هفدهم شوال، روزی که ضربت علی (ع) برتر از عبادت جن و انس شد. روز فرهنگ پهلوانی گرامی باد.
حماسی
2
در خندق، تمام کفر در برابر تمام اسلام ایستاد، اما ذوالفقار حیدر معادله را بر هم زد.
حماسی
3
پهلوان واقعی کسی است که بر نفس خود امیر باشد، همانطور که علی (ع) در میدان نبرد، خشم خود را مهار کرد.
حماسی
4
روز فرهنگ پهلوانی، روز یادآوری غیرت، جوانمردی و دفاع از مظلوم به تأسی از امیرالمومنین (ع) است.
حماسی
5
خندق نشان داد که ایمان و تدبیر (کندن خندق) بر انبوه دشمن و سلاح پیروز است.
حماسی
ورزشی پهلوانی
1
گود زورخانه، مسجد دوم پهلوانان است و صدای مرشد، نوای یا علی مدد. روز فرهنگ پهلوانی مبارک.
ورزشی پهلوانی
2
بازوبند پهلوانی فقط پارچه نیست؛ عهدنامهای است برای دستگیری از افتادگان و یتیمنوازی.
ورزشی پهلوانی
3
پوریای ولی، تختی و همه پهلوانان نامی، ریزهخوار سفره فتوت علی (ع) در جنگ خندق هستند.
ورزشی پهلوانی
4
ورزش باستانی ما با نام علی (ع) گره خورده است. این میراث مقدس را پاس بداریم.
ورزشی پهلوانی
5
پهلوانی یعنی قدرتت را برای بلند کردن ضعیفان خرج کنی، نه زمین زدن حریفان.
ورزشی پهلوانی
تاریخی
1
پیشنهاد سلمان فارسی برای کندن خندق، مدینه را نجات داد و شجاعت علی (ع) اسلام را بیمه کرد.
تاریخی
2
وقتی عمرو بن عبدود هل من مبارز طلبید، نفسها در سینه حبس شد؛ تنها شیر خدا بود که سکوت را شکست.
تاریخی
3
پیامبر (ص) درباره ضربت علی (ع) در خندق فرمود: «لضربة علی یوم الخندق افضل من عبادة الثقلین».
تاریخی
4
شکست احزاب در خندق، نقطه عطفی بود که پس از آن مسلمانان از لاک دفاعی خارج شدند و مکه را فتح کردند.
تاریخی
5
خندق، جنگ ارادهها بود؛ اراده کفر برای نابودی اسلام و اراده الهی برای حفظ نور خود.
تاریخی
اخلاقی
1
پهلوان کسی است که در اوج قدرت، میبخشد و در اوج خشم، صبر میکند.
اخلاقی
2
علی (ع) به ما آموخت که حتی در جنگ با دشمن نیز باید اخلاق و جوانمردی را رعایت کرد.
اخلاقی
3
فرهنگ پهلوانی یعنی تواضع؛ یعنی هرچه درخت پربارتر، سربه زیرتر.
اخلاقی
4
در ورزش زورخانهای، درب کوتاه است تا پهلوان هنگام ورود سر خم کند و کبر را پشت در بگذارد.
اخلاقی
5
یا علی گفتن شعار نیست، شعور است؛ شعورِ بودن در مسیر حق و عدالت.
اخلاقی
اجتماعی
1
جامعه امروز ما بیش از قهرمان، به پهلوان نیاز دارد؛ کسانی که مرهم زخم مردم باشند.
اجتماعی
2
روز فرهنگ پهلوانی فرصتی است برای احیای سنتهای زیبای گلریزان و کمک به نیازمندان.
اجتماعی
3
پهلوانان نماد امنیت و آرامش شهر هستند. بیایید این روحیه را در جوانان زنده کنیم.
اجتماعی
4
ورزش بدون اخلاق، کالبدی بی جان است. روح پهلوانی باید در تمام رشتههای ورزشی دمیده شود.
اجتماعی
5
از پوریای ولی آموختیم که گاهی زمین خوردن، بزرگترین پیروزی است اگر برای شاد کردن دلی باشد.
اجتماعی
جنگ خندق؛ نبرد سرنوشتساز اسلام
غزوه خندق یا احزاب در ۱۷ شوال سال پنجم هجری رخ داد. در این جنگ، تمام قبایل عرب و یهود با هم متحد شدند تا اسلام را ریشهکن کنند. به پیشنهاد سلمان فارسی، مسلمانان خندقی پیرامون مدینه حفر کردند که مانع پیشروی سپاه دشمن شد. این تاکتیک نظامی جدید، اعراب را غافلگیر کرد و استقامت مسلمانان در محاصره طولانی، ایمان آنان را صیقل داد.
ضربه حیدری و افضل از عبادت ثقلین
اوج جنگ زمانی بود که عمرو بن عبدود، قهرمان نامدار عرب، از خندق عبور کرد و مبارز طلبید. سکوت سنگینی سپاه اسلام را فرا گرفت تا اینکه جوانمرد تاریخ، حضرت علی (ع) داوطلب شد. نبرد جانانه ایشان و کشتن عمرو، کمر سپاه کفر را شکست. پیامبر (ص) فرمودند: «ضربه علی در روز خندق از عبادت جن و انس برتر است»، زیرا بقای اسلام مدیون این ضربه بود.
فرهنگ پهلوانی و زورخانهای
۱۷ شوال در تقویم رسمی ایران به عنوان «روز فرهنگ پهلوانی و ورزش زورخانهای» ثبت شده است. این نامگذاری نمادین، پیوند عمیق ورزش باستانی ایران با آموزههای علوی را نشان میدهد. زورخانه تنها مکان ورزش نیست، بلکه مکتب فتوت، تواضع و خداپرستی است که در آن ورزشکاران با ذکر نام امیرالمومنین (ع) پرورش مییابند.
اخلاق در میدان نبرد: درس بزرگ علی (ع)
روایت مشهوری وجود دارد که وقتی امیرالمومنین (ع) بر سینه عمرو نشست، او آب دهان به صورت حضرت انداخت. امام لحظهای برخاست و قدم زد تا خشمش فروکش کند و سپس او را فقط «فی سبیل الله» کشت. این رفتار الگوی جاودانه برای تمام ورزشکاران و مجاهدان است که هوای نفس را در عمل دخیل نکنند. پهلوان واقعی کسی است که بر اژدهای نفس غلبه کند.
جایگاه جوانمردی در فرهنگ ایرانی اسلامی
تلفیق روحیه سلحشوری ایرانی با معنویت اسلامی، فرهنگی غنی به نام «آیین پهلوانی» را پدید آورده است. گلریزان برای نیازمندان، احترام به کسوت و موی سپید، و دفاع از ناموس و خاک، از مولفههای این فرهنگ است. احیای این ارزشها در جامعه مدرن امروز، پادزهری برای آسیبهای اخلاقی و اجتماعی محسوب میشود.
سوالات متداول
جنگ خندق در چه تاریخی رخ داد؟
در ۱۷ شوال سال پنجم هجری قمری.
چرا این روز را روز فرهنگ پهلوانی نامیدهاند؟
به افتخار دلاوری و جوانمردی حضرت علی (ع) در شکست دادن عمرو بن عبدود در جنگ خندق.
حدیث پیامبر درباره ضربت علی (ع) در خندق چیست؟
«لَضَربَةُ عَلیٍّ یَومَ الخَندَقِ اَفضَلُ مِن عِبادَةِ الثَّقَلَین» (ضربه علی در روز خندق از عبادت جن و انس برتر است).
پیشنهاد حفر خندق از چه کسی بود؟
سلمان فارسی، صحابی ایرانی پیامبر، این تاکتیک را که در ایران مرسوم بود پیشنهاد داد.
چرا به این جنگ احزاب میگویند؟
زیرا تمام حزبها و قبایل دشمن (قریش، غطفان، یهود و...) برای نابودی اسلام با هم متحد شده بودند.
نتیجه جنگ خندق چه بود؟
با کشته شدن عمرو بدست علی (ع) و وزش طوفان الهی، سپاه کفر روحیه خود را باخت و عقبنشینی کرد و اسلام پیروز شد.
پهلوان واقعی از نظر امام علی (ع) کیست؟
کسی که بر هوای نفس خود مسلط باشد و قدرت خود را در راه خدا و کمک به خلق خدا به کار گیرد.
آداب ورود به زورخانه چیست؟
درب زورخانه کوتاه است تا ورزشکار با تواضع و سر خمیده وارد شود و سقف آن بلند است که نشانه بلندنظری است.
گلریزان چیست؟
سنت زیبایی در زورخانه که پهلوانان و مردم برای کمک به نیازمندان یا آزادی زندانیان پول جمع میکنند.
عمرو بن عبدود که بود؟
او را فارس یلیل (سوارکار یلیل) و قهرمان بیرقیب عرب میدانستند که ادعا میشد با هزار سوار برابری میکند.