توسط دشمنان و فراموشی نسلهای آینده میشود.
سید آزادگان؛ محور وحدت
در بازخوانی خاطرات اکثر آزادگان، نام مرحوم سید علیاکبر ابوترابیفرد به عنوان مرشد و راهنما میدرخشد. ایشان با شعار «پاک باش و خدمتگزار»، توانست وحدت را در میان سلایق مختلف سیاسی و فکری در اردوگاهها حفظ کند و از فروپاشی روانی اسرا جلوگیری نماید. مدیریت ایشان الگویی بینظیر از رهبری در بحران است.
ابتکارات و خلاقیتها در اسارت
آزادگان در شرایطی که از کمترین امکانات محروم بودند، دست به خلاقیتهای عجیبی میزدند. از درست کردن المنت برای گرم کردن آب با قاشق و سیم، تا ساختن تسبیح با هسته خرما و گلدوزی با نخهای حوله. این بخش از خاطرات نشاندهنده هوش سرشار و روحیه شکستناپذیر ایرانی است.
رمضان و محرم در غربت
برگزاری مراسمات مذهبی یکی از خطوط قرمز رژیم بعث بود. خاطرات مربوط به عزاداریهای بیصدا، نوحهخوانیهای زیر پتو و روزه گرفتنهای سخت با کمترین غذا، از معنویترین و تأثیرگذارترین بخشهای خاطرات اسارت است که معنویت جبهه را در دل دشمن زنده نگه میداشت.
تونل مرگ و شکنجهها
روایت تونل مرگ (صف کشیدن سربازان عراقی با کابل و باتوم برای زدن اسرای تازه وارد) یکی از تلخترین خاطرات مشترک آزادگان است. بازخوانی این جنایات، چهره واقعی رژیم بعث و حامیان حقوق بشر دروغین را آشکار میسازد.
سوالات متداول
معروفترین اردوگاههای اسرای ایرانی کدام بودند؟
اردوگاههای موصل (۱ تا ۴)، رمادی، تکریت (مخصوص مفقودین) و عنبر.
حاج آقا ابوترابی که بود؟
سید علیاکبر ابوترابیفرد، روحانی وارستهای که رهبری معنوی اسرا را بر عهده داشت و به سید آزادگان معروف شد.
تونل مرگ چیست؟
روشی از شکنجه که در بدو ورود اسرا به اردوگاه اجرا میشد و سربازان عراقی از دو طرف اسرا را با کابل میزدند.
اسرا چگونه اخبار ایران را میفهمیدند؟
از طریق رادیوهای مخفی دستساز، اسرای جدید، یا تحلیل روزنامههای عراقی.
غذای اسرا چه بود؟
معمولاً مقدار کمی برنج یا شوربا (آب عدس) با نانهای خشک و نامرغوب (صمون).
مهمترین فعالیت فرهنگی در اسارت چه بود؟
حفظ قرآن کریم، آموزش زبانهای خارجی (انگلیسی، فرانسه، آلمانی) و نهجالبلاغه.
آیا صلیب سرخ از شکنجهها خبر داشت؟
در بسیاری موارد رژیم بعث شکنجهها را مخفی میکرد یا اسرا را تهدید میکرد، اما گاهی گزارشهایی ثبت میشد.
مفهوم «مفقود الاثر» در اسارت چه بود؟
اسرایی که نامشان در لیست صلیب سرخ ثبت نشده بود و خانوادههایشان فکر میکردند شهید شدهاند (مثل اسرای تکریت).
چه کسانی در اسارت شهید شدند؟
شهید تندگویان، شهید خالدی و بسیاری دیگر که زیر شکنجه یا بر اثر بیماری و عدم رسیدگی به شهادت رسیدند.
کتاب «آن بیست و سه نفر» درباره چیست؟
خاطرات گروهی از نوجوانان اسیر که صدام سعی کرد از آنها استفاده تبلیغاتی کند اما آنها اعتصاب غذا کردند.