طنز یکی از بهترین راهها برای بیان واقعیتهای تلخ و شیرین اجتماعی است. در روز جهانی حقوق مصرفکننده، شوخی با چالشهای خرید، گرانی و روابط خریدار و فروشنده میتواند فضایی مفرح ایجاد کند و در عین حال، به صورت غیرمستقیم کاستیها را گوشزد نماید. خندیدن به ماجراهای چانهزنی یا تعارفات معمول ایرانی، استرس خریدهای روزمره را کاهش میدهد و ارتباط صمیمانهتری بین مردم ایجاد میکند.
یکی از سوژههای اصلی طنز در حقوق مصرفکننده، فرهنگ شیرین و گاهی عجیب چانهزنی در ایران است. اینکه خریدار همیشه فکر میکند قیمت بالاست و فروشنده همیشه قسم میخورد که سودی نکرده، دستمایه بسیاری از لطیفههاست. این نوع طنز ریشه در فرهنگ بازار ما دارد و نشاندهنده هوش اجتماعی مردم در تعاملات اقتصادی است.
گاهی طنز ابزاری برای نقد است. پیامکهای کنایهآمیز درباره گارانتیهایی که پاسخگو نیستند یا کیفیتهایی که با تبلیغات همخوانی ندارند، صدای اعتراض نرم مصرفکنندگان است. این نوع طنز (طنز سیاه یا انتقادی) باعث میشود تا مسئولین و تولیدکنندگان با زبان شوخی، متوجه دغدغههای جدی مردم شوند و برای حل آن تلاش کنند.
شوخی با خرید درمانی و لذت خرج کردن پول، حتی اگر جیب خالی شود، به جنبه روانشناختی مصرف اشاره دارد. بسیاری از پیامهای طنز بر این نکته دست میگذارند که خرید کردن با وجود تمام مشکلات اقتصادی، همچنان یکی از تفریحات و دلخوشیهای مردم است. این پیامها حس همدلی را در جامعه تقویت میکنند که همه ما در این شرایط اقتصادی مشابه هم هستیم.
نکته مهم در طنزهای روز مصرفکننده، حفظ ادب و احترام متقابل است. شوخیها نباید توهینآمیز باشند یا به قشر خاصی (چه کاسب و چه مشتری) بیاحترامی کنند. بهترین طنزها آنهایی هستند که هر دو طرف ماجرا (خریدار و فروشنده) با خواندن آن لبخند بزنند و فضای کسبوکار را تلطیف کنند.
