صحیفه سجادیه، مجموعهای از ۵۴ دعا و مناجات از امام سجاد (ع) است که به عنوان یکی از مهمترین متون شیعی شناخته میشود. این کتاب پس از قرآن و نهجالبلاغه، جایگاه ویژهای دارد و به همین دلیل به آن «اخت القرآن» (خواهر قرآن)، «زبور آل محمد» و «انجیل اهل بیت» لقب دادهاند. این کتاب تنها شامل دعا نیست، بلکه دریایی از معارف اسلامی، اخلاقی، اجتماعی و سیاسی است که در قالب دعا بیان شده است.
اهمیت صحیفه سجادیه در این است که در دوران خفقان پس از عاشورا، که امکان بیان مستقیم حقایق دینی و سیاسی وجود نداشت، امام سجاد (ع) توانستند از طریق این دعاها، کادرسازی کنند و معارف ناب اسلام را حفظ و منتقل نمایند. فصاحت و بلاغت بینظیر، عمق مفاهیم عرفانی و جامعیت موضوعات (از حقوق والدین تا مسائل مرزبانی) آن را به یک شاهکار تبدیل کرده است.
زبور، کتاب آسمانی حضرت داوود (ع) بود که شامل مناجاتها و نیایشها بود. از آنجا که صحیفه سجادیه نیز سراسر دعا و نیایش با خداست و از نظر زیبایی کلام و عمق معانی شباهت به زبور دارد، به آن «زبور آل محمد» گفته میشود. این لقب نشاندهنده جایگاه رفیع این کتاب در میان کتب آسمانی و الهی است.
محتوای صحیفه بسیار گسترده است. از حمد و ثنای الهی و صلوات بر پیامبر (ص) گرفته تا دعا برای والدین، فرزندان، همسایگان، مرزبانان، طلب باران، توبه، و دعا در هنگام سختیها و بیماریها. امام در این دعاها سبک زندگی اسلامی و روابط صحیح اجتماعی را آموزش میدهند و انسان را با جایگاه خود در هستی آشنا میکنند.
خوشبختانه صحیفه سجادیه به زبانهای مختلف دنیا از جمله فارسی، انگلیسی، فرانسوی و ... ترجمه شده است. علمای بسیاری نیز بر آن شرح نوشتهاند تا مفاهیم عمیق آن را برای مردم روشن کنند. از جمله ترجمههای معروف فارسی میتوان به ترجمه مرحوم الهی قمشهای، آیتالله مکارم شیرازی و استاد انصاریان اشاره کرد. انس با این کتاب و مطالعه ترجمه آن، دریچههای جدیدی از معرفت را به روی انسان میگشاید.
