پاسداشت شاهنامه و هزار و یک شب در روز داستان‌گویی 1404

20 مارس

شاهنامه فردوسی

1

روز داستان‌گویی بدون نام فردوسی، خالق بزرگترین حماسه جهان، معنا ندارد.

شاهنامه فردوسی
2

شاهنامه، کاخ بلند نظم است که از باد و باران گزند نیافت؛ قصه‌ای که هویت ماست.

شاهنامه فردوسی
3

در روز جهانی داستان، یاد کنیم از رستم و سهراب، از سیمرغ و زال، که درس خرد و دلیری‌اند.

شاهنامه فردوسی
4

فردوسی با قصه‌هایش زبان پارسی را زنده کرد؛ ما مدیون این قصه‌گوی طوسیم.

شاهنامه فردوسی
5

شاهنامه فقط جنگ نیست؛ قصه خرد، وطن‌دوستی و نبرد همیشگی نیکی با بدی است.

شاهنامه فردوسی
6

هر بیت شاهنامه، چراغی است در تاریکی جهل. روز داستان‌گویی بر وارثان فردوسی مبارک.

شاهنامه فردوسی
7

بیایید در این روز، برای فرزندانمان از آرش کمانگیر و کاوه آهنگر بگوییم.

شاهنامه فردوسی
8

قصه‌های شاهنامه، ریشه در خاک ایران و سر در آسمان حکمت دارند.

شاهنامه فردوسی
9

حماسه فردوسی به ما آموخت که هنر نزد ایرانیان است و بس.

شاهنامه فردوسی
10

داستان سیاوش، روایت مظلومیت و پاکدامنی است که هرگز کهنه نمی‌شود.

شاهنامه فردوسی

هزار و یک شب

1

شهرزاد قصه‌گو، نماد قدرت کلمات در برابر شمشیر است؛ او با قصه مرگ را به زندگی تبدیل کرد.

هزار و یک شب
2

هزار و یک شب، مادر تمام داستان‌های تو در توی جهان است.

هزار و یک شب
3

افسون شرقی هزار و یک شب، قرن‌هاست که جهان را مسحور خود کرده است.

هزار و یک شب
4

در روز جهانی داستان، سفری کنیم به بغداد و ایران باستان، با قالیچه پرنده خیال.

هزار و یک شب
5

شهرزاد به ما آموخت که دانایی و بیان شیوا، برترین سلاح زنانه است.

هزار و یک شب
6

قصه‌های سندباد و علی‌بابا، بخشی از حافظه کودکی تمام مردم جهان است.

هزار و یک شب
7

هزار و یک شب، هزارتوی حکمت و سرگرمی است که پایانی ندارد.

هزار و یک شب
8

این کتاب، پل فرهنگی میان ایران، هند و جهان عرب است که قدرت قصه‌گویی را به رخ می‌کشد.

هزار و یک شب
9

جادوی قصه‌های کهن، درمان روح خسته انسان مدرن است.

هزار و یک شب
10

بیایید غبار از روی کتاب‌های قدیمی برداریم و دوباره مسحور کلمات شویم.

هزار و یک شب

تلفیق حکمت و هنر

1

ایران سرزمین قصه‌هاست؛ از مثنوی معنوی تا کلیله و دمنه، همه درس زندگی‌اند.

تلفیق حکمت و هنر
2

روز داستان‌گویی روز گرامیداشت نقالان و پرده‌خوانانی است که این میراث را حفظ کردند.

تلفیق حکمت و هنر
3

قصه‌های کهن ایرانی، کلاس درس اخلاق، فتوت و جوانمردی هستند.

تلفیق حکمت و هنر
4

ما مردمی هستیم که با شعر و قصه زاده می‌شویم و با آن زندگی می‌کنیم.

تلفیق حکمت و هنر
5

ادبیات کلاسیک ما، گنجینه‌ای است که جهان به آن غبطه می‌خورد.

تلفیق حکمت و هنر
6

قصه، زبان مشترک تمام اقوام ایرانی از کرد و لر تا ترک و بلوچ است.

تلفیق حکمت و هنر
7

حکایت‌های سعدی و عطار، نسخه‌های شفابخش برای دردهای اجتماعی امروزند.

تلفیق حکمت و هنر
8

در روز جهانی داستان‌گویی، به ریشه‌هایمان برگردیم و اصالت خود را جشن بگیریم.

تلفیق حکمت و هنر
9

هر مادربزرگ ایرانی، یک شهرزاد قصه‌گوست.

تلفیق حکمت و هنر
10

پاسداری از زبان فارسی، پاسداری از خانه قصه‌های ماست.

تلفیق حکمت و هنر

شاهنامه؛ ستون فقرات هویت ملی و زبان فارسی

شاهنامه فردوسی تنها یک کتاب شعر یا مجموعه داستان نیست؛ بلکه سند هویت ملی ایرانیان و حافظ زبان فارسی است. فردوسی با سرودن این اثر سترگ در زمانی که زبان فارسی در خطر نابودی بود، با ابزار «داستان‌گویی» و «حماسه»، روح دلیری و خردورزی را در کالبد ایرانیان دمید. داستان‌های شاهنامه سرشار از آموزه‌های اخلاقی، وطن‌پرستی و ستایش خرد است.

هزار و یک شب؛ اعجاز روایت در روایت

کتاب هزار و یک شب (هزار افسان) یکی از شاهکارهای ادبیات داستانی جهان است که ریشه در فرهنگ ایرانی، هندی و عربی دارد. شخصیت شهرزاد، نماد هوش و درایت است که با نیروی داستان‌گویی، خشم پادشاه را مهار کرده و مرگ را به تعویق می‌اندازد. تکنیک «داستان در داستان» این کتاب، الهام‌بخش بسیاری از نویسندگان بزرگ جهان بوده است.

سنت نقالی و پرده‌خوانی

ایران دارای سنتی غنی در اجرای نمایشی داستان‌هاست. نقالی و پرده‌خوانی، هنرهایی هستند که داستان‌های حماسی و مذهبی را سینه به سینه منتقل کرده‌اند. نقالان با حرکات بدن، تغییر لحن و استفاده از چوب‌دست (منتشر)، تماشاگران را مسحور می‌کردند. ثبت نقالی در میراث ناملموس یونسکو، نشان‌دهنده اهمیت جهانی این هنر ایرانی است.

تفاوت اسطوره و تاریخ در ادبیات کهن

در متون کهن ایرانی، مرز میان اسطوره و تاریخ گاهی محو می‌شود. بخش پیشدادیان شاهنامه کاملاً اسطوره‌ای، بخش کیانیان پهلوانی-حماسی و بخش ساسانیان تاریخی است. این ترکیب هوشمندانه باعث شده تا حقایق تاریخی با آرمان‌های بلند انسانی و نمادهای جاودانه در هم آمیزند و تاثیرگذاری عمیق‌تری بر مخاطب داشته باشند.

ضرورت بازخوانی متون کلاسیک برای نسل جدید

در هجوم فرهنگ‌های بیگانه، بازگشت به متون کلاسیک مثل شاهنامه، مثنوی و گلستان، راهی برای خودشناسی است. بازنویسی این داستان‌ها به زبان ساده برای کودکان و نوجوانان، و تولید انیمیشن و بازی بر اساس قهرمانان ایرانی، وظیفه‌ای ملی برای حفظ این میراث گرانبها در عصر دیجیتال است.

سوالات متداول

نویسنده شاهنامه کیست و چقدر طول کشید تا نوشته شود؟
حکیم ابوالقاسم فردوسی، که حدود ۳۰ سال از عمر خود را صرف سرودن این اثر ۶۰ هزار بیتی کرد.
ریشه کتاب هزار و یک شب کجاست؟
هسته اصلی آن کتاب پهلوی «هزار افسان» است که بعدها به عربی ترجمه شد و داستان‌های دیگری به آن افزوده شد.
پیام اصلی داستان شهرزاد چیست؟
پیروزی خرد و کلام بر خشونت و زور؛ شهرزاد با قصه گفتن جامعه‌ای را اصلاح می‌کند.
نقالی چیست؟
یکی از قدیمی‌ترین شیوه‌های داستان‌گویی نمایشی در ایران است که نقال داستان‌های حماسی را با حرکات خاص روایت می‌کند.
چرا شاهنامه برای زبان فارسی مهم است؟
چون در زمانی که زبان عربی غالب شده بود، فردوسی با کمترین استفاده از واژگان عربی، زبان پارسی را احیا و تثبیت کرد.
مشهورترین داستان عاشقانه شاهنامه کدام است؟
داستان زال و رودابه و همچنین بیژن و منیژه از زیباترین عاشقانه‌های حماسی هستند.
آیا داستان‌های هزار و یک شب واقعی هستند؟
اکثر آن‌ها افسانه و تخیل هستند، اما بازتاب‌دهنده آداب و رسوم و فرهنگ مردم آن زمان می‌باشند.
کدام نویسندگان غربی از هزار و یک شب تاثیر گرفته‌اند؟
نویسندگانی مثل بورخس، ولتر و حتی مارسل پروست تحت تاثیر ساختار و محتوای این کتاب بوده‌اند.
روز بزرگداشت فردوسی چه روزی است؟
۲۵ اردیبهشت ماه روز بزرگداشت فردوسی است، اما در روز جهانی داستان‌گویی (۲۰ مارس) نیز از او یاد می‌شود.
سیمرغ در شاهنامه نماد چیست؟
نماد خرد الهی، درمان‌گری و یاری‌رسانی غیبی که زال و رستم را در مواقع بحرانی یاری می‌کند.
WordAbyss - یادآوری شاهنامه و هزار و یک شب در روز جهانی داستان‌گویی 1404