در فرهنگ ایرانی و اسلامی، عمو (برادر پدر) جایگاهی بسیار محترم دارد و به عنوان «پدر دوم» و تکیهگاه خانواده شناخته میشود. ضربالمثل «العم والد» (عمو مانند پدر است) ریشه در روایات دارد. روز تاسوعا که متعلق به حضرت عباس (ع)، عموی دلاور فرزندان امام حسین (ع) است، بهترین فرصت برای تکریم مقام عمو و قدردانی از زحمات و حمایتهای اوست. ارتباط دادن غیرت عمو به غیرت حضرت عباس، نشاندهنده اوج احترام است.
حضرت ابوالفضل (ع) رابطهای عاشقانه و حمایتی با برادرزادههایشان (به ویژه حضرت رقیه و سکینه) داشتند. ایشان هرگز اجازه نمیدادند کودکان احساس تشنگی یا ناامنی کنند. لقب «سقا» و تلاش ایشان برای آوردن آب، نماد مسئولیتپذیری در قبال خانواده برادر است. پیام تسلیت به عمو در روز تاسوعا، یادآوری این الگوی رفتاری است که عمو باید حامی و پاسبان حریم خانواده برادر باشد.
تاسوعا روزی است که اماننامه دشمن توسط حضرت عباس پاره شد. این پیام بزرگی برای مردان خانواده دارد: وفاداری به خانواده و برادر، قیمتی ندارد و با هیچ وعدهای قابل معامله نیست. وقتی به عموی خود پیام میدهید و او را «باغیرت» خطاب میکنید، در واقع او را به صفت برجسته قمر بنیهاشم متصف کردهاید که بزرگترین تمجید معنوی محسوب میشود.
همانطور که دعای عمو در حق برادرزاده گیراست، دعای خیر برادرزاده برای عمو نیز باعث تحکیم پیوند صله رحم میشود. در روز تاسوعا که درهای رحمت الهی به واسطه باب الحوائج باز است، دعا برای سلامتی و عزت عمو، باعث افزایش محبت و برکت در روابط فامیلی میشود.
فرستادن پیام تسلیت، تماس تلفنی یا دیدار با عمو در روز تاسوعا، مصداق بارز صله رحم است. اگر کدورتی وجود دارد، به حرمت دستان قلم شده حضرت عباس (ع) باید کنار گذاشته شود. محرم فصل آشتی دلهاست و عموها به عنوان بزرگتر فامیل، شایسته احترام و پیشقدم شدن کوچکترها برای عرض ادب هستند.
