بزرگداشت شیخ شهاب‌الدین سهروردی (شیخ اشراق) 1405

8 مرداد

رسمی

1

هشتم مرداد، روز بزرگداشت شیخ شهاب‌الدین سهروردی، فیلسوف نور و بنیان‌گذار حکمت اشراق گرامی باد.

رسمی
2

سهروردی، احیاگر حکمت خسروانی و پیونددهنده اندیشه ایران باستان با معارف ناب اسلامی است.

رسمی
3

گرامی می‌داریم یاد و نام شیخ شهید، که با «حکمت‌الاشراق» خود، افق‌های نوینی را در فلسفه جهان گشود.

رسمی
4

شیخ اشراق، ستاره‌ای درخشان در آسمان تمدن اسلامی است که نور دانایی‌اش هرگز خاموش نمی‌شود.

رسمی
5

روز بزرگداشت سهروردی، روز تکریم عقلانیت، معنویت و عرفان اسلامی است.

رسمی
6

شهاب‌الدین سهروردی، حکیمی که حقیقت را در پرتو نور جستجو می‌کرد و جان بر سر این جستجو نهاد.

رسمی
7

میراث سهروردی، گنجینه‌ای از معرفت شناسی نوری است که هنوز هم برای جهان تازگی دارد.

رسمی
8

بزرگداشت شیخ اشراق، پاسداشت هویت فلسفی و فرهنگی ایران زمین است.

رسمی
9

او که جوانمرگ شد اما اندیشه‌اش هزاران سال پیر و پخته باقی ماند.

رسمی
10

هشتم مرداد، فرصتی برای بازخوانی آثار و اندیشه‌های نابغه زنجانی دنیای اسلام.

رسمی

فلسفی

1

«نور»، کلیدواژه فهم هستی در اندیشه سهروردی است؛ همه چیز از نور است و به سوی نور باز می‌گردد.

فلسفی
2

سهروردی ثابت کرد که استدلال عقلی بدون شهود قلبی، پای چوبین است.

فلسفی
3

فلسفه اشراق، نردبانی است از برهان به سوی عرفان؛ از دانستن به سوی دیدن.

فلسفی
4

شیخ اشراق معتقد بود حقیقت را نمی‌توان تنها با کلمات صید کرد، باید با جان چشید.

فلسفی
5

تمثیل‌های زیبای سهروردی (عقل سرخ، آواز پر جبرئیل) هنر و فلسفه را به هم آمیخته است.

فلسفی
6

در مکتب اشراق، علم حقیقی همان «حضور» است؛ حضور نور در برابر نورالانوار.

فلسفی
7

سهروردی حکمت ایرانیان باستان (پهلویون) را با آیات قرآن و روایات اسلامی درآمیخت و حکمتی نو آفرید.

فلسفی
8

او معلم ثالث است؛ معلمی که درس عشق و نور را در مکتب فلسفه تدریس کرد.

فلسفی
9

برای سهروردی، فرشتگان تنها موجودات انتزاعی نیستند، بلکه کارگزاران نور در عالم هستی‌اند.

فلسفی
10

فلسفه او، فلسفه صبح است؛ فلسفه بیداری و تابش بر تاریکی‌های جهل.

فلسفی

تاریخی

1

شهاب‌الدین یحیی بن حبش سهروردی، ملقب به شیخ اشراق، در سال ۵۴۹ در سهرورد زنجان دیده به جهان گشود.

تاریخی
2

نبوغ سرشار او چنان بود که در جوانی بر قله‌های دانش زمان خود ایستاد و حسادت‌ها را برانگیخت.

تاریخی
3

سفر او به حلب و مناظرات آتشینش، سرانجام منجر به صدور فتوای قتل و شهادت مظلومانه‌اش در ۳۸ سالگی شد.

تاریخی
4

او را «شیخ مقتول» و «شیخ شهید» نیز می‌نامند؛ شهیدی در راه دانایی و حقیقت‌جویی.

تاریخی
5

قبر او در حلب (سوریه) است، اما یادش در قلب تمام حکمت‌دوستان جهان زنده است.

تاریخی
6

سهروردی در عمر کوتاه خود بیش از ۵۰ اثر ارزشمند به زبان‌های فارسی و عربی نگاشت.

تاریخی
7

او حلقه اتصال ابن‌سینا و ملاصدرا در تاریخ فلسفه اسلامی است.

تاریخی
8

تاثیر سهروردی بر فلاسفه بعدی، به ویژه بر مکتب اصفهان و حکمت متعالیه، انکارناپذیر است.

تاریخی
9

کتاب «حکمت الاشراق» او، مانیفست فلسفه نوری و یکی از شاهکارهای فکری بشر است.

تاریخی
10

یادش گرامی، که شمع وجودش زود سوخت اما جهانی را روشن کرد.

تاریخی

ادبی_عرفانی

1

ای شیخ نور! از مشرق جان بر ما بتاب که سخت محتاج روشنایی هستیم.

ادبی_عرفانی
2

سهروردی، سیمرغی بود که در قاف قربت آشیان داشت و به زبان مرغان سخن می‌گفت.

ادبی_عرفانی
3

«عقل سرخ» تو، هنوز هم راهنمای سالکانی است که در کوهستان حقیقت سرگردانند.

ادبی_عرفانی
4

تو نشان دادی که فلسفه تنها مشق سیاه روی کاغذ نیست، بلکه پروازی سفید در آسمان معناست.

ادبی_عرفانی
5

ای شهید راه دانایی، خون تو مرکب قلم‌هایی شد که حقیقت را می‌نویسند.

ادبی_عرفانی
6

آواز پر جبرئیل را تنها گوش‌های محرم تو می‌شنیدند.

ادبی_عرفانی
7

در غربت غرب، تو طلوع کردی تا به ما بیاموزی شرق حقیقی، دیار نور است.

ادبی_عرفانی
8

حکایت‌های رمزآلودت، کلیدهایی هستند برای قفل‌های زنگ‌زده روح ما.

ادبی_عرفانی
9

سهروردی جان! تو در ۳۸ سالگی به ابدیت پیوستی و ما در پیری هنوز اندر خم یک کوچه‌ایم.

ادبی_عرفانی
10

سلام بر تو روزی که زاده شدی، روزی که در خون غلتیدی و روزی که دوباره برانگیخته خواهی شد.

ادبی_عرفانی

شیخ اشراق کیست؟

شهاب‌الدین یحیی سهروردی (۵۴۹-۵۸۷ ه.ق)، معروف به شیخ اشراق، فیلسوف نامدار ایرانی و اهل سهرورد زنجان است. او بنیان‌گذار مکتب فلسفی «اشراق» است که بر پایه اصالت «نور» و ترکیب استدلال عقلی با کشف و شهود قلبی بنا شده است. او در جوانی و در سن ۳۸ سالگی به دلیل دسیسه علما قشری و حسود در حلب به شهادت رسید.

فلسفه اشراق چیست؟

در فلسفه اشراق، حقیقت هستی «نور» است. خداوند «نورالانوار» (نور نورها) است و سایر موجودات مراتب مختلفی از تابش این نور هستند. سهروردی معتقد بود که عقل و استدلال (بحث) برای رسیدن به حقیقت لازم است اما کافی نیست؛ سالک باید با تهذیب نفس و ریاضت، به مرحله «ذوق» و «شهود» برسد تا حقیقت را مستقیماً ببیند.

احیای حکمت ایران باستان

یکی از کارهای بزرگ سهروردی، احیای حکمت حکمای ایران باستان (مانند جاماسب، فرشوشتر و بزرگمهر) و تلفیق آن با معارف اسلامی بود. او معتقد بود ایرانیان باستان موحد بوده و دارای «حکمت خسروانی» (حکمت نوری) بوده‌اند. او فرشتگان زرتشتی (امشاسپندان) را با عقول و انوار فلسفی تطبیق داد.

آثار برجسته سهروردی

مهم‌ترین اثر فلسفی او کتاب «حکمت الاشراق» است. علاوه بر آثار سنگین فلسفی به زبان عربی، او رساله‌های تمثیلی و داستانی بسیار زیبایی به زبان فارسی دارد که از شاهکارهای نثر فارسی محسوب می‌شوند، مانند: عقل سرخ، آواز پر جبرئیل، صفیر سیمرغ و لغت موران.

مرگ تراژیک سهروردی

صراحت لهجه، نبوغ بالا و استفاده از اصطلاحات باستانی ایران باعث شد تا فقهای متعصب حلب او را به انحراف دینی متهم کنند. آن‌ها صلاح‌الدین ایوبی را تحت فشار گذاشتند و سرانجام پسر صلاح‌الدین (ملک ظاهر) که دوست سهروردی بود، ناچار تسلیم شد و سهروردی در زندان قلعه حلب به شهادت رسید (گفته می‌شود او را خفه کردند یا گرسنگی دادند).

سوالات متداول

روز بزرگداشت سهروردی چه روزی است؟
۸ مرداد ماه در تقویم رسمی ایران به نام روز بزرگداشت شیخ شهاب‌الدین سهروردی نامگذاری شده است.
چرا به او شیخ اشراق می‌گویند؟
زیرا او بنیان‌گذار مکتب فلسفی «اشراق» (به معنای درخشیدن و روشن شدن) است.
نورالانوار در فلسفه او به چه معناست؟
به معنای خداوند متعال است که منبع اصلی تمام نورها و هستی‌بخش تمام موجودات است.
زادگاه سهروردی کجاست؟
شهر سهرورد در استان زنجان ایران.
سهروردی در چند سالگی درگذشت؟
او بسیار جوان بود و در حدود ۳۸ سالگی (۵۸۷ هجری قمری) به شهادت رسید.
آیا سهروردی شیعه بود؟
در آثار او ارادت به اهل بیت (ع) و مفاهیم شیعی دیده می‌شود، هرچند شرایط خفقان زمانه اجازه بروز صریح نمی‌داد.
معروف‌ترین داستان تمثیلی او چیست؟
داستان «عقل سرخ» و «آواز پر جبرئیل» از مشهورترین رساله‌های فارسی او هستند.
تفاوت فلسفه مشاء و اشراق چیست؟
فلسفه مشاء (ابن سینا) بیشتر بر استدلال عقلی محض تکیه دارد، اما فلسفه اشراق شهود و اشراق قلبی را مکمل عقل می‌داند.
قبر سهروردی کجاست؟
در شهر حلب در کشور سوریه.
میراث سهروردی چه تاثیری بر ملاصدرا داشت؟
ملاصدرا در حکمت متعالیه خود، از ترکیب فلسفه مشاء، عرفان ابن‌عربی و حکمت اشراق سهروردی بهره بسیار برد.
WordAbyss - بزرگداشت شیخ اشراق سهروردی | پیام تبریک و فلسفی 1405