۲۸ مرداد، یادآور تلخترین تجربه اعتماد به آمریکا در تاریخ معاصر ایران است.
سیاسی و بصیرتی
2
کودتای ۲۸ مرداد سند غیرقابل انکار خیانت دولتهای غربی به استقلالطلبی ملت ایران است.
سیاسی و بصیرتی
3
بازخوانی کودتای ۲۸ مرداد نشان میدهد که استکبار جهانی هرگز با ایرانی مستقل و قوی کنار نخواهد آمد.
سیاسی و بصیرتی
4
سقوط دولت مصدق، نتیجه جدایی از روحانیت آگاه و اعتماد خوشبینانه به لبخند دشمن بود.
سیاسی و بصیرتی
5
۲۸ مرداد لکه ننگی بر پیشانی مدعیان دموکراسی است که دولت منتخب مردم را سرنگون کردند.
سیاسی و بصیرتی
6
تاریخ ۲۸ مرداد معلمی سختگیر است که فریاد میزند: هزینه سازش با دشمن، بیشتر از هزینه چالش است.
سیاسی و بصیرتی
7
این روز نماد دخالت آشکار بیگانگان در سرنوشت ملتی است که تنها گناهش ملی کردن نفت خود بود.
سیاسی و بصیرتی
8
کودتای آمریکایی-انگلیسی ۲۸ مرداد، آتش زیر خاکستری شد که در بهمن ۵۷ شعله کشید.
سیاسی و بصیرتی
9
اعتماد به آمریکا، سرابی بود که دولت ملی را در ۲۸ مرداد به قعر چاه برد.
سیاسی و بصیرتی
10
امروز با بازخوانی ۲۸ مرداد، بیش از پیش به نعمت استقلال و ولایت فقیه پی میبریم.
سیاسی و بصیرتی
تاریخی
1
کودتای سیاه ۲۸ مرداد، پایان رویای دموکراسی در سایه اعتماد به غرب بود.
تاریخی
2
در چنین روزی، چکمهپوشان با دلارهای خارجی، خیابانهای تهران را تسخیر کردند.
تاریخی
3
عملیات آژاکس، نام رمز جنایتی بود که مسیر تاریخ ایران را برای ۲۵ سال منحرف کرد.
تاریخی
4
روز سقوط دولت دکتر مصدق، روزی که نفت ملی شد اما دولت ملی ماندگار نشد.
تاریخی
5
نقش شعبان بیمخها در ۲۸ مرداد نشان داد که جهل داخلی، بهترین ابزار برای نفوذ خارجی است.
تاریخی
6
بیست و هشت مرداد، روزی که رادیو تهران سقوط کرد و استبداد پهلوی بازگشت.
تاریخی
7
این کودتا تنها یک تغییر دولت نبود، بلکه سرکوب یک نهضت ملی و ضد استعماری بود.
تاریخی
8
نفت ایران بوی باروت گرفت و خیابانها بوی خیانت. سالروز کودتای ۲۸ مرداد گرامی باد.
تاریخی
9
تاریخ گواهی میدهد که چگونه امید یک ملت در ظهر گرم تابستان ۲۸ مرداد ذبح شد.
تاریخی
10
یادآوری این روز برای نسل جوان، چراغ راهی برای شناخت ماهیت استعمار فرانو است.
تاریخی
شرح واقعه کودتای ۲۸ مرداد
در روز ۲۸ مرداد، طرح مشترک سازمانهای جاسوسی سیا (آمریکا) و امآیسیکس (انگلستان) با نام عملیات آژاکس اجرایی شد. در این روز، اراذل و اوباش اجیر شده به همراه بخشهایی از ارتش شاهنشاهی به خیابانها ریختند و با حمله به مراکز دولتی و خانه دکتر مصدق، دولت قانونی او را ساقط کردند. این واقعه منجر به بازگشت محمدرضا پهلوی و آغاز دوران دیکتاتوری ۲۵ ساله شد.
چرایی سقوط دولت مصدق
تحلیلگران تاریخی بر این باورند که دکتر مصدق اگرچه رهبری ملیگرا و دلسوز بود، اما اشتباه استراتژیک او در اعتماد به دولت آمریکا و ایجاد شکاف با نیروهای مذهبی و آیتالله کاشانی، پایگاه مردمی او را تضعیف کرد. این جدایی باعث شد تا در روز کودتا، مردم صحنه را خالی کنند و کودتاچیان موفق شوند.
درسهای تاریخی برای امروز
مهمترین درس کودتای ۲۸ مرداد، عدم اعتماد به قدرتهای استکباری است. تاریخ نشان داده است که هرگاه دولتمردان ایرانی به وعدههای غرب دل خوش کردند، نتیجهای جز شکست و عقبگرد نداشتند. این واقعه ضرورت حفظ وحدت ملی و هوشیاری در برابر نفوذ را یادآوری میکند.
نقش انگلیس و آمریکا
اسناد منتشر شده توسط سازمان سیا سالها بعد رسماً تأیید کرد که این کودتا با طراحی و تأمین مالی مستقیم واشنگتن و لندن انجام شده است. هدف اصلی آنها، بازپسگیری کنترل نفت ایران و جلوگیری از الگو شدن ایران برای سایر کشورهای منطقه بود.
پیامدهای کودتا
پس از کودتا، کنسرسیومهای نفتی غربی دوباره بر چاههای نفت ایران مسلط شدند، سازمان مخوف ساواک تأسیس شد و فضای خفقان سیاسی بر کشور حاکم گردید. این دوران تاریک تا پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۵۷ ادامه داشت.
سوالات متداول
کودتای ۲۸ مرداد در چه سالی رخ داد؟
در سال ۱۳۳۲ شمسی (۱۹۵۳ میلادی).
چه کسانی در کودتا نقش اصلی داشتند؟
سازمان سیا (آمریکا)، اینتلیجنس سرویس (انگلیس) و عوامل داخلی دربار پهلوی.
نام عملیات کودتا چه بود؟
عملیات آژاکس (Operation Ajax).
چرا دولت مصدق سقوط کرد؟
به دلیل توطئه خارجی، شکاف بین رهبران ملی و مذهبی، و اعتماد اشتباه به آمریکا.
نقش شعبان جعفری چه بود؟
او معروف به شعبان بیمخ، سردسته اراذل و اوباشی بود که با ایجاد آشوب خیابانی زمینه سقوط دولت را فراهم کردند.
آیا آمریکا بابت کودتا عذرخواهی کرده است؟
مقامات آمریکایی سالها بعد به نقش خود اعتراف کردند اما عذرخواهی رسمی و جبران خسارتی صورت نگرفت.
تفاوت ۳۰ تیر و ۲۸ مرداد چیست؟
در ۳۰ تیر ۱۳۳۱ مردم با حمایت آیتالله کاشانی به خیابان آمدند و مصدق را برگرداندند، اما در ۲۸ مرداد به دلیل اختلاف، مردم در صحنه نبودند.
نتیجه کودتا چه شد؟
بازگشت شاه، تشکیل ساواک و تسلط دوباره غرب بر نفت ایران.
روز ۲۸ مرداد در تقویم چه نام دارد؟
سالروز کودتای آمریکایی ۲۸ مرداد و سقوط دولت دکتر مصدق.