اهمیت تاریخی و سیاسی خطبه فدکیه
خطبه فدکیه یکی از مهمترین اسناد تاریخی شیعه در اثبات حقانیت اهل بیت (ع) است. این خطبه تنها یک سخنرانی معمولی نیست، بلکه یک محاکمه علنی جریان نفاق و غصب خلافت است. حضرت زهرا (س) در این خطبه با استدلالی قوی و با استناد به آیات قرآن، بدعتهای ایجاد شده پس از رحلت پیامبر (ص) را افشا کردند و نشان دادند که مسئله فدک، بهانهای برای دفاع از مسئله مهمتر ولایت و رهبری جامعه اسلامی است.
بلاغت و فصاحت در کلام حضرت زهرا (س)
خطبه فدکیه اوج قله فصاحت و بلاغت عربی است. بسیاری از ادیبان و لغتشناسان بزرگ، این خطبه را همتراز با نهجالبلاغه امیرالمومنین (ع) میدانند. ساختار جملات، انتخاب دقیق کلمات، استدلالهای منطقی و استفاده از آرایههای ادبی در اوج تألم روحی و جسمی، نشاندهنده علم لدنی و جایگاه والای علمی حضرت صدیقه طاهره (س) است که وارث علم نبوی بودند.
محورهای اصلی خطبه فدکیه
این خطبه شریف شامل محورهای متعددی است از جمله: حمد و سپاس خداوند، شهادت به یگانگی خدا و رسالت پیامبر، بیان فلسفه احکام و شرایع دین (علل الشرایع)، تشریح وضعیت مردم در دوران جاهلیت و خدمات اسلام به آنان، دفاع از حق امیرالمومنین (ع)، نکوهش انصار به دلیل سکوتشان و هشدار نسبت به آینده امت اسلامی. این تنوع موضوعی، خطبه را به یک دوره فشرده معارف اسلامی تبدیل کرده است.
خطبه فدکیه؛ الگوی جهاد تبیین
در شرایطی که دستگاه تبلیغاتی حاکمیت وقت سعی در وارونه نشان دادن حقایق داشت، حضرت زهرا (س) با ایراد این خطبه، دست به «جهاد تبیین» زدند. ایشان اجازه ندادند روایت دروغین غاصبان در تاریخ تثبیت شود. امروز نیز این خطبه الگویی برای مؤمنین است تا در برابر تحریف حقایق و جنگ شناختی دشمن ساکت ننشینند و با منطق و استدلال از ارزشهای دینی دفاع کنند.
لزوم مطالعه و تدریس خطبه فدکیه
متاسفانه خطبه فدکیه هنوز در میان بسیاری از شیعیان مهجور است. ایام فاطمیه بهترین فرصت برای مطالعه، مباحثه و ترویج مفاهیم این خطبه نورانی است. سفارش شده است که این خطبه همانند قرآن حفظ و به فرزندان آموزش داده شود تا نسلهای آینده با ریشههای اعتقادی و تاریخی مکتب تشیع آشنا باشند و بدانند برای حفظ ولایت چه هزینههای سنگینی پرداخت شده است.