سالروز فرار شاه معدوم (محمدرضا پهلوی) 1405

24 دی

تاریخی و انقلابی

1

بیست و چهارم دی ماه، سالروز فرار شاه خائن و طلوع خورشید آزادی بر ملت ایران مبارک باد.

تاریخی و انقلابی
2

تیتر ماندگار «شاه رفت»، پایان شب سیاه استبداد و آغاز فجر انقلاب بود.

تاریخی و انقلابی
3

فرار شاه، نتیجه استقامت ملتی بود که جز خدا از هیچ قدرتی نمی‌ترسید.

تاریخی و انقلابی
4

روز ۲۴ دی، روزی که مجسمه‌های طاغوت پایین کشیده شد و بت‌های زمانه شکست.

تاریخی و انقلابی
5

شاه رفت و زمستان گذشت، و روسیاهی برای زغال‌های استعمار باقی ماند.

تاریخی و انقلابی
6

این فرار، یک سفر معمولی نبود؛ اعتراف به شکست در برابر اراده پولادین ملت ایران بود.

تاریخی و انقلابی
7

اشک شوق مردم در ۲۴ دی ۵۷، بارانی بود که غبار غم را از چهره ایران شست.

تاریخی و انقلابی
8

فرار محمدرضا پهلوی، درس عبرتی است برای تمام دیکتاتورهایی که به بیگانه تکیه می‌کنند نه به مردم.

تاریخی و انقلابی
9

۲۴ دی، روز پیروزی خون بر شمشیر و روز فروریختن هیمنه پوشالی سلطنت ۲۵۰۰ ساله بود.

تاریخی و انقلابی
10

دیو چو بیرون رود فرشته درآید... سالروز فرار شاه و بشارت آمدن امام مبارک.

تاریخی و انقلابی

تحلیلی و سیاسی

1

شاه وقتی صدای انقلاب مردم را شنید که دیر شده بود. ۲۴ دی روز پیروزی بصیرت است.

تحلیلی و سیاسی
2

حمایت‌های آمریکا و غرب نتوانست دیکتاتور را در برابر خشم مقدس مردم حفظ کند.

تحلیلی و سیاسی
3

فرار شاه، فروپاشی ستون فقرات رژیم پهلوی و آغاز شمارش معکوس برای ۲۲ بهمن بود.

تحلیلی و سیاسی
4

سرنوشت محمدرضا پهلوی، آوارگی و مرگ در غربت بود؛ سرنوشت محتوم خائنین به وطن.

تحلیلی و سیاسی
5

مردم در ۲۴ دی جشن گرفتند، چون می‌دانستند رفتن شاه یعنی بازگشت استقلال و عزت.

تحلیلی و سیاسی
6

این روز تاریخی اثبات کرد که هیچ قدرتی بالاتر از قدرت مردمِ متحد و باایمان نیست.

تحلیلی و سیاسی
7

فرار شاه نشان داد که کاخ‌های ظلم، سست‌تر از خانه عنکبوت‌اند.

تحلیلی و سیاسی
8

آن‌ها که ثروت ملت را غارت کردند و رفتند، نامشان در زباله‌دان تاریخ ماند.

تحلیلی و سیاسی
9

۲۴ دی پایان وابستگی و سرسپردگی ایران به اجانب بود.

تحلیلی و سیاسی
10

یادآوری ۲۴ دی، تزریق امید به جامعه است که ایستادگی همیشه نتیجه می‌دهد.

تحلیلی و سیاسی

طنز و کنایه

1

شاه رفت و فقط خاطرات چمدان‌های پر از دلارش ماند!

طنز و کنایه
2

بلیط یک طرفه به مقصد ناکجاآباد؛ عاقبت کسی که به ملتش پشت کرد.

طنز و کنایه
3

«شاه رفت»؛ کوتاه‌ترین و شیرین‌ترین تیتر تاریخ روزنامه‌نگاری ایران.

طنز و کنایه
4

عاقبت فرار از دامن ملت، پناه بردن به دامن اربابان بی‌وفاست.

طنز و کنایه
5

شاه رفت، ولی ای کاش بدهی‌هایش به ملت را هم تسویه می‌کرد!

طنز و کنایه
6

آن همه ارتش و ساواک و گارد جاویدان، نتوانستند یک نفر را نگه دارند. قدرت خدا را ببین.

طنز و کنایه
7

تاج و تخت را گذاشت و جانش را برداشت و برد.

طنز و کنایه
8

از عقاب اوج‌گیرنده تا پرنده فراری؛ سقوط یک دیکتاتور.

طنز و کنایه
9

تاریخ مصرفش برای آمریکا تمام شد، مثل دستمال کاغذی دور انداخته شد.

طنز و کنایه
10

به مصر و پاناما و مراکش رفت، اما هیچ جا خانه پدری نمی‌شود که او نداشت.

طنز و کنایه

کوتاه و شعاری

1

شاه رفت، امام آمد.

کوتاه و شعاری
2

۲۴ دی؛ روز فرار طاغوت.

کوتاه و شعاری
3

پایان سلطنت، آغاز جمهوریت.

کوتاه و شعاری
4

ایران از قفس پرید.

کوتاه و شعاری
5

جشن ملی فرار شاه.

کوتاه و شعاری
6

سقوط دیکتاتور.

کوتاه و شعاری
7

طلوع آزادی مبارک.

کوتاه و شعاری
8

زمستان رفت و بهار آمد.

کوتاه و شعاری
9

خداحافظ دیکتاتور.

کوتاه و شعاری
10

روز پیروزی اراده ملت.

کوتاه و شعاری

واقعه ۲۴ دی ۵۷ چگونه رخ داد؟

در روز ۲۴ دی ۱۳۵۷، محمدرضا پهلوی پس از ماه‌ها اعتراضات گسترده مردمی و ناامیدی از حفظ قدرت، به بهانه استراحت و معالجه، ایران را به مقصد مصر ترک کرد. او در فرودگاه مهرآباد با چشمانی گریان و در میان تدابیر شدید امنیتی سوار بر هواپیما شد. بختیار (نخست‌وزیر وقت) امیدوار بود با خروج شاه خشم مردم فروکش کند، اما این اتفاق دقیقاً برعکس شد و مردم آن را نشانه پیروزی نهایی دانستند.

تیتر تاریخی «شاه رفت»

بلافاصله پس از اعلام خبر خروج شاه از رادیو، روزنامه‌های کیهان و اطلاعات با تیتر درشت و تاریخی «شاه رفت» منتشر شدند. تصاویر مردم که این روزنامه‌ها را روی سر گرفته بودند و در خیابان‌ها شادی می‌کردند، به نمادین‌ترین تصاویر انقلاب تبدیل شد. مردم اسکناس‌های دارای تصویر شاه را پاره می‌کردند و بین سربازان گل و شیرینی پخش می‌کردند.

مقصد و سرنوشت شاه پس از فرار

محمدرضا پهلوی پس از خروج از ایران، دورانی از آوارگی را تجربه کرد. او ابتدا به مصر رفت، سپس به مراکش، باهاما، مکزیک، آمریکا و پاناما سفر کرد. جالب اینکه متحدان غربی او که سال‌ها از او حمایت می‌کردند، حاضر به پذیرش او نبودند و او را مهره‌ای سوخته می‌دانستند. سرانجام او دوباره به مصر بازگشت و در انزوا و بیماری درگذشت.

تأثیر فرار شاه بر پیروزی انقلاب

خروج شاه، ضربه نهایی به روحیه ارتش و نیروهای وابسته به رژیم بود. بسیاری از فرماندهان ارتش و ساواک پس از فرار شاه، امید خود را از دست دادند و زمینه برای پیوستن بدنه ارتش به مردم فراهم شد. همچنین این رویداد راه را برای بازگشت امام خمینی (ره) که شرط بازگشتشان را خروج شاه اعلام کرده بودند، هموار کرد.

درس‌های تاریخی ۲۴ دی

مهمترین درس ۲۴ دی این است که تکیه بر قدرت‌های خارجی نمی‌تواند بقای هیچ حکومتی را تضمین کند. شاه با وجود داشتن یکی از مجهزترین ارتش‌های منطقه و حمایت کامل آمریکا، در برابر اراده مردم بی‌دفاع شکست خورد. این روز نشان‌دهنده قدرت «مشروعیت مردمی» در برابر «قدرت نظامی» است.

سوالات متداول

شاه در چه تاریخی از ایران فرار کرد؟
24 دی ماه 1357.
مقصد اول شاه پس از فرار کجا بود؟
کشور مصر (شهر اسوان) که انور سادات رئیس‌جمهور آن زمان میزبان او شد.
نخست‌وزیر ایران در زمان فرار شاه چه کسی بود؟
شاپور بختیار.
تیتر معروف روزنامه‌ها در آن روز چه بود؟
دو کلمه درشت: «شاه رفت».
چرا آمریکا شاه را راه نداد؟
چون دولت کارتر نگران بود که پذیرش شاه باعث اشغال سفارت آمریکا در تهران و به خطر افتادن منافعشان شود (که البته بعداً برای درمان موقت پذیرفتند و همان شد).
واکنش مردم به فرار شاه چه بود؟
ریختن به خیابان‌ها، پخش شیرینی، بوق زدن ماشین‌ها، پایین کشیدن مجسمه‌های شاه و جشن و پایکوبی.
شاه هنگام رفتن چه گفت؟
گفت «مدتی است احساس خستگی می‌کنم و احتیاج به استراحت دارم» و وعده داد بعد از معالجه برگردد.
چه کسی همراه شاه رفت؟
فرح دیبا (همسرش)، فرزندانش قبلاً رفته بودند و تعدادی از نزدیکان و خدمه.
آیا شاه اموالی هم با خود برد؟
بله، طبق اسناد، حجم زیادی از جواهرات سلطنتی و دلارهای نقد توسط هواپیما و کشتی خارج شد.
چرا 24 دی تعطیل رسمی نیست؟
چون یک مناسبت تاریخی شاد است اما در تقویم رسمی به عنوان تعطیلات ثبت نشده، ولی در رسانه‌ها و مراسمات گرامی داشته می‌شود.
WordAbyss - سالروز فرار شاه (۲۴ دی) | متن و عکس نوشته 1405