زندگینامه امام صادق (ع) و تاسیس دانشگاه جعفری 1405

نام مبارکشان جعفر، کنیه‌شان ابوعبدالله و مشهورترین لقبشان «صادق» است. پدر بزرگوارشان امام محمد باقر (ع) و مادر گرامی‌شان ام‌فروه بودند.

ایشان در ۱۷ ربیع‌الاول سال ۸۳ هجری در مدینه منوره دیده به جهان گشودند و در ۲۵ شوال سال ۱۴۸ هجری به دستور منصور دوانقی مسموم و به شهادت رسیدند.

دوران امامت ایشان ۳۴ سال بود که با اواخر حکومت امویان و اوایل حکومت عباسیان همزمان بود.

این دوران یکی از طوفانی‌ترین ادوار تاریخ اسلام بود که با ضعف بنی‌امیه و قدرت‌گیری بنی‌عباس همراه بود.

امام صادق (ع) از این فرصت انتقال قدرت سیاسی، برای تثبیت پایه‌های علمی و اعتقادی شیعه نهایت استفاده را بردند.

امام صادق (ع) اولین دانشگاه جامع اسلامی را در مدینه پایه‌گذاری کردند که در آن علوم مختلف از جمله فقه، کلام، تفسیر، طب، شیمی و نجوم تدریس می‌شد.

مسجد پیامبر (ص) در مدینه، محل برگزاری کلاس‌های درس ایشان بود که هزاران نفر از نقاط مختلف جهان اسلام در آن شرکت می‌کردند.

در این دانشگاه بزرگ، آزادی بیان و اندیشه حاکم بود و امام با سعه صدر به شبهات ملحدین و پیروان سایر ادیان پاسخ می‌دادند.

نهضت علمی امام صادق (ع) چنان گسترده بود که حتی مخالفان ایشان نیز به برتری علمی و اخلاقی آن حضرت اذعان داشتند.

این دانشگاه نه تنها شیعیان، بلکه دانشمندان سایر مذاهب اسلامی را نیز پرورش داد و مرجعیت علمی جهان اسلام را بر عهده داشت.

تعداد شاگردان امام صادق (ع) را بالغ بر ۴۰۰۰ نفر ذکر کرده‌اند که هر یک در رشته‌ای متخصص بودند.

جابر بن حیان، پدر علم شیمی، از شاگردان برجسته امام بود که رساله‌های خود را با عبارت «حدثنی سیدی جعفر بن محمد» آغاز می‌کرد.

هشام بن حکم، متکلم زبردست شیعه بود که در فن مناظره مهارت بی‌نظیری داشت و از مدافعان سرسخت ولایت بود.

مفضل بن عمر، شاگردی بود که امام صادق (ع) اسرار توحید و شگفتی‌های خلقت را به او آموختند (توحید مفضل).

زرارة بن اعین، محمد بن مسلم و ابان بن تغلب از فقهای بزرگی بودند که احادیث اهل بیت را حفظ و منتقل کردند.

بخش عمده‌ای از احادیث شیعه (اصول چهارصدگانه) حاصل درس‌های دانشگاه جعفری است.

فقه شیعه به دلیل وسعت روایات نقل شده از امام صادق (ع) به «فقه جعفری» مشهور شد.

ایشان با مبارزه با جریان‌هایی مانند غلات و صوفیه، مرزهای اصیل اسلام ناب را مشخص کردند.

تدوین اصول عقاید شیعه و پاسخ به شبهات کلامی درباره جبر و اختیار، از میراث‌های ماندگار ایشان است.

تربیت شاگردانی که هر کدام استوانه‌ای در علم و تقوا بودند، بزرگترین خدمت به بقای تشیع بود.

سرانجام منصور دوانقی که تاب تحمل نفوذ علمی و محبوبیت امام را نداشت، ایشان را مسموم کرد.

پیکر مطهر امام صادق (ع) در قبرستان بقیع و در کنار پدر و جدشان به خاک سپرده شد.

امروز مزار ایشان در بقیع، خاکی و بی‌سایبان است و سندی بر مظلومیت همیشگی آل‌الله می‌باشد.

شهادت ایشان پایان درس و بحث نبود، بلکه آغازی بود بر جاودانگی مکتبی که تا قیام قائم (عج) زنده خواهد ماند.

ما شیعیان افتخار می‌کنیم که پیرو مکتبی هستیم که با علم و منطق بنا شده و با خون شهادت آبیاری گشته است.