ترجمه: روی خود را به جانب کسی کردم که آسمانها و زمین را آفرید، در حالی که خالصانه به او رو آوردم و از مشرکان نیستم. همانا نماز و عبادتم و زندگی و مرگم برای خدا، پروردگار جهانیان است. شریکی برای او نیست و به این مأمور شدهام و من از مسلمانانم. خدایا! این قربانی از تو و برای توست. به نام خدا و خدا بزرگتر است. خدایا از من بپذیر.
متن دعا
4
ذکر کوتاه: «بِسْمِ اللَّهِ وَ اللَّهُ أَکْبَرُ» (گفتن این ذکر برای حلال شدن گوشت واجب است).
متن دعا
5
نیت قربانی: هنگام ذبح باید نیت کند که این حیوان را برای تقرب به خدا قربانی میکنم (نیت قلبی کافی است).
متن دعا
شرایط ذبح اسلامی
1
ذبح کننده باید مسلمان باشد.
شرایط ذبح اسلامی
2
حیوان باید رو به قبله باشد (سر و دست و پای حیوان به سمت قبله).
شرایط ذبح اسلامی
3
آلت ذبح باید آهنی و تیز باشد.
شرایط ذبح اسلامی
4
هنگام ذبح باید نام خدا (بسم الله) برده شود.
شرایط ذبح اسلامی
5
باید چهار رگ اصلی گردن به طور کامل بریده شود.
شرایط ذبح اسلامی
6
حیوان باید قبل از ذبح زنده باشد (حرکتی بکند).
شرایط ذبح اسلامی
7
بهتر است قبل از ذبح به حیوان آب داده شود.
شرایط ذبح اسلامی
8
از ذبح کردن حیوان در مقابل چشم حیوان دیگر خودداری شود.
شرایط ذبح اسلامی
9
بهتر است پوست کندن را تا زمانی که جان کاملاً از بدن حیوان خارج نشده، شروع نکنند.
شرایط ذبح اسلامی
10
کاردی که با آن ذبح میشود، نباید جلوی چشم حیوان تیز شود.
شرایط ذبح اسلامی
آداب معنوی
1
استغفار قبل از قربانی کردن.
آداب معنوی
2
دعا برای قبولی قربانی و رفع بلاها.
آداب معنوی
3
هدیه کردن ثواب قربانی به پیامبر (ص) و اهل بیت (ع) و اموات.
آداب معنوی
4
پاشیدن خون قربانی به در و دیوار خرافات است و در اسلام نهی شده است.
آداب معنوی
5
شکرگزاری پس از انجام قربانی.
آداب معنوی
اهمیت ذکر نام خدا هنگام ذبح
در اسلام، حلال بودن گوشت حیوان منوط به ذکر نام خداوند (بسم الله) در لحظه ذبح است. این امر نشان میدهد که مسلمان حق ندارد جان موجود زندهای را بگیرد مگر به اذن خالق آن و برای مصرف مشروع. ذکر خدا، روح حیوانیت را تطهیر کرده و غذا را گوارا میسازد.
مفهوم دعای قربانی
دعایی که هنگام ذبح خوانده میشود (وجهت وجهی...)، همان کلماتی است که حضرت ابراهیم (ع) بیان کرد. این دعا بیانگر توحید خالص و اعلام بندگی است؛ یعنی تمام زندگی و مرگ و عبادات من فقط برای خداست و هیچ شریکی برای او قائل نیستم.
حقوق حیوان در هنگام ذبح
اسلام حتی برای ذبح حیوان نیز آداب دقیقی دارد تا حیوان کمترین درد را متحمل شود. دستور به تیز کردن چاقو، آب دادن به حیوان، نبریدن سر تا قبل از خروج روح و نکشتن حیوان در برابر همنوعش، نشاندهنده رحمت و شفقت اسلامی حتی نسبت به حیوانات است.
نیت قربانی
مهمترین رکن قربانی، نیت «قربة الی الله» است. اگر قربانی برای تظاهر، چشم و همچشمی یا غیر خدا انجام شود، ارزشی ندارد. قرآن میفرماید: «گوشت و خون قربانی به خدا نمیرسد، بلکه تقوای شما به او میرسد».
سوالات متداول
آیا خواندن دعای طولانی هنگام ذبح واجب است؟
خیر، واجب نیست. واجب فقط گفتن «بسم الله» یا «الله اکبر» است، اما خواندن دعا مستحب است.
اگر رو به قبله بودن فراموش شود چه؟
اگر عمداً نباشد، گوشت حرام نمیشود. اما در صورت امکان باید رو به قبله باشد.
آیا خودمان باید دعا را بخوانیم؟
هر کس ذبح میکند باید بسم الله بگوید، اما صاحب قربانی هم میتواند دعا را بخواند.
دعای قربانی برای عقیقه فرق دارد؟
بله، برای عقیقه دعای خاص دیگری نیز وارد شده است، اما همین دعا هم کفایت میکند.
اگر قصاب بسم الله نگوید چه میشود؟
اگر عمداً نگوید، گوشت حرام (میته) میشود. اگر فراموش کند، اشکالی ندارد.
آیا زن میتواند سر حیوان را ببرد؟
بله، ذبح زن مسلمان با رعایت شرایط (تسمیه و...) صحیح و حلال است.
آب دادن به گوسفند قبل از ذبح واجب است؟
واجب نیست، اما مستحب مؤکد است و نشانه رحم و مروت است.
آیا بریدن کامل سر حیوان جایز است؟
مکروه است که سر را کاملاً جدا کنند پیش از آنکه جان حیوان خارج شود، اما گوشت حرام نمیشود.
دعای «وجهت وجهی» از کیست؟
این دعا منسوب به حضرت ابراهیم (ع) است و پیامبر اسلام (ص) نیز بر آن تأکید داشتهاند.