شب های قدر یک فرآیند سه مرحله ای هستند. شب نوزدهم مرحله (تقدیر) و اندازه گیری است، شب بیست و یکم مرحله (ابرام) و محکم کاری، و شب بیست و سوم مرحله (امضا) و نهایی شدن. بنابراین، شب بیست و یکم از نظر رتبه وجودی و تاثیر در سرنوشت، جایگاهی بالاتر از شب نوزدهم دارد. در شب نوزدهم پرونده باز می شود و در شب بیست و یکم محتویات آن بررسی و تثبیت می گردد. غفلت در این شب می تواند فرصت های شب نوزدهم را هدر دهد.
علاوه بر روایاتی که احتمال قدر بودن این شب را قوی تر می دانند، تقارن آن با شهادت حضرت علی (ع) ویژگی منحصر به فردی به آن بخشیده است. توسل به امام معصوم که (قرآن ناطق) است، در شب نزول (قرآن صامت)، ترکیبی بی نظیر برای هدایت ایجاد می کند. در این شب، واسطه فیض الهی (امام) از دنیا می رود و این خلاء معنوی، آسمان و زمین را در حالتی خاص از اضطرار و تضرع قرار می دهد که استجابت دعا را تسریع می کند.
شب نوزدهم با اضطراب ضربت خوردن همراه است، اما شب بیست و یکم با حزن شهادت و فقدان پدر. این حزن عمیق، رقت قلب می آورد. در روایات داریم که خداوند نزد دل های شکسته است. بنابراین، زمینه برای دریافت رحمت الهی در شب بیست و یکم به دلیل این شکستگی دل، فراهم تر است. همچنین عبادت در این شب، نوعی همدردی با امام حسن (ع) و امام حسین (ع) و حضرت زینب (س) محسوب می شود.
وقتی از امام معصوم سوال شد که دقیقا کدام شب قدر است، ایشان با ابهام فرمودند: (چه آسان است دو شب را بیدار ماندن برای درک آنچه می خواهی). این نشان می دهد که شب بیست و یکم یکی از دو کاندیدای اصلی شب قدر است. مومن زرنگ کسی است که این شب را چنان پاس بدارد که گویی یقین دارد شب قدر همین است. تلاش در این شب، تضمین کننده بهره مندی از شب بیست و سوم خواهد بود.
با توجه به اینکه در شب بیست و یکم مقدرات محکم می شوند (ابرام)، توبه در این شب قدرت تغییر سرنوشت را دارد. اگر در شب نوزدهم تقدیری ناخوشایند برای بنده رقم خورده باشد، هنوز در شب بیست و یکم فرصت چانه زنی و تغییر آن با دعا و توبه وجود دارد. این آخرین فرصت ها قبل از امضای نهایی در شب بیست و سوم است.
