بازخوانی جملات و تفکرات دکتر شریعتی 1405

29 خرداد

جملات ناب

1

خدایا، به من زیستنی عطا کن که در لحظه مرگ، بر بیهودگی‌ام سوگوار نباشم.

جملات ناب
2

من ترجیح می‌دهم حقیقتی تلخ را بدانم تا اینکه با دروغی شیرین فریب بخورم.

جملات ناب
3

آنها که رفتند، کاری حسینی کردند. آنها که ماندند، باید کاری زینبی کنند، وگرنه یزیدی‌اند.

جملات ناب
4

اگر تنها‌ترین تنهایان شوم، باز هم خدا هست. او جانشین همه نداشتن‌های من است.

جملات ناب
5

در بیکران زندگی دو چیز افسونم کرد: آبی آسمان که می‌بینم و می‌دانم نیست و خدایی که نمی‌بینم و می‌دانم هست.

جملات ناب
6

دوست داشتن از عشق برتر است. عشق یک جوشش کور است و پیوندی از سر نابینایی، اما دوست داشتن پیوندی خودآگاه است.

جملات ناب
7

دنیا را بد ساخته‌اند... کسی را که دوست داری، تو را دوست نمی‌دارد. کسی که تو را دوست دارد، تو دوستش نمی‌داری...

جملات ناب
8

خدایا، عقیده مرا از دست عقده‌ام مصون بدار.

جملات ناب
9

حسین (ع) بیشتر از آب، تشنه لبیک بود. افسوس که به جای افکارش، زخم‌های تنش را نشانمان دادند.

جملات ناب
10

برای شنا کردن به سمت مخالف رودخانه، قدرت و جرات لازم است وگرنه هر ماهی مرده‌ای هم می‌تواند از طرف موافق جریان آب حرکت کند.

جملات ناب

نیایش‌گونه‌ها

1

خدایا، به هر که دوست می‌داری بیاموز که عشق از زندگی کردن بهتر است و به هر که دوست‌تر می‌داری، بچشان که دوست داشتن از عشق برتر است.

نیایش‌گونه‌ها
2

خدایا، آتش مقدس شک را در من بیفروز تا همه چیز را بسوزاند و از خاکسترش یقین پدید آید.

نیایش‌گونه‌ها
3

پروردگارا، به روشنفکران ما مسئولیت، به عوام ما علم، به مومنان ما روشنایی و به علمای ما حقیقت ببخش.

نیایش‌گونه‌ها
4

خدایا رحمتی کن تا ایمان، نام و نان برایم نیاورد، قوتم بخش تا نانم را و حتی نامم را در خطر ایمانم افکنم.

نیایش‌گونه‌ها
5

الهی، توفیقم ده که بیش از آنکه طلب همدردی کنم، همدردی کنم.

نیایش‌گونه‌ها

کوتاه برای استوری

1

کلاس پنجم که بودم پسر درشت هیکلی در ته کلاس ما می‌نشست...

کوتاه برای استوری
2

ساعت‌ها را بگذارید بخوابند، بیهوده زیستن را نیاز به شمردن نیست.

کوتاه برای استوری
3

زن، عشق می‌کارد و کینه درو می‌کند.

کوتاه برای استوری
4

انسان مجبور است، اما مجبور است که آزاد باشد!

کوتاه برای استوری
5

نامم انسان است و نام خانوادگی‌ام فراموشی.

کوتاه برای استوری
6

آزادی، واژه زیبایی است که در قفس تنگ قانون زندانی شده است.

کوتاه برای استوری
7

من از روییدن خار بر سر دیوار دانستم، که ناکس کس نمی‌گردد...

کوتاه برای استوری
8

هیچ چیز در دنیا اتفاقی نیست.

کوتاه برای استوری

سبک نگارش دکتر شریعتی

نثر دکتر شریعتی، نثری منحصر به فرد، شاعرانه و در عین حال کوبنده است. او در نوشته‌های «کویریات» خود، اوج لطافت ادبی و احساسات عرفانی را به نمایش می‌گذارد و در «اجتماعیات»، با قلمی صریح، انتقادی و آتشین سخن می‌گوید. استفاده از پارادوکس‌ها، استعاره‌های بدیع و دایره واژگان گسترده، آثار او را از نظر ادبی نیز ارزشمند کرده است.

فلسفه «بازگشت به خویشتن»

محوری‌ترین اندیشه شریعتی، ایده «بازگشت به خویشتن» بود. او معتقد بود روشنفکران ایرانی نباید مقلد کورکورانه غرب باشند و نه باید در سنت‌های خرافی گذشته بمانند. بلکه باید با بازخوانی هویت اسلامی-ایرانی خود، راه حلی بومی برای مشکلات جامعه پیدا کنند.

تأثیر جملات شریعتی بر فرهنگ عمومی

جملات دکتر شریعتی چنان در فرهنگ ایران نفوذ کرده که گاهی جملاتی از دیگران (مانند مترلینگ یا چارلی چاپلین) نیز به اشتباه به او نسبت داده می‌شود! این نشان‌دهنده جایگاه او به عنوان نماد دانایی و حکمت در ناخودآگاه جمعی ایرانیان است.

نگاه شریعتی به زن

کتاب «فاطمه فاطمه است» یکی از شاهکارهای اوست که در آن الگویی سوم برای زن ارائه می‌دهد: نه زن سنتیِ محبوس در خانه و نه زن مدرنِ ابزار سرمایه‌داری؛ بلکه زنی مسئول، آگاه و مبارز مانند حضرت زهرا (س) و حضرت زینب (س).

عرفان و سیاست در نگاه او

شریعتی تلاش می‌کرد عرفان، برابری و آزادی را با هم جمع کند. او معتقد بود انسان ایده‌آل (مانند امام علی (ع)) کسی است که در محراب عبادت عارف است، در میدان جنگ مجاهد است و در صحنه جامعه عدالت‌خواه.

سوالات متداول

معروف‌ترین جمله دکتر شریعتی چیست؟
جملات بسیاری معروفند، اما «خدایا چگونه زیستن را به من بیاموز...» و «حسین بیشتر از آب تشنه لبیک بود» بسیار مشهورند.
آیا جمله «ترجیح می‌دهم با کفش‌هایم در خیابان راه بروم...» از شریعتی است؟
خیر، این جمله منتسب به اوست اما در آثارش یافت نشده است.
کتاب هبوط در کویر چه مضمونی دارد؟
متنی ادبی، فلسفی و عرفانی درباره تنهایی انسان و رابطه او با خدا و هستی.
نظریه زر و زور و تزویر چیست؟
شریعتی معتقد بود استبداد (زور)، استثمار (زر) و استحمار (تزویر دینی) سه دشمن اصلی بشریت هستند.
چرا جملات شریعتی جذاب است؟
چون ترکیبی از احساس، عقل، نقد اجتماعی و ادبیات فاخر است که با دردهای انسان مدرن همخوانی دارد.
دوست داشتن از عشق برتر است یعنی چه؟
شریعتی معتقد بود عشق هیجانی و ناخودآگاه است، اما دوست داشتن بر پایه شناخت و آگاهی عمیق است و پایدارتر است.
وصیت‌نامه دکتر شریعتی خطاب به کیست؟
خطاب به فرزندش احسان شریعتی و محمدرضا حکیمی (برای اصلاح آثارش).
آیا آثار شریعتی هنوز چاپ می‌شود؟
بله، کتاب‌های او همچنان جزو پرفروش‌ترین کتب در بازار نشر ایران هستند.
دیدگاه شریعتی درباره امام حسین (ع) چه بود؟
او امام حسین را وارث آدم و سمبل مبارزه با ظلم در تمام تاریخ می‌دانست (کتاب حسین وارث آدم).
جمله «پدر، مادر، ما متهمیم» درباره چیست؟
عنوان کتابی است که در آن شریعتی شکاف بین نسل سنتی مذهبی و نسل جوان روشنفکر را نقد می‌کند.
WordAbyss - گلچین جملات و اندیشه‌های دکتر شریعتی | متن و عکس نوشته ۲۹ خرداد 1405