السلام علیک یا جواد الائمه... روضه امام جواد، روضه عطش است. وقتی زهر اثر کرد، جگرش سوخت. صدا زد: آب... اما آن زنِ نانجیب، نه تنها آب نداد، بلکه دستور داد کنیزان هلهله کنند تا صدای ناله امام به گوش کسی نرسد. (گریز به کربلا) یا جواد الائمه! تو تشنه بودی، اما لااقل بدنت زیر سم اسب نرفت...
روضه عطش
2
آی دلسوختگان! تصور کنید جوانی در حجره در بسته، دست و پا میزند. تشنه است، طلب آب میکند، اما ظرف آب را پیش چشمانش روی زمین میریزند. این صحنه چقدر شبیه روضه علی اصغر است...
روضه عطش
روضه بام خانه
1
بدن مطهر امام جواد (ع) سه روز روی بام خانه زیر آفتاب بود. اما روایت است که کبوتران آمدند و بالهایشان را سایبان کردند. آقا جان! کبوترها نگذاشتند آفتاب بدنت را بسوزاند، اما بمیرم برای آن بدنی که در گودال قتلگاه، سه روز زیر آفتاب سوزان کربلا ماند و سایبانی جز نیزه شکسته ها نداشت...
روضه بام خانه
2
میگویند وقتی پیکر را از بام به کوچه آوردند، شیعیان با گلاب و احترام تشییع کردند. کسی به پیکر جسارت نکرد. اما دلها بسوزد برای آن آقایی که با سم اسبها بر بدنش تاختند...
روضه بام خانه
روضه غربت در خانه
1
مرد، وقتی بیرون از خانه مشکل دارد، پناهش خانه است. اما وای از آن روزی که خانه، قتلگاه مرد شود. امام جواد (ع) در خانه خودش امنیت نداشت. همسرش قاتلش شد. زهر را داد و در را بست و رفت. امام ماند و تنهایی و درد... یا امام حسن، شما هم در خانه غریب بودید، اما همسرتان در را به روی شما نبست...
روضه غربت در خانه
2
غریب یعنی جوادالائمه، که در شهر غربت، دور از پدر و مادر، با لب تشنه جان داد و کسی نبود سرش را به دامن بگیرد.
روضه غربت در خانه
زمزمه
1
ای که در خانه خود هم غریبی / تو به درد دل عالم طبیبی
زمزمه
2
تشنه لب جان دادی و دلم سوخت / آتش غم به دل عالم افروخت
زمزمه
3
کفتران سایه به جسمت فکندند / وای از آن پیکر صد چاک و دربند (کربلا)
زمزمه
معنی و مفهوم روضه
روضه به معنای ذکر مصیبت اهل بیت (ع) با لحنی سوزناک است که هدف آن یادآوری مظلومیت ائمه و تحریک عواطف برای گریستن است. گریه بر مصائب اهل بیت، طبق روایات، موجب پاکی قلب و آمرزش گناهان میشود. روضه امام جواد (ع) معمولاً بر محورهای غربت، جوانی و عطش میچرخد.
عناصر اصلی روضه امام جواد (ع)
روضه خوانها در عزای جوادالائمه (ع) بر چند نکته کلیدی تأکید میکنند: 1. سن کم (جوانترین امام) 2. خیانت همسر (امفضل) 3. بسته شدن در حجره و هلهله کنیزان 4. تشنگی شدید امام هنگام شهادت 5. جسد بر بام خانه و سایه کردن کبوتران.
گریز به کربلا
سنت مداحی این است که هر روضهای در نهایت به مصائب امام حسین (ع) در کربلا گره زده شود (گریز). در روضه امام جواد، تشنگی ایشان به تشنگی امام حسین (ع) و سایه کردن کبوتران به بدن عریان سیدالشهدا زیر آفتاب تشبیه و مقایسه میشود تا اوج فاجعه کربلا نمایان شود.
تأثیر تربیتی روضه
شنیدن این مصائب، علاوه بر اجر معنوی، درسهایی از مقاومت، صبر در برابر خیانت و حفظ کرامت انسانی حتی در لحظات آخر زندگی را به شنونده منتقل میکند. تنهایی امام در خانه، هشداری است برای اهمیت انتخاب صحیح همسر و شریک زندگی.
سوزِ ابن الرضا
روضه امام جواد (ع) دل امام رضا (ع) را میلرزاند. شیعیان معتقدند با خواندن این روضه، در واقع مجلس عزای پسر را برای پدر برگزار میکنند و این باعث تقرب بیشتر به امام هشتم میشود.
سوالات متداول
روضه گریز چیست؟
اتصال دادن مصیبت یک معصوم به مصیبت بزرگ عاشورا و امام حسین (ع).
در روضه امام جواد به کدام شهید کربلا اشاره میشود؟
معمولاً به حضرت علی اکبر (به خاطر جوانی) و امام حسین (به خاطر عطش).
آیا داستان کبوتران در روضه سند دارد؟
بله، در منابع تاریخی و مقاتل نقل شده که پرندگان بر پیکر ایشان سایه افکندند.
سختترین بخش روضه امام جواد چیست؟
لحظهای که آب طلبید و همسرش آب را روی زمین ریخت و کنیزان شادی کردند.
چرا در روضه میگویند امام غریب بود؟
چون در شهر غربت (بغداد) و حتی در خانه خودش تنها و بیپناه بود.
آیا پیکر امام جواد مثله شد؟
خیر، پیکر ایشان سالم ماند و با احترام دفن شد (بر خلاف شهدای کربلا).
مداحان معروف چه شعری برای ایشان میخوانند؟
شعر «یا جواد الائمه ادرکنی» از معروفترین ذکرهاست.
آیا امام هادی در لحظه شهادت پدر حاضر بودند؟
طبق عقیده شیعه درباره حضور امام معصوم بر بالین امام قبلی، ایشان به صورت طیالارض حاضر شدند.
روضه خانگی امام جواد چه برکاتی دارد؟
باعث گشایش رزق و روزی و رفع گرفتاریهای دنیوی میشود (به دلیل صفت جود و بخشش ایشان).