ماجرای سه روز روزه گرفتن اهل بیت و افطار دادن به فقیر 1405

25 ذی‌الحجه

داستان کامل

1

حسنین (ع) در کودکی بیمار شدند. پیامبر (ص) به حضرت علی (ع) و فاطمه (س) پیشنهاد کردند برای شفای آنان نذر کنند.

داستان کامل
2

اهل بیت نذر کردند که اگر کودکان شفا یابند، سه روز روزه بگیرند. حسنین (ع) شفا یافتند.

داستان کامل
3

خانواده روزه گرفتند، اما غذایی در خانه نبود. علی (ع) مقداری پشم ریسید یا وامی گرفت و کمی جو تهیه کرد.

داستان کامل
4

حضرت زهرا (س) نان پخت. هنگام افطار روز اول، مسکینی (فقیر) در زد. آن‌ها سهم افطار خود را به او دادند و با آب افطار کردند.

داستان کامل
5

روز دوم نیز روزه گرفتند. هنگام افطار، یتیمی در زد و کمک خواست. باز هم غذای خود را ایثار کردند.

داستان کامل
6

روز سوم، اسیری در زد. برای بار سوم، تمام نان‌ها را به اسیر دادند و خود گرسنه ماندند.

داستان کامل
7

صبح روز چهارم، پیامبر (ص) دید که علی (ع) و فرزندانش از شدت گرسنگی می‌لرزند و چشم‌هایشان گود افتاده است.

داستان کامل
8

پیامبر غمگین شد، اما ناگهان جبرئیل نازل شد و سوره «انسان» (هل اتی) را آورد.

داستان کامل
9

خداوند در این سوره، پاداش ایثار آنان را بهشت جاودان و لباس‌های حریر و نعمت‌های فراوان معرفی کرد.

داستان کامل
10

آیه «وَیُطْعِمُونَ الطَّعَامَ عَلَى حُبِّهِ مِسْکِینًا وَیَتِیمًا وَأَسِیرًا» سند این ایثار بزرگ است.

داستان کامل

نکات تربیتی

1

ایثار یعنی بخشیدن چیزی که خودت به آن نیاز شدید داری (ویؤثرون علی انفسهم ولو کان بهم خصاصة).

نکات تربیتی
2

اهل بیت غذا را «علی حبه» (با وجود علاقه و نیاز به آن) یا «به خاطر دوستی خدا» بخشیدند.

نکات تربیتی
3

آن‌ها هیچ پاداش و تشکری از فقرا نخواستند: «لَا نُرِیدُ مِنکُمْ جَزَاءً وَلَا شُکُورًا».

نکات تربیتی
4

همکاری کل اعضای خانواده (حتی فضه خادمه) در این نذر، درس اتحاد در کار خیر است.

نکات تربیتی
5

اهمیت وفای به عهد و نذر: حتی با وجود گرسنگی شدید، نذر خود را نشکستند.

نکات تربیتی
6

کمک به یتیم و اسیر و فقیر، بدون پرسش از دین و ایمان آن‌ها انجام شد.

نکات تربیتی
7

خداوند پاداش عمل خالصانه را سریع می‌دهد (نزول سوره).

نکات تربیتی

روایت شاعرانه

1

سه شب گرسنه بخفتند و نان خود دادند / به این سخا و کرامت، خدا گواه آمد.

روایت شاعرانه
2

مسکین و یتیم و اسیر آمد / بر درگه شاهِ بی‌نظیر آمد.

روایت شاعرانه
3

نان جوین و سفره خالی، ولی پر از / نورِ حضورِ حضرتِ معبودِ ذوالمنن.

روایت شاعرانه
4

هل اتی در شأنشان آمد فرود / مرحبا بر این همه احسان و جود.

روایت شاعرانه
5

فاطمه نان پخت با دستانِ کار / تا دهد افطارِ حیدر را قرار / لیک سائل زد به در، نان را بداد / درسِ ایثار و وفا را یاد داد.

روایت شاعرانه
6

شیعه یعنی پیرو هل اتی / شیعه یعنی عاشق آل عبا.

روایت شاعرانه
7

نه فقط نان، که جان بخشیدند / آبروی جهان بخشیدند.

روایت شاعرانه

شأن نزول سوره دهر (انسان)

اکثر مفسران شیعه و اهل سنت (مانند زمخشری در کشاف و فخر رازی) تأیید کرده‌اند که آیات آغازین سوره انسان (آیات 5 تا 22) درباره اهل بیت پیامبر (ص) نازل شده است. این ماجرا آنقدر مشهور است که به یکی از فضایل غیرقابل انکار امیرالمؤمنین (ع) و حضرت زهرا (س) تبدیل شده است.

اطعام خالصانه

نکته کلیدی در این داستان، «اخلاص» است. اهل بیت (ع) به فقیر، یتیم و اسیر غذا دادند و گفتند: «إِنَّمَا نُطْعِمُکُمْ لِوَجْهِ اللَّهِ» (ما فقط برای رضای خدا به شما غذا می‌دهیم). آن‌ها منتظر تشکر یا جبران نبودند. این سطح از خلوص، عمل آن‌ها را در تاریخ جاودانه کرد.

تفسیر مسکین، یتیم و اسیر

این سه گروه، نمایندگان اقشار آسیب‌پذیر جامعه بودند. «مسکین» زمین‌گیر است، «یتیم» بی‌پناه است و «اسیر» دربند است (جالب اینکه در آن زمان اسیران معمولاً کافر بودند، اما اهل بیت بدون تبعیض به او کمک کردند).

فضه خادمه

در این ماجرا، فضه کنیز حضرت زهرا (س) نیز همراهی کرد و سهم افطار خود را بخشید. این نشان می‌دهد که در خانه اهل بیت، خدمتکار و ارباب در کمالات انسانی و معنوی با هم شریک و همراهند.

سوالات متداول

اهل بیت چند روز روزه گرفتند؟
سه روز پیاپی.
چرا آن‌ها روزه گرفتند؟
به خاطر نذری که برای شفای امام حسن و امام حسین (ع) کرده بودند.
چه کسانی در این روزه شرکت داشتند؟
امام علی (ع)، حضرت فاطمه (س)، امام حسن (ع)، امام حسین (ع) و فضه خادمه.
چه کسانی درِ خانه را زدند؟
شب اول مسکین (فقیر)، شب دوم یتیم، شب سوم اسیر.
آیه مشهور این ماجرا چیست؟
آیه 8 سوره انسان: وَیُطْعِمُونَ الطَّعَامَ عَلَى حُبِّهِ مِسْکِینًا وَیَتِیمًا وَأَسِیرًا.
پاداش خداوند چه بود؟
نزول سوره انسان و وعده بهشت و لباس‌های حریر و نعمت‌های خاص.
آیا آن‌ها خودشان با چه افطار کردند؟
فقط با آب افطار کردند و گرسنه خوابیدند.
نام دیگر سوره انسان چیست؟
سوره دهر یا سوره هل اتی.
این ماجرا در چه سالی بود؟
بنا بر روایات، در مدینه و سال‌های اولیه هجرت بوده است.
درس اصلی داستان چیست؟
مقدم داشتن دیگران بر خود (ایثار) و انجام کار فقط برای رضای خدا.
WordAbyss - ماجرای سه روز روزه اهل بیت | داستان نزول سوره انسان 1405