امام صادق (ع) گریونه، دلش یه کربلا خونه / به یاد عمه زینبش، روضه میخونه
زمینه و شور
4
مدینه باز شلوغ شده، پر از برو بیا شده / دل امام شیشمم، راهی کربلا شده
زمینه و شور
5
میسوزه در، میلرزه دل، اهل و عیال مضطربن / انگاری که تو کربلا، دنبال عمه زینبن
زمینه و شور
6
آتیش کجا، مدینه کجا / آتیش کجا، خیمه کجا
زمینه و شور
7
یه خونه رو آتیش زدن، ولی کسی کتک نخورد / ولی تو دشت کربلا، رقیه سیلیها میخورد
زمینه و شور
8
وای از غریبی آقام، رئیس مذهبم سلام / فدای غربتت بشم، امام صادق السلام
زمینه و شور
9
بقیع تو تاریک و من، دلم برات پر میزنه / این دل دیوونه من، به سیم آخر میزنه
زمینه و شور
10
یا جعفرا، یا صادقا، نگاه بکن به این دلا / امضا بزن پای برات، راهی بشیم به کربلا
زمینه و شور
متن مقتل
1
در کتاب منتهی الآمال آمده است که مفضل بن عمر گوید: منصور دستور داد خانه امام را بسوزانند.
متن مقتل
2
چون آتش به دهلیز خانه رسید، امام صادق (ع) بیرون آمد و بر روی آتش گام نهاد.
متن مقتل
3
حضرت میفرمودند: انا بن اعراق الثری، انا بن ابراهیم خلیل الله (من فرزند ریشههای زمینم، من فرزند ابراهیم خلیلم).
متن مقتل
4
راوی گوید: فردای آن روز دیدم امام غمگین است. گفتم فدایت شوم، شما که آسیبی ندیدید.
متن مقتل
5
امام فرمود: وقتی شعلهها را دیدم که چگونه کودکانم را وحشتزده کرده، به یاد عصر عاشورا افتادم.
متن مقتل
6
در آن روز هولناک، وقتی دشمن خیمههای جدم حسین (ع) را آتش زد، دختران رسول خدا پناهی نداشتند.
متن مقتل
7
این واقعه یکی از مصائب بزرگ مدینه در اواخر عمر شریف امام صادق (ع) بود که یادآور مصائب مادرشان زهرا (س) نیز بود.
متن مقتل
8
هجوم به خانه وحی، سنتی بود که از سقیفه شروع شد و تا زمان امام صادق (ع) ادامه یافت.
متن مقتل
9
اما تفاوت اینجاست که در خانه صادق آل محمد (ع)، کسی بین در و دیوار نماند...
متن مقتل
10
صلی الله علیک یا فاطمه الزهرا، گریز اصلی به کوچه بنی هاشم است...
متن مقتل
واقعه آتش زدن خانه امام صادق (ع)
یکی از حوادث تلخ دوران امامت امام صادق (ع)، دستور منصور دوانیقی (خلیفه عباسی) به فرماندار مدینه برای به آتش کشیدن خانه حضرت بود. مأموران هیزم جمع کردند و در خانه را آتش زدند. هدف آنها ایجاد رعب و وحشت و شاید کشتن امام در آتش بود. این واقعه نشاندهنده اوج کینه دستگاه خلافت نسبت به اهل بیت پیامبر (ص) بود.
کرامت امام در میان آتش
طبق روایات معتبر، امام صادق (ع) در حالی که آتش زبانه میکشید، با شجاعت و وقار بر روی آتش قدم گذاشتند و عبور کردند، در حالی که میفرمودند: «من فرزند ابراهیم خلیل الله هستم». این صحنه یادآور معجزه سرد شدن آتش بر حضرت ابراهیم (ع) بود و باعث حیرت مهاجمان و خاموش شدن فتنه ظاهری آنها شد.
فلسفه گریه امام بعد از واقعه
نکته کلیدی و سوزناک این ماجرا، گریه امام در روز بعد است. وقتی از ایشان علت را پرسیدند، فرمودند گریه من برای آتش نیست، بلکه صحنه فرار بانوان و کودکان از ترس آتش، مرا به یاد مصائب عمهام زینب (س) و دختران امام حسین (ع) در عصر عاشورا انداخت. این ارتباط عاطفی بین ائمه و واقعه عاشورا بسیار عمیق است.
شباهت با هجوم به خانه حضرت زهرا (س)
آتش زدن در خانه اهل بیت سابقه تاریخی دارد. اولین بار پس از رحلت پیامبر (ص) خانه حضرت زهرا (س) و امیرالمومنین (ع) مورد هجوم قرار گرفت. تکرار این واقعه در زمان امام صادق (ع) نشان میدهد که خط نفاق و دشمنی با ولایت در طول تاریخ یک مسیر را طی کرده است، هرچند جزئیات وقایع متفاوت بوده است.
اهمیت ذکر مصیبت در زنده نگه داشتن تاریخ
خواندن روضه و مقتل، تنها بیان احساسات نیست، بلکه بازخوانی تاریخ مظلومیت حق است. گریز زدن از مصائب امام صادق (ع) به کربلا، این پیام را منتقل میکند که «کل یوم عاشورا» و تمام مصائب اهل بیت ریشه در انحرافات پس از پیامبر و واقعه کربلا دارد. این نوع روایتگری باعث پیوند قلبی شیعیان با تمامی ائمه اطهار میشود.
سوالات متداول
آیا داستان آتش زدن خانه امام صادق (ع) سند معتبر دارد؟
بله، این واقعه در کتب تاریخی معتبر مانند اصول کافی و منتهی الآمال نقل شده است.
امام صادق (ع) هنگام عبور از آتش چه فرمودند؟
فرمودند: انا بن اعراق الثری، انا بن ابراهیم خلیل الله (من فرزند ریشههای زمین و فرزند ابراهیم خلیل هستم).
چرا امام صادق (ع) بعد از نجات از آتش گریه کردند؟
ایشان فرمودند به یاد ترس و فرار دختران و زنان در عصر عاشورا و غارت خیمهها افتادم.
نام خلیفهای که دستور این کار را داد چه بود؟
منصور دوانیقی، دومین خلیفه عباسی که دشمنی شدیدی با امام داشت.
منظور از گریز در روضه چیست؟
گریز یعنی متصل کردن روضه یک معصوم به مصائب امام حسین (ع) و کربلا، که اوج مصیبتهاست.
تفاوت آتش زدن خانه امام صادق با خانه حضرت زهرا چه بود؟
در خانه امام صادق (ع) به لطف خدا به کسی آسیب جسمی نرسید، اما در خانه حضرت زهرا (س) ایشان مجروح شدند و محسن (ع) سقط شد.
این واقعه در چه سالی رخ داد؟
تاریخ دقیق آن مشخص نیست اما در اواخر عمر شریف امام و دوران خلافت منصور بوده است.
آیا امام صادق (ع) در این حادثه شهید شدند؟
خیر، ایشان از این واقعه جان سالم به در بردند و بعداً توسط سم مسموم و شهید شدند.
درس اصلی این روضه چیست؟
یادآوری مظلومیت اهل بیت در تمام اعصار و پیوند ناگسستنی همه مصائب با واقعه عاشورا.
مناسبت ۲۵ شوال چیست؟
روز شهادت امام جعفر صادق (ع) است که در مجالس روضه این واقعه بازگو میشود.