لطفا ته مانده برنج و نان سفره را دور نریزید؛ آن را خشک کنید و برای پرندگان پشت پنجره بگذارید.
راهکارهای عملی
2
در روزهای گرم و سرد سال، گذاشتن یک کاسه آب تازه در بالکن یا پشت بام، نجاتبخش جان پرندگان است.
راهکارهای عملی
3
از چسباندن آدامس روی زمین خودداری کنید؛ پرندگان فکر میکنند غذاست و باعث مرگشان میشود.
راهکارهای عملی
4
لانههای گنجشکها را در شکاف دیوارها و زیر سقفها خراب نکنید؛ آنها پناهی جز خانه ما ندارند.
راهکارهای عملی
5
کاشت درختانی مثل توت و زیتون تلخ در باغچهها، منبع غذایی عالی برای پرندگان شهری است.
راهکارهای عملی
6
در فصل لانهسازی و تخمگذاری، از هرس کردن شدید درختان خودداری کنید.
راهکارهای عملی
7
اگر جوجهای از لانه بیرون افتاده بود و زخمی نبود، آن را به آرامی به لانه برگردانید.
راهکارهای عملی
8
استفاده از سموم شیمیایی در باغچه را کاهش دهید تا حشرات که غذای جوجهها هستند، از بین نروند.
راهکارهای عملی
9
پنجرههای بزرگ شیشهای را با برچسب مشخص کنید تا پرندگان با سرعت به آنها برخورد نکنند.
راهکارهای عملی
10
غذای پرندگان را در جایی بگذارید که دست گربهها به آن نرسد.
راهکارهای عملی
فرهنگسازی
1
به کودکانمان یاد بدهیم که پرندگان اسباببازی نیستند؛ با سنگ یا تیرکمان آنها را نترسانند.
فرهنگسازی
2
مهربانی با حیوانات، تمرین مهربانی با انسانهاست.
فرهنگسازی
3
شهر فقط متعلق به انسانها نیست؛ پرندگان هم شهروندان آسمانی این شهرند.
فرهنگسازی
4
حمایت از گنجشکها، هزینه زیادی ندارد، فقط کمی توجه و محبت میخواهد.
فرهنگسازی
5
بیایید صدای گنجشکها را حفظ کنیم تا نسلهای بعد هم از این موسیقی لذت ببرند.
فرهنگسازی
6
هر بالکن میتواند یک رستوران کوچک برای گنجشکها باشد.
فرهنگسازی
7
دیدن پرندگان در حال غذا خوردن، آرامشبخشترین تصویر دنیاست.
فرهنگسازی
8
بیتفاوت نباشیم؛ اگر پرندهای زخمی دیدیم به مراکز دامپزشکی یا حامیان حیوانات اطلاع دهیم.
فرهنگسازی
9
حیوانات زبان ندارند که دردشان را بگویند، ما صدای آنها باشیم.
فرهنگسازی
10
حفاظت از محیط زیست شهری، وظیفه تک تک ماست.
فرهنگسازی
احادیث و روایات
1
پیامبر اکرم (ص): در هر جگر تری (هر موجود زندهای) پاداش است. (آب دادن به حیوانات صدقه است).
احادیث و روایات
2
از اذیت و آزار حیوانات بپرهیزید که خداوند از آن ناخشنود است.
احادیث و روایات
3
رحم کنید به کسانی که در زمیناند تا رحم کند به شما آن که در آسمان است.
احادیث و روایات
4
شکار حیوانات برای تفریح در اسلام نهی شده است.
احادیث و روایات
5
امام رضا (ع) ضامن آهو شد تا به ما درس مهربانی با حیوانات بدهد.
احادیث و روایات
6
آب و دانه دادن به پرندگان، باعث برکت خانه و دفع بلا میشود.
احادیث و روایات
7
لانه پرنده حرمت دارد، آن را ویران نکنید.
احادیث و روایات
8
حیوانات تسبیحگوی خدا هستند؛ آزار آنها گناه است.
احادیث و روایات
9
حضرت سلیمان (ع) با پرندگان سخن میگفت؛ ما نیز با زبان محبت با آنها سخن بگوییم.
احادیث و روایات
10
حقوق حیوانات در اسلام قرنها پیش از غرب مطرح شده است.
احادیث و روایات
تغذیه مناسب
1
ارزن و گندم بهترین غذا برای گنجشکها و یاکریمهاست.
تغذیه مناسب
2
تخمه آفتابگردان (خام و بدون نمک) برای بسیاری از پرندگان جذاب است.
تغذیه مناسب
3
خرده نان باید خشک و ریز باشد؛ نان خمیری باعث مشکلات گوارشی میشود.
تغذیه مناسب
4
میوههای قندی مثل سیب و گلابی (تکهتکه شده) در زمستان انرژی خوبی دارند.
تغذیه مناسب
5
از دادن چیپس، پفک و غذاهای شور و ادویهدار به پرندگان جداً خودداری کنید.
تغذیه مناسب
6
آب شکر رقیق برای شهدخواران و پرندگان ضعیف در سرما مفید است.
تغذیه مناسب
7
بادام زمینی خام و خرد شده منبع خوبی از چربی برای روزهای سرد است.
تغذیه مناسب
8
باقیمانده برنج پخته (بدون روغن زیاد) غذای مناسبی است.
تغذیه مناسب
9
ظروف غذاخوری پرندگان را مرتب بشویید تا باعث انتقال بیماری نشود.
تغذیه مناسب
10
تداوم در غذا دادن مهم است؛ پرندگان به محل غذا عادت میکنند.
تغذیه مناسب
چرا جمعیت گنجشکها رو به کاهش است؟
شاید باورنکردنی باشد، اما گنجشکهای خانگی در لیست گونههای در معرض تهدید قرار گرفتهاند. کاهش فضای سبز شهری، استفاده بیرویه از آفتکشها که منبع غذایی آنها (حشرات) را از بین میبرد، آلودگی هوا و طراحی مدرن ساختمانها (شیشههای رفلکس و نبود درز دیوار) از عوامل اصلی کاهش جمعیت آنهاست. حمایت از پرندگان شهری یک ضرورت زیستمحیطی است.
تغذیه صحیح پرندگان شهری؛ بایدها و نبایدها
بسیاری از مردم از سر دلسوزی به پرندگان غذا میدهند، اما ناآگاهانه به آنها آسیب میزنند. نانهای کپکزده سم است. غذاهای شور و فرآوری شده (مثل پفک) کشنده است. بهترین غذا دانه ارزن، گندم، و خرده نان خشک سالم است. در روز جهانی گنجشک، با تغذیه اصولی به بقای آنها کمک کنیم.
ساخت آبشخور و پناهگاه در بالکن
در تابستانهای گرم، یافتن آب سالم بزرگترین چالش پرندگان شهری است. قرار دادن یک ظرف سفالی کمعمق آب در سایه، جان دهها پرنده را نجات میدهد. همچنین ساخت لانههای چوبی ساده یا کاشتن گیاهان متراکم در بالکن، پناهگاهی امن برای استراحت و فرار از شکارچیان فراهم میکند.
خطر آدامس و زبالههای پلاستیکی
ریختن آدامس جویده شده در خیابان، یکی از دلایل مرگ خاموش پرندگان است. آنها آدامس را با غذا اشتباه میگیرند و چسبندگی آن باعث انسداد سیستم گوارشی و مرگ دردناک میشود. همچنین پلاستیکها و نخهای رها شده میتوانند دور پای آنها بپیچند و باعث قطع عضو شوند. پاکیزه نگه داشتن محیط، اولین گام حمایت است.
اسلام و حقوق پرندگان
فرهنگ ایرانی و اسلامی مشحون از توصیههای اخلاقی درباره رعایت حقوق حیوانات است. روایات متعددی وجود دارد که شکستن تخم پرندگان، ویران کردن لانه و شکار تفریحی را گناه میشمارد. غذا دادن به پرندگان صدقهای جاریه محسوب میشود و باعث نزول رحمت الهی میگردد.
سوالات متداول
بهترین غذا برای گنجشک چیست؟
ارزن ریز، گندم خرد شده و خرده نان خشک و سالم.
آیا برنج پخته برای پرندگان ضرر دارد؟
اگر بدون نمک و روغن زیاد باشد، در حد اعتدال مشکلی ندارد و منبع کربوهیدرات است.
چرا نباید به پرندگان پفک یا چیپس داد؟
نمک و مواد نگهدارنده موجود در این تنقلات کلیه پرندگان را از کار میاندازد و باعث مرگشان میشود.
چطور لانه امن برای پرندگان بسازیم؟
با استفاده از چوب خام (بدون رنگ شیمیایی)، با سوراخ ورودی کوچک (تا کلاغ وارد نشود) و قرار دادن در ارتفاع.
اگر جوجه پرنده پیدا کردیم چه کنیم؟
اگر پر دارد، احتمالا در حال یادگیری پرواز است و والدینش مراقبش هستند؛ به آن دست نزنید. اگر لخت یا زخمی است به دامپزشک مراجعه کنید.
آیا گنجشکها آبتنی را دوست دارند؟
بله، به خصوص در تابستان. یک ظرف کم عمق آب برایشان بگذارید.
تاثیر امواج موبایل بر گنجشکها چیست؟
برخی تحقیقات نشان میدهد امواج الکترومغناطیس در جهتیابی و باروری پرندگان اختلال ایجاد میکند.
چه گیاهانی پرندگان را جذب میکنند؟
گلهای آفتابگردان، درخت توت، زیتون، و گیاهان بوتهای متراکم.
روز جهانی گنجشک چه هدفی دارد؟
آگاهسازی مردم درباره کاهش جمعیت گنجشکها و تشویق به حفاظت از پرندگان شهری.
آیا کشتن گنجشک گناه دارد؟
در اسلام کشتن بیدلیل هر حیوانی نهی شده و شکار تفریحی گنجشک جایز نیست.