خانواده عزیز، صبوری شما در پرستاری از بیمار، کمتر از عبادت نیست. خدا قوت.
همدلی و امید
2
سل پایان راه نیست، بلکه پیچی در جاده زندگی است که با همدلی شما به سلامت طی می شود.
همدلی و امید
3
دلگرم باشید که روزهای سخت سرفه و تب می گذرد و بهار سلامتی باز می گردد.
همدلی و امید
4
عشق و مراقبت شما، قوی ترین آنتی بیوتیک برای روحیه بیمار است.
همدلی و امید
5
در این روزهای درمان، تنها نیستید؛ دعای خیر ما و حمایت سیستم بهداشت همراه شماست.
همدلی و امید
6
هر قرصی که بیمار با دست پرمهر شما می خورد، قدمی به سوی روشنایی و شفاست.
همدلی و امید
7
بیماری عزیزتان درمان پذیر است؛ ایمان داشته باشید و امید را در خانه زنده نگه دارید.
همدلی و امید
8
سختی های ایزوله بودن موقت را تحمل کنید، روزهای در آغوش کشیدن بی دغدغه نزدیک است.
همدلی و امید
9
شما قهرمانان خاموش مبارزه با سل هستید که بار روانی بیماری را به دوش می کشید.
همدلی و امید
10
خداوند به دستان پرستارگونه شما برکت دهد که حافظ جان عزیزان خود هستید.
همدلی و امید
توصیه های مراقبتی
1
هوای خانه را تازه نگه دارید؛ باز گذاشتن پنجره ها دشمن باسیل سل است.
توصیه های مراقبتی
2
تغذیه مقوی بیمار، نیمی از راه درمان است. با عشق برایش غذا بپزید.
توصیه های مراقبتی
3
نظم در مصرف دارو حیاتی است؛ شما بهترین یادآور برای بیمار هستید.
توصیه های مراقبتی
4
ماسک زدن بیمار در هفته های اول، نشانه احترام به سلامت خانواده است، نه دوری عاطفی.
توصیه های مراقبتی
5
جدا کردن وسایل غذاخوری لازم نیست، شستشوی معمولی کافیست. وسواس به خرج ندهید.
توصیه های مراقبتی
6
حمایت عاطفی از بیمار مهم تر از حمایت جسمی است؛ نگذارید احساس طرد شدن کند.
توصیه های مراقبتی
7
نور خورشید بهترین ضدعفونی کننده طبیعی است؛ اجازه دهید نور به اتاق بیمار بتابد.
توصیه های مراقبتی
8
در کنار مراقبت از بیمار، مراقب سلامت خودتان هم باشید تا از پا نیفتید.
توصیه های مراقبتی
9
اگر سرفه های بیمار قطع شد، درمان را قطع نکنید. دوره درمان باید کامل شود.
توصیه های مراقبتی
10
برای چکاپ سایر اعضای خانواده حتماً به مرکز بهداشت مراجعه کنید.
توصیه های مراقبتی
روحیه بخشی
1
قوی باشید، چون عزیز بیمار شما به تکیه گاهی محکم نیاز دارد.
روحیه بخشی
2
این دوران گذراست، اما خاطره مهربانی های شما تا ابد در ذهن بیمار می ماند.
روحیه بخشی
3
لبخند شما پشت ماسک هم پیداست و به بیمار امید می دهد.
روحیه بخشی
4
خداوند شفادهنده است و دارو تنها وسیله؛ توکلتان را از دست ندهید.
روحیه بخشی
5
بهبودی بیمار شما، جشن پیروزی همه ماست.
روحیه بخشی
6
خستگی هایتان را درک می کنیم و دستان پرمهرتان را می بوسیم.
روحیه بخشی
7
شما با صبرتان، به واژه «خانواده» معنای عمیق تری بخشیدید.
روحیه بخشی
8
ترس را کنار بگذارید، دانش پزشکی امروز سل را شکست داده است.
روحیه بخشی
9
هر روز که می گذرد، به خط پایان بیماری نزدیک تر می شوید.
روحیه بخشی
10
افتخار کنید که در سختی ها، یار و یاور عزیزتان بودید.
روحیه بخشی
دعا و نیایش
1
خدایا، به نفس های خسته بیماران سل، طراوت و سلامتی بازگردان.
دعا و نیایش
2
پروردگارا، به خانواده هایی که درگیر بیماری هستند، صبر و آرامش عطا کن.
دعا و نیایش
3
یا شافی، داروی شفابخش خود را بدرقه راه درمان بیماران گردان.
دعا و نیایش
4
الهی، هیچ خانه ای درگیر رنج بیماری نباشد و چراغ سلامت در همه جا روشن باشد.
دعا و نیایش
5
خدایا، دستان لرزان مادرانی که از فرزند بیمارشان پرستاری می کنند را بگیر.
دعا و نیایش
6
بارالها، سایه شوم این بیماری را از سر تمام خانواده ها کم کن.
دعا و نیایش
7
ای پناه بی پناهان، امید ناامیدان را در مسیر درمان ناامید مکن.
دعا و نیایش
8
خدایا، به پزشکان و پرستاران قدرت و به بیماران شفای عاجل عنایت فرما.
دعا و نیایش
9
در پناه امن خدا باشید که او بهترین نگهبان است.
دعا و نیایش
10
آمین گوی دعاهای شما برای سلامتی عزیزانتان هستیم.
دعا و نیایش
رفع انگ و تبعیض
1
سل یک بیماری عفونی است، نه مایه شرمساری. سرتان را بالا بگیرید.
رفع انگ و تبعیض
2
انگ زدن به بیمار سل، دردناک تر از خود بیماری است. با آگاهی با آن مبارزه کنیم.
رفع انگ و تبعیض
3
هیچ کس مقصر ابتلا به سل نیست؛ میکروب ها تبعیض قائل نمی شوند.
رفع انگ و تبعیض
4
پنهان کردن بیماری به خاطر ترس از قضاوت دیگران، خطرناک است. شجاع باشید.
رفع انگ و تبعیض
5
حمایت از بیمار سل یعنی شکستن دیوارهای انزوا و تنهایی.
رفع انگ و تبعیض
6
بیمار مسلول گناهکار نیست، فقط بیمار است و حق دارد درمان شود.
رفع انگ و تبعیض
7
ما خانواده ها باید صدای رسای شکستن تابوی سل در جامعه باشیم.
رفع انگ و تبعیض
8
با رفتار عادی و محبت آمیز، حس ارزشمندی را به بیمار برگردانیم.
رفع انگ و تبعیض
9
جهل جامعه را با دانش و صبر خود پاسخ دهید.
رفع انگ و تبعیض
10
عشق و انسانیت، قوی تر از هر انگی است.
رفع انگ و تبعیض
نقش حیاتی خانواده در درمان سل
درمان بیماری سل طولانی مدت است (حداقل 6 ماه) و نیازمند مصرف منظم و روزانه داروهای متعدد است. در این مسیر طولانی، خستگی و ناامیدی بیمار شایع است. خانواده نقش «ناظر حمایتی» را ایفا می کند. حضور دلسوزانه اعضای خانواده و تشویق بیمار به ادامه درمان، مهمترین عامل در جلوگیری از شکست درمان و بروز مقاومت دارویی است. خانواده ای آگاه، تضمین کننده سلامتی بیمار است.
غلبه بر ترس و انگ اجتماعی
متاسفانه هنوز در برخی جوامع، نگاه منفی و ترسناکی نسبت به بیماری سل وجود دارد. این انگ (Stigma) باعث می شود بیماران بیماری خود را پنهان کنند یا خانواده ها احساس شرمندگی داشته باشند. متن های حمایتی تلاش می کنند این باور غلط را بشکنند و یادآوری کنند که سل یک بیماری عفونی عادی مثل ذات الریه است که خوشبختانه درمان قطعی دارد و نباید مایه خجالت باشد.
مراقبت از بیمار در منزل
بستری شدن در بیمارستان برای همه بیماران سل لازم نیست و اکثر آنها در خانه درمان می شوند. خانواده باید بداند که پس از دو هفته مصرف دارو، قابلیت انتقال بیماری به شدت کاهش می یابد. رعایت اصول بهداشتی ساده مثل تهویه مناسب اتاق (باز گذاشتن پنجره)، استفاده از ماسک توسط بیمار در هفته های اول و تغذیه سالم، برای ایمنی خانواده کافی است و نیازی به جداسازی کامل و آزاردهنده بیمار نیست.
حمایت روانی و معنوی
بیماری جسم را درگیر می کند اما روح را نیز می آزارد. افسردگی و اضطراب در بیماران سل شایع است. جملات امیدبخش، دعا و توکل به خداوند، و ایجاد فضای شاد و مثبت در خانه، سیستم ایمنی بیمار را تقویت می کند. خانواده هایی که با همدلی و محبت با بیمار رفتار می کنند، سرعت بهبودی عزیزشان را افزایش می دهند.
تغذیه و سبک زندگی
سل باعث تحلیل رفتن بدن و کاهش وزن می شود. خانواده باید با تهیه غذاهای پروتئینی و مقوی، به بازسازی بدن بیمار کمک کند. همچنین استراحت کافی و دوری از استرس، جزو لاینفک درمان است. حمایت خانواده در فراهم کردن این شرایط، نقش مکمل دارودرمانی را ایفا می کند.
سوالات متداول
آیا بیماری سل ارثی است؟
خیر، سل یک بیماری عفونی باکتریایی است و از طریق تنفس منتقل می شود، نه ژنتیک.
تا کی باید از بیمار دوری کنیم؟
معمولاً پس از 2 تا 3 هفته از شروع درمان موثر، بیمار دیگر ناقل نیست و می توان با رعایت احتیاط نسبی معاشرت کرد.
آیا ظروف غذای بیمار باید جدا شود؟
خیر، باکتری سل از طریق ظروف منتقل نمی شود. شستشوی معمولی با آب و مایع ظرفشویی کافی است.
چگونه به بیمار سل روحیه بدهیم؟
با رفتار عادی، پرهیز از دوری کردن افراطی، و یادآوری اینکه این بیماری کاملاً درمان می شود.
آیا خانواده بیمار هم باید دارو بخورند؟
بستگی به نظر پزشک دارد. معمولاً برای کودکان و افراد پرخطر خانواده درمان پیشگیرانه تجویز می شود.
رژیم غذایی مناسب برای بیمار سل چیست؟
غذای پرپروتئین (گوشت، تخم مرغ، حبوبات)، سبزیجات تازه و ویتامین ها برای تقویت سیستم ایمنی ضروری است.
آیا بیمار سل می تواند ازدواج کند؟
بله، پس از تکمیل دوره درمان و بهبودی کامل، هیچ منعی برای ازدواج و بچه دار شدن وجود ندارد.
هزینه داروهای سل چقدر است؟
در ایران، تمام داروهای خط اول درمان سل به صورت رایگان توسط مراکز بهداشت ارائه می شود.
اگر بیمار دارویش را قطع کند چه می شود؟
باکتری ها مقاوم می شوند و بیماری به «سل مقاوم به درمان» تبدیل می شود که درمانش بسیار سخت تر و طولانی تر است.
چرا تهویه اتاق مهم است؟
چون باسیل سل در هوای ساکن و تاریک باقی می ماند، اما جریان هوا و نور خورشید غلظت آن را کم می کند.