روز جهانی مهندسی برای توسعه پایدار (۴ مارس)، روزی است که توسط یونسکو نامگذاری شده تا دستاوردها و نقش حیاتی مهندسان و علم مهندسی در زندگی مدرن و توسعه پایدار را جشن بگیرد. برخلاف روز ملی مهندس در ایران (۵ اسفند) که یادبود خواجه نصیرالدین طوسی است، این روز تمرکز جهانی دارد و بر راهحلهای مهندسی برای چالشهایی نظیر تغییر اقلیم، کمبود آب، و انرژی پاک تأکید میکند. شعار این روز معمولاً حول محور «مهندسی برای آیندهای سالمتر» میچرخد.
ایران یکی از مهدهای مهندسی در جهان باستان است. شاهکارهایی مانند قناتهای کویری، بادگیرهای یزد، و سازههای آبی شوشتر، نبوغ مهندسی ایرانیان را در مدیریت منابع و همزیستی با طبیعت نشان میدهد. امروز نیز مهندسان ایرانی در حوزههای سدسازی، پتروشیمی، نانوتکنولوژی، و هوافضا پیشتاز هستند و با وجود تحریمها، توانستهاند چرخه صنعت کشور را با تکیه بر دانش بومی به گردش درآورند.
مهندسان سربازان خط مقدم جنگ اقتصادی و سازندگی هستند. در شرایطی که کشور نیاز به خودکفایی و کاهش وابستگی دارد، این مهندسان هستند که با بومیسازی قطعات، بهینهسازی خطوط تولید و نوآوری در روشها، تهدیدها را به فرصت تبدیل میکنند. حمایت از شرکتهای دانشبنیان و استارتاپهای مهندسی، کلید تحقق اقتصاد مقاومتی و جهش تولید است.
قدرت خلق و ساختن، مسئولیت سنگینی به همراه دارد. اخلاق مهندسی حکم میکند که ایمنی جان انسانها، سلامت محیط زیست و صرفه اقتصادی جامعه بر منافع شخصی یا شرکتی مقدم باشد. ریزش ساختمانها یا تخریب محیط زیست در اثر پروژههای عمرانی، هشداری برای رعایت دقیق استانداردهای اخلاقی و فنی است. مهندس متعهد، مهندسی است که وجدان بیدار دارد.
دنیای مهندسی به سرعت در حال تغییر است. تلفیق مهندسی سنتی با هوش مصنوعی، اینترنت اشیاء (IoT) و بیوتکنولوژی، افقهای جدیدی را گشوده است. مهندسان آینده باید علاوه بر تخصص فنی، دیدگاهی جامعنگر نسبت به مسائل زیستمحیطی و اجتماعی داشته باشند تا بتوانند تکنولوژی را در خدمت سعادت واقعی بشر قرار دهند، نه نابودی آن.
