پوشیدن لباس مشکی در فرهنگ تشیع، نماد حزن، اندوه و اعلام همدردی با مصیبت دیدگان است. ماه صفر، ماه تداوم مصائب کربلاست؛ ماهی که در آن اهل بیت امام حسین (ع) به عنوان اسیر در شهرهای کوفه و شام گردانده شدند و سخت ترین توهین ها و جسارت ها را تحمل کردند. پوشیدن لباس مشکی در این ماه، به این معناست که ما هنوز عزاداریم و تا زمانی که اهل بیت در رنج هستند، ما شاد نخواهیم بود.
کودکان و نوجوانان بیش از آنکه از گفتار ما بیاموزند، از رفتار ما الگو می گیرند. وقتی والدین بر حفظ حرمت ماه صفر و پوشیدن لباس مشکی تأکید می کنند (البته با زبان نرم و منطقی)، بذر محبت و تعصب دینی را در دل فرزندان می کارند. این کار باعث می شود فرزندان هویت شیعی خود را بهتر بشناسند و احساس تعلق به جامعه مذهبی داشته باشند.
گاهی سوال می شود که آیا پوشیدن طولانی مدت لباس مشکی باعث افسردگی نمی شود؟ پاسخ این است که غم بر سیدالشهدا (ع)، غمی سازنده و نشاط آور برای روح است، نه افسرده کننده. این غم، انسان را از روزمرگی خارج کرده و به ارزش های والای انسانی متصل می کند. تذکر به فرزندان باید با این رویکرد باشد که این لباس، لباس افتخار و بندگی است.
بسیاری از مراجع و علمای بزرگ شیعه، مقید بودند که تا پایان ماه صفر و حتی تا هشتم ربیع الاول (شهادت امام حسن عسکری ع) لباس مشکی را از تن در نیاورند. یادآوری سیره بزرگان به فرزندان، می تواند انگیزه آن ها را برای رعایت این سنت تقویت کند.
یادآوری پوشیدن لباس مشکی نباید با اجبار و خشونت باشد. بهتر است از روش های عاطفی و تبیینی استفاده شود. توضیح دادن وقایع ماه صفر (مثل اربعین و خطبه های حضرت زینب) به زبان ساده، خودبهخود انگیزه درونی برای احترام به این ماه را در فرزند ایجاد می کند.
